Clean, Shaven (1993)

AAAAAAAHhhhhh, must see numero uno! Met Peter Greene (Bang en Zed uit Pulp Fiction), nog een weekje wachten dan heb ik eindelijk een dvd speler.

Heb jij hem dan????????? Ik ook zien, ik ook zien!! Ben al zo lang op zoek naar deze film. Onmogelijk te krijgen volgens velen.

Invite me, i'll be there!

Sterke, ijzingwekkende intrigerende film.

Clean, Shaven is een fascinerend, (lood)zwaar, intens psychologisch drama met nogal een naam in de wereld van cultfilms.

De film handelt over een net vrijgekomen schizofrene man (Peter Greene in uitstekende, subtiele rol) die, achtervolgd door hallucinaties en wanen, op zoek gaat naar zijn dochter, die door zijn moeder naar adoptie-ouders is gestuurd.

Deze film slaagt er vooral erg goed in om de innerlijke (leef)wereld van deze man zelf in beeld te brengen, via verstorende en vervagende beelden en achtergrondgeluiden, en via bijvoorbeeld tot leven komende foto’s en herinneringen. De meeste films die handelen over personen met een geestesziekte, slagen hier niet in, en schetsen slechts een beeld van hoe zo iemand in de maatschappij staat en door anderen gezien wordt.

Clean, Shaven is zeker geen alledaagse film. De film heeft een nogal kille, verontrustende, minimalistische sfeer en bevat tal van verstorende elementen. De beelden zijn soms heel mooi, zoals de natuurbeelden in het begin, maar verder is de film (bewust) zo afstandelijk mogelijk. De verteltrant is traag en de film bevat weinig dialoog. In Clean, Shaven ligt de kracht in de intensiteit en de verstildheid van de beelden.

Veel in Clean, Shaven is suggestief. Verder zijn de beelden op een bepaalde manier soms heel fysiek. Dwingend, eisend. Wat dat betreft schijn je deze film wel met Bresson te kunnen vergelijken: enorme kilte, dwingende beelden waar niet iedere kijker iets mee aan kan vangen en waar je in mee moet gaan.

Er zitten toch enkele schokkende, verontrustende scènes in, vooral waar het het zichzelf “schoonmaken” van Winter betreft. Voor het zich vrijwaren van de “transmittors” die zijn psyche verstoren, moet deze zich constant scheren en anderszins schoon maken. Een scène in het bijzonder, de nagelscène, zorgt bij velen voor onrustige gevoelens. Dankzij deze ene scene heeft het achttien maanden geduurd, voordat de film een distribiteur kreeg. Verder is de bibliotheekscène interessant.

Dankzij een subplot over een politieagent die op zoek gaat naar de dader van een vermoord meisje, wordt verder nog een beeld geschetst van hoe anderen tegen een schizofreen iemand aankijken. Het einde is trouwens aangrijpend en schokkend.

Ik kwam deze film te kennen via een recensie op amazon over Spider (het boek, van Patrick McGrath dus), waarin iemand deze film beschreef als “het beste portret van een schizofreen op film” (later is precies hetzelfde gezegd door een Amerikaanse psychiater, die de première van deze film bijwoonde).

Dat boek, en ook de film Spider van David Cronenberg, zijn misschien twee van de weinige referentiepunten voor wie deze film niet kent en hem wil zien. Die film heb ik nog niet gezien, maar hij schijnt traag en best zwaar te zijn. Het boek is in ieder geval tamelijk loodzwaar (en verontrustend) te noemen. Wie dat boek of die film goed vond, moest deze film dan maar eens opzoeken.

Ook suggestieve psychologische films als The Haunting (1963) en vooral Repulsion (1965) hebben nog wel iets weg van deze film. Liefhebbers van dat soort werk kunnen wellicht ook wel wat aanvangen met het werk van Lodge Kerrigan.

En ook de films van Bresson kunnen dus als referentie dienen. En wie Clean, Shaven goed vind, moest maar eens op zoek naar Alice ou la dernière fugue (Chabrol, 1977), een ander uitstekend psychologisch werkje dat ik laatst heb gezien.

Ik was zeer verrast om te zien dat ook Claire Dolan te huur was in mijn cultvideotheek. Omdat ook die film mij sterk lijkt, zal ik ook die wel eens huren.

Wat ik precies van deze film vind, weet ik nog niet (mijn cijfer ligt tussen de 3,5 en de vier), maar wel dat het een bijzondere ervaring kan opleveren voor wie er voor open staat. Hoop dat de écht geïnteresseerde dit filmpje kan vinden.

