Die Göttliche Ordnung (2017)

Het Zwitserse referendum omtrent kiesrecht voor vrouwen in 1971 vormt de achtergrond voor dit op het eerste gezicht vrij voorspelbaar komisch drama, maar heeft verrassend veel diepgang en voldoende verrassingen. Nora [Marie Leuenberg] is een eenvoudige huisvrouw in een Zwitsers dorpje waar de sociale en seksuele revolutie van de jaren '60 aan voorbij is gegaan. Ze zou graag een betaalde baan willen, maar haar man [Maximilian Simonischek] verbiedt het zodat Nora blijft steken in de heersende 'goddelijke orde'. Maar wanneer ze ziet hoe haar zus [Rachel Braunschweig] zwijgzaam toelaat dat diens echtgenoot hun dochter [Ella Rumpf] in een opvoedingsgesticht plaatst en de meest vooraanstaande (en machtigste) vrouw in het dorp [Therese Affolter] campagne voert tégen het vrouwenkiesrecht, besluit ze voor het eerst tegen de goddelijke orde in te gaan. Haar daad van passief verzet levert haar de steun op van Vroni [Sibylle Brunner], een bejaarde vrouw die lijdzaam heeft moeten toekijken hoe haar man het dorpscafé en het geld dat ze ermee verdienden, naar de kloten hielp. De ontmoeting met Graziella [Marta Zoffoli] en een stiekem tripje naar een demonstratie in Zürich, doen Nora besluiten om met hulp van haar vriendinnen openlijk campagne te voeren vóór het kiesrecht.
Sterk gecast drama met komisch elementen blinkt vooral uit in de manier waarop het de bijrollen neerzet. Nora's man blijkt geen karikaturale anti-feminist en is één van de interessantste karakters in deze film. Bovendien blijken de dames zelf ook minder makkelijk te doorgronden dan in een volstrekt formulematige film het geval zou zijn. Petra Biondina Volpe neemt het onderwerp gelukkig serieus waardoor het nooit in komedie vervalt - afgezien van een bezoekje aan een hippie-workshop - en het nooit zwaar op de hand wordt. Een uitstekende mix in een interessante en vermakelijke film.

Er zijn in de loop van de tijd aardig wat films verschenen over vrouwenemancipatie. Die films hebben steevast mijn interesse, omdat sociale ongelijkheid mij nu eenmaal vrijwel altijd aanspreekt. Met belangstelling heb ik dan ook gekeken naar deze film over de moeizame strijd van vrouwen in een Zwitsers dorp voor vrouwenkiesrecht. Verbazingwekkend eigenlijk dat die strijd nog maar relatief zo kort geleden op felle weerstand kon rekenen van mannelijk chauvinisme. Daar was weinig goddelijks aan.

Een interessant, heel af en toe luchtig historisch drama, dat bij wijze van plaatsvervangende schaamte soms het schaamrood op de kaken brengt.

Die Göttliche Ordnung is knappe reconstructie van de strijd naar vrouwenrechten in Zwitserland. Wij gaan jaarlijks naar de Alpen op zomerreis en het is inderdaad wel zo dat je in sommige gebieden echt wel afgesloten lijkt van de buitenwereld en de tijd er langer blijft stilstaan dan elders. Zo ook de eerste beelden van de film waarop het lijkt dat de wereld in brand staat, maar het leven in het gemoedelijke Zwitsers dorpje gewoon zijn gangetje gaat. Dat betekent evenzeer dat het collectieve psychische denken dezelfde trend volgt en dat heeft zo zijn gevolgen. Het leven rond de kerktoren en de sterk patriarchale cultuur is in afgesloten gemeenschappen nu eenmaal makkelijker in stand te houden dan in een grote stad.

De film is mede daardoor boeiend om te volgen, maar ook de personages zijn interessant genoeg om de film door te komen. De metamorfose van Nora van huismoeder tot feministe is prima. Ook de stereotypering blijft beperkt waarbij vrouwen en mannen niet louter als polariserend goed en slecht worden bestempeld. Het is een ingebakken cultuur waarvan men dacht dat dit de norm was en niet zozeer om de vrouw klein te houden. De film is vermakelijk, heeft een duidelijke boodschap, kent zijn dramatische momenten, maar blijft bovenal luchtig én serieus. Volpe vond hierin het juiste evenwicht.

