Pánico en el Transiberiano (1972)

Beetje suf treinreisje en dat ondanks de aanwezigheid van Christopher Lee, Peter Cushing en Telly Savalas...en een monster dat met z'n ogen de herseninhoud van diverse treinpassagiers opslokt, geprik in ogen en schedellichtingen en zombies.

Beetje weinig spanning, niet echt mooi gefilmd, beetje ouderwets.

Aangetrokken door de aanwezigheid van Lee en Cushing besloot ik deze te bekijken. Door het ietwat knullige beginstuk duurde het even totdat ik de film serieus kon nemen. Helaas gaan ze dan ineens van een prehistorisch monster naar een buitenaards wezen. Een plottwist die naar mijn idee niet goed werkt in deze film. Verder vallen de slachtoffers wel op een erg eentonige wijze: de eerste paar keer waren die witte ogen nog best griezelig, maar op den duur had ik het wel wat gehad met de rood oplichtende ogen en het daarop volgende resultaat voor de slachtoffers. Lee en Cushing weten de film nog enigszins overeind te houden door hun sterke acteerwerk, maar verder weet de film gewoon niet goed over te komen.

Door de televisieseries 'Psychoville' en 'Inside No. 9' (Reece Shearsmith en Steve Pemberton) heb ik de charme ontdekt van oude Britse horrorcinema. Hoe grove grappen en inktzwarte galgenhumor de draak steken met dat typisch Britse chauvinisme vol rangen, standen en rijkeluisfratsen. In de Spaans-Britse productie 'Pánico en el Transiberiano' (1972) dan ook een blik aan archetypische treingasten - de één nog onsympathieker dan de ander - die ruziën over de stapelbedden in hun slaapcoupés, of champagneglazen tinkelen in de gemeenschappelijke dinerruimte. De Transsiberië Express als een baken van luxe en weelde in het onherbergzame Russische sneeuwlandschap, waar overal gewelddadige kozakken en corrupte overheidsambtenaren op de loer liggen. Maar het echte gevaar komt vanuit het prehistorische fossiel dat Prof. Sir Alexander Saxton (Christopher Lee) mee smokkelde. De godsdienstwaanzinnige Father Pudjarov (Alberto de Mendoza) had de passagiers al reeds gewaarschuwd, met zijn onheilstijdingen en beschuldigende vinger. Het artefact blijkt namelijk een buitenaardse levensvorm die mensenhersenen leegzuigt om er zijn eigen evolutie mee te versnellen.

Dit pulppareltje heeft de tand des tijds niet helemaal doorstaan. Of het de duidelijke anti-Russische sentimenten en het onverholen oriëntalisme is, of de ongeloofwaardige speciale effecten die iets te vaak de illusie breken. Zo heb ik als kijker nooit het gevoel gehad dat de personages zich werkelijk in een rijdende trein bevonden, terwijl de archiefbeelden van een een echte trein er slordig doorheen zijn gemonteerd om die suggestie te wekken. Voor de hedendaagse kijker oog het allemaal wat koddig. En toch is het genieten geblazen hoe de acteurs het aan de ene kant bloedserieus leken te menen, maar aan de andere kant zit er toch een knipoog in met terloopse oneliners en hilarische dialogen. Een filmmonster krijgt pas haar reliëf door hoe leuk de potentiële slachtoffers zijn, dus het werkt dat ik hier eigenlijk meer plezier had aan het slachtvee dan aan de slechterik zelf. Zonder meer mijn favoriete personage is kozakkenleider Capt. Kazan (Telly Savalas), een kale rouwdouwer die al vanaf zijn eerste scène klaar zit om de treinreizigers af te slachten, terwijl hij niet gerekend had op een buitenaardse uitdager. De climax tussen de mensen en het monster is krankzinnig vergezocht, maar hoogst bevredigend.

Heerlijke ouderwetse horrorfilm met een zeer leuk gegeven over een oud bevroren monster met een speciale gave die de gegevens, bekwaamheid en herinneringen van de mensen kan opnemen en zo zich telkens weet sterker te maken of in moeilijke situaties via zijn gave op tijd kan vluchten. Leuk uitgewerkt !
Bijvoorbeeld de ogen van de slachtoffers worden helemaal wit ( brrr akelig ). Een ander voorbeeld is het gegeven van een aangetast oog van een slachtoffer dat onderzocht wordt waarbij mooie filosofische gedachten voorbij rollen zoals het zien van de 10 geboden, een dinosaurus en de aarde vanuit het heelal.
Er gebeurt heel wat tijdens de treinreis waarbij de authentieke sfeer van het reizen per nighttrain goed wordt weergegeven. De verschillende wagons, de bar, privé-ruimtes, ... zorgen dat je bijna ook zin krijgt voor dit soort treinreisjes. Het monster komt vaak genoeg en duidelijk in beeld. De personages zijn interessant zoals de paleontoloog gespeeld door Christopher Lee , Peter Cushing als Dr. Wells, Alberto de Mendoza als Father Pujardov, Telly Savalas als Capt. Kazan en Julio Peña als Inspector Mirov. Heel boeiend om te volgen, vooral bij Mirov en Savalas is het echt genieten. Goed acteerwerk overigens. Savalas komt redelijk laat naar voren in de film, maar wanneer hij de trein binnen stapt, moet het monster vrezen voor zijn bestaan. Althans zo komt Savalas over. Hij zal dat duiveltje wel een lesje leren. Heerlijk. Wat daarna gebeurt is ook wel heel opmerkelijk en eigenlijk verrassend : de doden komen terug tot leven. Maar dan zullen we ook kennis maken met de vaardigheden van de paleontoloog. Het slot is wel oké, al is het ergens jammer dat het mythische monster zo aan zijn einde komt. Zeker als je weet dat het al zo lang heeft geleefd. Een verrassende amusante horrorfilm die een dikke 8/10 van mij krijgt.

Meh.

Vrij stoffige horror uit de tijd dat horror misschien al niet meer stoffig hoefde te zijn. Men zou denken dat het aan de setting ligt - een treinreis in de vroege jaren 1900 -, maar m.i. kan een stoffige setting perfect gecombineerd worden met strakke horror.

Dat is hier in elk geval niet van toepassing. Ondanks wat leuke ideetjes is die uitwerking nogal houterig. Enige spanning is totaal afwezig en het is pas als Telly Savalas ten tonele verschijnt dat het een beetje vermaakt. Men zit dan wel al tegen de finale aan, eentje die er sneller had mogen komen.

2