Ben trouwens benieuwd of as en ichi dit nog hebben kunnen vinden.

Intrigerend psychologisch drama!

Debuut Clean shaven van Lodge Kerrigan is een hellerit door de psyche van een schizofrene man. Zoals gimli hierboven al aangaf slaagt de film er in de leefwereld van deze man in beeld te brengen. Daarbij is het camerawerk van groot belang. Dat geeft de kijker ook direct een ontregeld beeld van de film en zit je je constant af te vragen wat nu echt is en wat niet. Maar wat vooral opvalt aan Clean, Shaven is de enorme kilheid en moedeloze ondertoon van het geheel. Voor de kijker werkt dit verontrustend. Dit wordt nog een versterkt door een paar zeer aangrijpende scene's waarbij Peter zijn eigen lichaam verminkt.

Peter is ook maar een product van zijn achtergrond en opvoeding tezamen met de ziekte die hij heeft. Niemand is geheel vrijgewaard in hun omgang met deze zieke man. Dat blijkt wel tijdens het onderzoek van een rechercheur, die trouwens verdacht veel op Belgische held Benoit Poelvoorde lijkt.

Niet iedereen zal de film weten te waarderen. De film is niet altijd even goed te volgen door het ontregelde effect. Maar een intrigerende ervaring is het zeker.

Regisseur Kerrigan is er één om in de gaten te houden. Zijn Claire Dolan was ook al zo'n sterke film. Helaas heeft de goede man in meer dan tien jaar maar drie films gemaakt. Zijn laatste film 'Keane' stamt uit 2004 en is voor zover ik weet nog niet uitgebracht. Dit filmpje is al bijna helemaal niet te krijgen. Dank aan Ichi.

Clean, shaven: een dikke 4*en.

Boeiende, interessante film. Wat vooral opvalt aan dit portret van een man met een psychose zijn de geluiden. Veel verwaaiende geluiden, radiofragmenten (die een belangrijke rol in de film hebben), verwaaide kinderstemmen, flarden echte geluiden vermengt met geluiden die waarschijnlijk alleen in Peters hoofd bestaan. Verder sluit ik me voor een groot deel aan bij gimli.

Intrigerende film met wat mij betreft een compromis/schoonheidsfoutje. Namelijk het moordplot. De film was evenwichtiger en radicaler geweest zonder. Het feit dat de schizofreen het niet gedaan had, terwijl iedereen dacht van wel, voelt als een geforceerde levensles die niet bij de film past.

Ik vond dit zelf duidelijk een boeiender film dan Claire Dolan en een die bovendien veel meer zal blijven hangen bij me. Het heeft me nog nieuwsgieriger gemaakt naar Keane (waarvan het plot van de drie Kerrigan films me op voorhand het meeste aanspreekt).

3.5*

Overigens, de thematisch meest verwante film die ik ken is Julien Donkey Boy. Erg mooie film ook.

Eindelijk na jaren wachten gezien, op regio 1 dvd. Zeker de moeite waard, vooral door het originele gebruik van beeld en geluid. Sterke rol ook van Peter Greene, die we tegenwoordig helaas bijna niet meer zien in films. Ik vond het subplot met de detective ook overbodig, vooral omdat het je regelmatig uit de intense belevingswereld van de hoofdpersoon trekt. De dialogen en situaties rond deze detective doen ook wat simpel aan, wat het niveau van de film omlaaghaalt. Jammer, want bij vlagen is deze experimentele en intense film zeer bijzonder. De dvd bevat ook een interessant audiocommentaar, waarbij regisseur Lodge Kerrigan wordt geïnterviewd door bewonderaar en vakgenoot Steven Soderbergh.

Aha, hernieuwde belangstelling voor dit meesterwerk zie ik! Destijds was ie -ik meen op 16mm- geimporteerd en in enkele filmhuizen, Melkweg en Paard en zo te zien. Heeft onuitwisbare indruk op mij gemaakt. Mijn favoriete Amerikaanse film van de afgelopen 25 jaar!

Echt benauwend en hysterisch werd je van de hoofdrolspeler zeker wat ik me herinnerer van scens in een auto met kranten afgeplakt (en dan een meisje aan een klimrek?? klopt dat? . Peter Greene daarna inderdaad helemaal uit het oog verloren. Wil de film graag nog eens zien, hoewel hij dan bijna alleen maar zou kunnen tegevallen. Is ie recent uit op DVD?