Er zijn zaken die zo gewoon zijn dat je je de wereld niet meer kunt voorstellen zonder die zaken.

Het vrouwenkiesrecht is daar een voorbeeld van. In Nederland bestaat dat recht vanaf 1919. In Zwitserland werd het algemene kiesrecht pas in 1971 ingesteld. De vraag waarom dat recht in Zwitserland zolang op zich liet wachten is een intrigerende. Helaas is het een vraag waarop deze film het antwoord schuldig blijft.

Anders dan in Suffragette (2015), waar het historische perspectief veel ruimte krijgt, kiest regisseur Petra Biondina Volpe voor een persoonlijker verhaal. Van de turbulentie uit de jaren 60 is in de film, behoudens wat korte nieuwsflitsen, niet veel te bespeuren.

De film geeft een inkijkje in een landelijk Zwitsers dorp en laat het bij doorgesijpelde inzichten die bij sommige vrouwelijke bewoners van het dorp tot bloei komen.

De vrouwen in de film uiten zich niet door heftige gewelddadige conflicten uit te lokken, maar zoeken het in kleine opstandige gedragsveranderingen. Geen stenengooien, maar passief verzet. Het brave verzet levert incidenteel wat humoristisch vertier op als de vrouwen steeds meer rechten opeisen en de mannelijke bevolking daar erg van in de war raakt.

De personages hebben weinig diepgang. De mannen hebben ouderwetse denkbeelden. Ze zijn het hoofd van het gezin en hun woord is wet. Ze zijn simpel uitgewerkt en (bijna) zonder uitzondering onsympathiek.

In de vrouwen zit meer kleur. Hun aandeel in de film is groter. Hun personages staan meer op de voorgrond. Toch blijft zelfs hoofdpersonage Nora een vlakke persoonlijkheid. Zij verandert van een gelukkige huisvrouw zonder eigen mening opeens in een weldenkende vrouw die zich afvraagt of zij het wel zo goed heeft. Zonder duidelijke motivering, ontpopt zij zich tot het boegbeeld van verzet in het dorp.

De film is onderhoudend en sympathiek, maar ook erg braaf. Er ontbreekt vuur in de beelden en psychologisch inzicht in de personages. De thematiek leent zich voor meer bijtende spot en scherpere confrontaties. De immer aanwezige huiselijke sfeer kon ik tegen het eind niet meer zo goed verteren.

Een sympathieke film die heel luchtig en knus de kijker een kijkje gunt in een Zwitsers dorp waar het verzet tegen een achterhaald wereldbeeld het dorp even in beroering brengt.

Leuke feelgood. Meer niet.

Een film die sterk afsteekt tegen die andere films die het hebben over feminisme en vrouwenemancipatie.

Bij vlagen lijkt de film toch echt wel afstand te doen van een zekere ernstige grimmigheid waarvan die andere films doordrongen zijn maar lijken script én acteurs in een brave, familiale komedie verzeild.

Merkwaardig is wel dat precies daardoor het gebeuren zo gemakkelijk verteert. Geen dramatische zwaarwichtigheden, maar een feelgooddramaatje.

Het is een manier als een ander om een historisch gebeuren even in herinnering te brengen en om je terzelfdertijd te doen verbazen over de laattijdigheid waarmee een welvarend land als Zwitserland het stemrecht voor vrouwen invoerde.

Goeie film over een huisvrouw op het platteland in Zwitserland die strijd voor vrouwenkiesrecht. De film speelt zich af in 1971 en geeft een prima tijdsbeeld. De film laat goed zien hoe sociale veranderingen voorafgegaan worden door moeizame veranderingen in de denkwijze. Misschien iets te veel binnen de lijntjes, maar wel onderhoudend van begin tot eind. Met gemak 3.5 sterren.

What's not to like. Film met een lach en een traan, kleine film ook, maar erg goed gedaan. Speelt in mijn geboortejaar. 1971 en in Zwitserland word een referendum gehouden over al dan geen vrouwenkiesrecht. 1971?? Je bedoelt 1917 of zo??? Die Zwitserse mannen hadden in 1959 nog tegen gestemd. In deze film komt een klein dorp in beroering als gevolg van het referendum. Hoe het allemaal gaat moet je zelf maar bekijken. Pas sinds 1990 heeft heel Zwitserland algemeen kiesrecht voor vrouwen. Wel mooi taaltje hebben ze daar, Duits met een haast Nederlandse tongval.