The Handmaid's Tale (1990)

Redelijk onderhoudende futuristiche film over een wereld waarin nog maar weinig vrouwen zwanger kunnen worden. Een goed idee, en deze film had ook zeker potentie maar is niet helemaal bevredigend uitgewerkt. Ondanks dat de film zich in de toekomst afspeelt, ziet de film er verre van futuristisch uit. Wel heerst er een vreemde en steriele sfeer, die emotioneel gezien ook wat intentionele afstand schept.

Niet onaardig, maar verre van ècht goed. Soms eerder onbedoeld grappig dan dreigend (een aantal van de rituelen van de Handmaid's bijvoorbeeld). Mist vooral nogal wat spanning en heeft een verbazingwekkend mat einde met een flauw epiloogje dat volgens mij niet in het boek zat. Afgeraffeld en veel te snel. Veel niet waar gemaakte potentie. Maar ècht slecht is het ook niet, daarvoor zijn er weel te veel aardige scenes en ideeën. Sterkste deel is overigens het begin.

Niet goed en niet slecht, 2.5*

Een merkwaardige film van Volker Schlöndorff, wiens uitstapje naar Amerika begin jaren ’90 niet de meest sprankelende films heeft opgeleverd. Spannende, soms lachwekkende scènes én periodes, waarin vrijwel niets gebeurt, lossen elkaar af. Natasha Richardson probeert nog wal geloofwaardigheid in haar rol te stoppen, maar de rest van de cast lijkt wat ongeïnteresseerd bezig te zijn. Matig.

Een matige film. Een vrij interessant verhaal, maar ik vind de uitwerking en het acteerwerk niet heel sterk. De tv-serie heb ik niet gezien en het boek niet gelezen. Deze film geef ik in ieder geval 2,5*.

Zag deze film langskomen toen ik miden in de serie (videoland) zat en dan ga je toch vergellijken. De serie is subliem, het beste dat ik in jaren zag, en daar kan de film helaas niet aan tippen. Wat ook niet helpt is het tijdsbeeld qua vormgeving, kleding en kapsel. Spuuglelijk!

De nieuwe serie is beter. Overtreft misschien zelfs het boek van Margaret Atwood, het verhaal van de dienstmaagd in het Nederlands.

The Handmaid‘s Tale werpt een drukkende blik op een totalitair systeem. Een systeem dat door onderwerping en strikte regels zich wil verzekeren van nakomelingen om te kunnen voortbestaan. Een systeem dat vruchtbare vrouwen eens in de maand laat verkrachten door hun bezitter in de hoop op nakomelingen. De verfilming van de roman van Margaret Atwood is van regisseur Volker Schlöndorf. Het script werd geschreven door Harold Pinter. Niet de minste namen.

Schlöndorf die bij het project werd gehaald toen de oorspronkelijke regiseur Karel Reisz afhaakte was niet tevreden met het script van Pinter. Met goedkeuring van Pinter veranderde Schlöndorf samen met schrijfster Atwood een aantal dingen in het script in de hoop daarmee wat meer betrokkenheid bij het project te voelen. Achteraf was Pinter niet blij met de veranderingen. Schlöndorf blijkbaar ook niet, want in interviews noemde hij zijn werk aan de film gewoon een opdracht.

Ondanks de weinig gepassioneerde houding van de regisseur is The Handmaid‘s Tale geen slechte film. In de film komt de sombere grondtoon van de roman goed naar voren en is de dystopische wereld goed beklemmend weergegeven. Een wereld van angst en verlatenheid. Die wereld en die gevoelens worden in de film goed, maar tegelijkertijd ook tamelijk afstandelijk gevangen.

De personages bevinden zich allemaal in een isolement. Dat geldt uiteraard voor de onderdrukte vrouwen, maar dat geldt evenzeer voor de elite. Ieder personage is eenzaam en alleen. Ieder leeft volgens een opgelegde gedragscode en doet alsof hij zich daar goed bij voelt. Het is echter duidelijk dat niemand zichzelf kan zijn en echt gelukkig is. Iedereen is simpelweg een gevangene van het totalitaire systeem. Een systeem dat grondig ingrijpt bij alles dat naar eigenzinnigheid en vrijzinnigheid riekt.

Er is seks. In de weergave van de seksuele beleving is de ware ingrijpende omvang die de dystopie heeft op het gedrag van de man en de vrouw, goed waar te nemen. Mechanisch en pijnlijk is de daad. De daad dient enkel om kinderen voort te brengen. Het is een kille procedure waarin geen plaats is voor oprechte gevoelens van lust en liefde. En zo werkt de wereld. De wereld is steriel en is ingericht met heldere principes en met een duidelijke rolverdeling die onderdrukking en ontmenselijking teweeg brengen opdat de inwoners en de vruchtbare vrouwen maar volgzaam zijn.

De steriele staat, het steriele gedrag, de onderdrukking, de ontmenselijking. Het komt in de film allemaal goed over. Maar ook tamelijk abstract. Ik had het liever wat dramatischer beleefd. Wat emotioneler. Minder zielloos. Minder beschouwend. Het verhaal bewoog zich afstandelijk langs me heen. Het raakte me amper.

Om even aan te geven waarvan ik opveerde. Soms komt achter de strenge façade van een personage heel even een mens tevoorschijn die zich hulpeloos toont, die verdrietig is, die twijfels heeft. Soms is iemand eventjes gewoon van vlees en bloed in plaats van een wezen dat in de abstractie verkeert. Opeens is er een personage dat wordt betrapt op gevoel. Daarvan laat de film te weinig zien. Mijn beleving was er bij gebaat geweest.

„Feminist bullshit“ waren de woorden die Robert Duvall voor de film overhad. Ik ben het niet met hem eens. Zo erg, was het nu ook weer niet.