Claire Dolan was veel rechtlijniger maar had ook een mooie ijzige spanning. Keane draaide op het recente Holland-Rotterdam IFFR-satelliet festival in Amsterdam. Had inderdaad zelfde thematiek, maar was allemaal wat losser, meer tijd, meer verhaal en minder indringend en aangrijpend, maar zeker een hele goede film! Lodge Kerrigan is een naam die ik sinds Clean, Shaven in de gaten ben blijven houden, dus was blij verrast met (eindelijk) de komst Keane.

De enige film die ik vergelijkbaar vind kwa thematiek is Sombre van Philippe Grandrieux. Over een schizofrene man. Grandrieux is ook de regisseur van het zo mogelijk nog zwartgalliger en bizarder La Vie Nouvelle. Een van de meest intrigerende en duistere films die ik ooit zag. Net zo geniaal als mislukt.

Ja, bij Criterion in de VS.

Uitzonderlijke film, die zich wat mij betreft maar moeilijk laat vergelijken. Visueel redelijk pover en minimalistisch te noemen. Wel erg mooie shots overigens van bijvoorbeeld het voorbijtrekken langs in modder gehulde huizen. Auditief daarentegen bordenvol radioruis, pieptonen en stemmen. Reflectie van een man die zo zwartgallig is dat zijn irrationele denkwijze overal doorheen de film de overhand neemt.
Iets wat ik niet eerder op zo’n manier in films voorbij zag komen.

Dit is dan ook gelijk wat deze film erg mooi maakt. Het is een bijna compromisloze schets van een getormenteerde ziel(en). Want naast Peter Winter zijn ook de andere spelers weinig positief (de detective leeft ook in een bijzonder grimmige sfeer). Wat ik erg jammer vond is het ook al door starbright boy aangegeven feit dat op het einde toch blijkt dat Peter helemaal niet de moordenaar was. Deed wat mij betreft toch af aan de grimmigheid, en voelde zeker als een compromis.
Had het mogen stoppen bij het shot waar de detective in de lucht schoot had ik hem nog een stuk beter gevonden.

Maar zeker een geweldige film over hoe irrationeel de geest zich kan gedragen en hoe er voor sommige personen geen hulp klaarstaat (en of die hulp überhaupt zou kunnen helpen). Niet een film voor iedereen, denk dat hij toch behoorlijk suggestief is en soms ook erg sporadisch overkomt (wat absoluut een pluspunt is).

Deze laatste opmerking over het afstandelijke ben ik het absoluut niet mee eens.Hoe kun je nou zeggen dat het afstandelijk is terwijl je als kijker de hele tijd gedwongen wordt mee te gaan in de belevingswereld van de schizofrene Peter. Deze film is alles behalve afstandelijk....dit is juist de meest extreme''in your face'' en bij de hoofdpersoon betrokken film ooit. Als kijker zit je zowat de helft van de film in de belevingswereld van Peter en dat noem jij dan afstandelijk???

Jammer dat je in een op het eerste gezicht doordachte en weloverwogen recensie de plank volledig missslaat wat de kern van deze film betreft.

Super intrigerende film. Zo hallucinant, kil maar tegelijker tijd toch intens. Misschien zo nu en dan naar mijn smaak iets te intens, en dan doel ik op de nagelscene. Daarnaast ben ik ben het eens met de mensen die een kritische kanttekening plaatsen bij het einde, maar dat doet niet heel veel af van het niveau van deze film.

Steengoed. En benieuwd naar Keane.

4,5 welverdiende sterren.

Ik begin te overwegen om de Criterion aan te schaffen, prijs is nog best schappelijk.

Toch ietwat teleurgesteld. Net als Keane – tot dusver de enige andere film van Kerrigan die ik zag – is Clean, Shaven een sterk psychologisch portret van een man, dat me helaas niet echt wist te raken. Bovendien had het detective-gedeelte weggelaten mogen worden en is de film visueel te pover om er een hogere score uit te laten rollen. Iets wat ik graag had gedaan, terugdenkend aan bepaalde scènes. Vooral de scène die zich in de bibliotheek afspeelt vond ik indrukwekkend. Prachtig hoe het ene moment een kijkje in de psyche van Peter wordt gegund, om zonder waarschuwing over te schakelen naar het perspectief van de maatschappij. Erg sterk, dat contrast tussen de helse geluiden die Peter ervaart en de stilte waarin de maatschappij toeschouwer is van een flippende schizofreen.

3*

Wat is wat deze film maakt tot wat hij is?

Suggestiviteit, de geluidsband/soundtrack en Peter Greene.

Al deze 3 factoren worden op sublieme wijze gebracht in een matig detective verhaal.

Bedoelend op het feit dat ik de detective te veel naar voren vond komen in de film. Wat natuurlijk ook het einde op een negatieve manier heeft beinvloedt..jammer.

Toch heeft deze film in al zijn minimalisme(dankzij een white trash community neer te zetten) en de 3 punten bovenaan toch een verontrustende indruk achter gelaten.

4*

Prachtig stukje cinema. Bedroevend, keihard maar bovenal écht.

Peter Greene kan in mijn ogen toch even helemaal niks meer fout doen, want wat een acteerprestatie zet die man hier neer zeg. Hulde.

Er komt een Nederlandse DVD-release via filmfreak.

Net nu ik de Criterion (die ik nog niet kan afspelen) aangeschaft heb.

Dat heb je vernomen via de nieuwsbrief neem ik aan? Op de website vind ik er namelijk niks van terug. En hoe zit het met Claire Dolan en Keane (die vandaag in première is gegaan), weet je daar ook wat van?

Ach, je hebt toch veel liever die Criterion dan een nederlandse versie, niet?

Na Keane is Clean, Shaven de tweede film van Kerrigan. Net zoals Keane is dit weer een "zware" film en zit de camera weer dicht op de huid van de hoofdrolspeler. Ik vond Damian Lewis fantastisch als Keane, maar Peter Greene is minstens even fantastisch als Winter. Een zeer intrigerend personage, ik weet nog altijd niet of ik antipathie of medelijden moet hebben met Winter. Prachtig hoe het schizofrene is voorgesteld(de geluiden in z'n hoofd, de tics).

Zoals de meesten vind ik het ook wel een beetje jammer van het subplot rond de detective. Dat bracht de film eigenlijk niks bij.

4 dikke sterren en zeker een aanrader voor de mensen die Keane goed vonden, al is Clean, Shaven toch nog een stuk onconventioneler.

Yes! 2 December!

Sorry!

19 Januari op de Filmfreak.

Toch wel een fikse tegenvaller. Had hier na het zien van Keane namelijk bijzonder veel van verwacht. Het grootste verschil zit hem in het acteerwerk en de visuele stijl. Om te beginnen met het acteerwerk. Helaas kan Peter Greene Damian Lewis nergens evenaren. Greene acteerde aan de hand van trucjes en maniertjes en slaagde er daarom ook niet in om mij mee te laten leven. De keren dat dit wel lukte moest zijn gemoedstoestand ondersteund worden door geluiden en muziek om het invoelbaar te maken want zelf slaagde hij er dus niet in.

Ook wat betreft camerawerk is deze film een pak minder. Daar waar in Keane het kort om de man filmen een extra dimensie gaf is er hier voor gekozen om enkel te observeren. Dat geeft een troosteloos en kleurloos sfeertje dat nooit overtuigt. Gelukkig wordt het richting einde ietsjes beter maar dat gaat dan vooral om een tiental minuten waarin hij daadwerkelijk contact heeft met Nicole. Dan slaagt Greene er wel in emotie over te brengen.

Tot slot zijn ook de bijpersonages totaal oninterresant. De rechercheur voegt werkelijk niets toe aan de film maar er wordt wel constant gesuggereerd dat hij een belangrijke rol speelt. Uiteindelijk is Clean, Shaven voor mij een film die enkel nog enigzins interessant blijft vanwege zijn enigzins mysterieuze structuur die haar verwachtingen echter lang niet inlost en uiteindelijk zelfs eerder negatief dan positief uitpakt.

Gelukkig heeft Lodge Kerrigan Keane en Clean, Shaven in deze volgorde gemaakt want hij heeft overduidelijk veel bijgeleerd na deze film. Ik ben kortom ondanks deze fikse tegenvaller toch wel weer benieuwd naar zijn volgende film.

2*

Jammer van het mono geluid op de DVD.

Deze valt wel in de categorie "bijzonder" maar ik kan niet zeggen dat het me volledig boeide.

IJzersterke review van gimli f over deze film. Het is ook grotendeels dankzij die review dat Clean, Shaven zo'n tweetal jaar op mijn wishlist heeft gestaan (waarvoor dank).

En toch was ik heel erg teleurgesteld gisteren toen ik hem eindelijk kon bekijken. Omdat ik een heel ander soort film kreeg dan ik had verwacht. Uiteindelijk heb ik hem na een halfuur al afgezet, een halfuur dat zich mijns inziens het best laat omschrijven als ontoegankelijk op zo'n manier dat ik geen seconde in de film geraakte.

Vandaag heb ik al m'n moed bij elkaar geraapt en de film een tweede kans gegeven; en afgekeken. Ik heb even moeten doorbijten, maar het duurde geen vijf minuten of Clean, Shaven had me in z'n greep. Totaal het tegenovergestelde effect als gisteren, ondanks het feit dat de afstandelijke toon geheel dezelfde was. Waarom die film precies zo afstandelijk en ontoegankelijk is heeft gimli f eigenlijk al grotendeels verwoord. Er is weinig dialoog en de klankband bestaat voornamelijk uit een combinatie van duistere ambient en verstoorde radioberichten. Het bevreemdende en beklemmende gevoel dat deze stijlkeuze teweegbrengt wordt nog eens versterkt door een heel aparte beeldvoering die zich laat kenmerken door aparte cadrages en dwingende close-ups. Een stijlkeuze die perfect aansluit bij de psychische toestand van het hoofdpersonage en derhalve zijn inwendige denkwereld mooi visualiseert.

gimli f merkte eerder al de gelijkenis met Spider van Cronenberg op. Nu, dat was precies dezelfde film waar ik de ganse tijd aan moest terugdenken, in die zin dat de psyche van het hoofdpersonage op magistrale wijze naar beeld vertaald wordt. (Net zoals dat bijvoorbeeld ook in Polanski's Repulsion het geval is.) Het betreft tevens ook drie films die gedragen worden de voortreffelijke vertolking van het hoofdpersonage en door de mistroostige setting waarin alles zich afspeelt. Specifiek voor Clean, Shaven is ook de plot een voltreffer. Parallel met de schizofrenie van het hoofdpersonage wordt een verhaal verteld dat de ganse speeltijd alle kanten lijkt op te kunnen. We zijn getuige van de zoektocht van een psychisch zieke man naar zijn dochter en daarnaast van de zoektocht van een rechercheur naar een moordenaar. Op subtiele wijze worden beide met elkaar verweven en op even subtiele wijze worden ze terug uit elkaar getrokken. De allerlaatste scène is hierbij een van de meest ontroerende climaxen die ik ooit in een dergelijke film (of een film tout court) heb gezien.

Het is een beetje gek dat je op twee opeenvolgende dagen eenzelfde film zo anders kan beleven. Wat ik gisteren nog een miskleun van jewelste vond, vind ik vandaag een schoolvoorbeeld van geniale subtiliteit of ja zelfs subtiele genialiteit. Wie weet wat het morgen zal zijn?

Een nare en beklemmende film.

Deze film zal ik niet snel nog een keer gaan kijken.
Niet omdat de film zo tegenviel maar meer omdat sommige films je maar één keer hoeft te zien. Heb geen zin om nog een keer in de kop van Peter Winter te zitten. De film onthoud zich van uitleg over de conditie van de hoofdpersoon, we krijgen alleen cryptische registraties te zien van wat er in zijn hoofd omgaat. Via een ander hoofdpersoon,, (waar ik trouwens nog steeds over twijfel of dat niet ook een waanbeeld is van Peter,, (ik zal wel te diep aan het graven zijn)) een rechercheur,, krijgen we wat flarden informatie mee over verleden en heden. Een chronologische volgorde van de gebeurtenissen ontbreekt overigens ook in deze film.

Wat de film verder ook erg naar maakt is het geluid. En laat ik daar nou net gevoelig voor zijn... Ik kreeg echt kippenvel van de flarden ruis gemixt met doodgewone zinnen. Het bracht een soort subliminale boodschap mee, wat de hoofdpersoon natuurlijk constant beleefd. Zeer indringend.

Laat ik dan afsluiten met het visuele, wat juist dan weer niet tot de verbeelding spreekt. Keihard krijgen we te zien wat Peter moet doen en hoe hij het doet. Bij deze scenes beet ik bijna mijn tong af,, zo intens en kil waren ze. Het einde van de film was iets dat je kan verwachten maar niet door hebt tijdens het kijken, en dat...
is briljant.

*4,5

Net nu ik al mijn stemmen opnieuw wilde gaan afwegen en herindelen zie ik deze film van Kerrigan...

Wat een briljant, intens, psychologische -en nog een berg positieve bijvoeglijke naamwoorden- film. Ik zou Greene zwaar te kort doen met woorden als fantastisch, briljant en geweldig. Hij is nog zo veel indrukwekkender. Het geluid en camerawerk is werkelijk fenomenaal. Dit kroop bij mij echt onder de huid, ongelofelijk.

Dit moet je zien, horen en vooral voelen. Geweldig en 5.0*(!) - Zwaar onder de indruk.

En ik twijfel inmiddels al een tijdje, want visueel is Clean, Shaven dan weer niet zo mooi en dat knaagt een beetje.. misschien toch maar een dikke 4,5 van maken.