Meningen

300: RISE OF AN EMPIRE MINI-REVIEW (te lezen op mijn facebook/blogpagina: https://www.facebook.com/filmfever.be )

Film: ‘300: Rise of an Empire’

Regisseur: Noam Murro

Cast: Sullivan Stapleton, Eva Green, Lena Headey,...

Score: 3/4

Dat geschiedenis belangrijk is, zal ik allerminst ontkennen, maar als je de zaal binnenstapt om het kleurenfestijn te bezichtigen dat ‘300: Rise of an Empire’ is, vergeet je beter even je geschiedenislessen. Het gewelddadige 3D-spektakel geeft er alleszins geen doel van gemaakt om historisch correct te zijn. De ‘side-sequel’ op ‘300’ is gebaseerd op het immens populaire comic book van god op aarde Frank Miller (de man die vooral bekend is van zijn graphic novel ‘Sin City’). ‘Rise of An Empire’ speelt zich grotendeels gelijktijdig met ‘300’ af. Themistokles, een Athener en een geniaal krijger, wil de stadstaten van Griekenland verenigen om de Perzische vloot van Xerxes te vernietigen. Initieel faalt zijn plan, want zoals de kijker al weet gaat de Spartaan Leonidas op pad met 300 van zijn soldaten om eeuwige roem te verwerven. Deze film focust op een ander aspect van de oorlog tussen de Grieken en de Perzen, namelijk de zeeslagen waarin Themistokles een belangrijke rol speelt. De Griekse held wordt vertolkt door ‘Strike Back’-ster Sullivan Stapleton die bijgevolg meteen de erfenis moet torsen van een nu al iconische Gerard Butler in de rol van Leonidas. Maar Stapleton houdt stand op zijn eigen manier. Waarom praat ik over acteerprestaties in een goor bloedfestijn? Omdat er wel degelijk iemand is die de show steelt! Als ‘300’ Gerard Bulters show was, dan is ‘Rise of an Empire’ de Eva Green-demonstratie. Haar fameuze prestatie in ‘Casino Royale’ staat voor eeuwig in ons geheugen gegrift en ook in deze film is ze onvergetelijk te noemen. Green steelt de scène als de seksueel intimiderende Artemisia en zet een personage neer dat je ’s nachts op straat niet wil tegenkomen. Stapleton en Green zorgen ook voor een van de meest bizarre vrijpartijen die ik ooit op het grote scherm zag.

Uiteindelijk draait de film niet om al de dingen die hierboven vermeld staan. ‘300: Rise of an Empire’ is een CGI-spektakel pur sang en beseft dat zelf maar al te goed. Regisseur Noam Murro en zijn team (waaronder ‘300’-regisseur Zack Snyder; hij werkte enkel mee aan de screenplay wegens tijdsgebrek) gebruiken een nog uitgebreider kleurenpalet dan de originele film en hebben ervoor gezorgd dat het ‘over-the -top’ gevoel op een succesvolle manier werd gecreëerd. Zack Snyder zal altijd de pionier van dit genre blijven en soms krijgt de kijker dan ook het gevoel dat deze film nooit echt beter is dan zijn voorganger. De film is misschien té veel de nazaat van ‘300’. Toch neemt dat niet weg dat de zeeslagen adembenemend zijn, ook al werd er geen druppeltje water gebruikt op set. De bombastische muziek galmt door de zaal als een patriottische melodie die de krijgers aanspoort om nog meer bloed te doen vloeien. En bloed is er genoeg! Het mijne kookte van opwinding bij de magnifiek slow motionbeelden en de bijhorende fantastische shots. Het visuele aspect is onoverkomelijk wat van deze film een grandioze kijkervaring maakt. Laat je intellectueel deel van je brein thuis, zet je 3D-bril op en geniet van de ‘overkill’ aan bloed, slow motion, openrijtende lichamen en de prachtige Eva Green.

Score: 3/4

Sven

STAR TREK INTO DARKNESS REVIEW

REVIEW: Star Trek Into Darkness

VERDICT: 3,5/4

J.J. Abrams, de bezieler van de uiterst originele tv-serie ‘Fringe’, de producer van ‘Lost’, binnenkort de man die Star Wars mag vervolgen, maar bovenal de man die Star Trek deed herrijzen in zijn volle glorie. De Star Trek-film uit 2009 was een immense hit en kreeg uit alle hoeken lovende kritieken voor zijn spektakelgerichte ‘restart’ van de franchise. Het was dus meer dan logisch dat Abrams ook aan het roer stond voor een volgend avontuur van de USS Enterprise. De gehele cast bleef dezelfde en ook de geniale scriptschrijvers Robert Orci en Alex Kurtzman waren terug van de partij.

De film start luid, spannend, opwindend en snel, en het tempo blijft er gedurende de voltallige 132 minuten in. In de openingsminuten wordt meteen duidelijk dat de film doorgaat op het elan van zijn voorganger en niet teruggrijpt naar de oude (en gedateerde) doos van de Star Trek series. Abrams mikte altijd al op een perfecte blockbuster en hij komt aardig in de buurt met Star Trek Into Darkness: een plot zonder al te veel complexen, personages die interessant genoeg om volgen zijn, maar niet teveel aandacht vragen (want de personages krijgen die genoeg in de eerste film) en een schurk die geloofwaardig is. Cumberbatch, als Kahn, is precies wat de Star Trek uit 2009 miste. De haat-liefdeverhouding tussen Spock en Kirk is voldoende aanwezig in de film, net als de memorabele one-liners van publiekslieveling Simon Pegg.

Of ‘Star Trek Into Darkness’ duisterder is dan zijn voorganger is toch moeilijk op te maken, maar het is met zekerheid een emotionele en actievolle rollercoaster die ik in lange tijd niet meer heb meegemaakt. In een blockbuster gebeurt het zelden dat je gelooft dat de hoofdpersonages in echt gevaar verkeren, maar de situaties in de film zijn zorgvuldig door J.J. Abrams uitgetekend en ik leefde mee met de personages die doodsangsten uitstonden. De soundtrack van Michael Giacchino is de kers op de taart bij de beleving van zoveel spektakel.

Natuurlijk kun je de cliché opmerkingen maken en beweren dat er geen ‘character development’ is, er te weinig inhoud zit in de dialogen en dat het goedkoop plezier is. Maar wat echt telt is dat Star Trek Into Darkness een zinderend, actievol avontuur is met acteurs die hun salarissen meer dan waard zijn. Star Trek leeft weer en ademt uit alle poriën ambitie.

De met veel bravoure aangekondigde film voldoet aan de verwachtingen en plaveit de weg voor een derde film. Nu wacht er een grootste taak voor Abrams: de miljoenen fans van Star Wars overweldigen met ‘Star Wars: Episode VII’.

Under the Skin: De grandeur van het paradoxale emotieloze en de herontdekking van schoonheid

Film: Under the Skin

Regisseur: Jonathan Glazer

Cast: Scarlett Johansson en een handvol inwoners van Glasgow

Score: 4/4

Een recensie begint meestal met een bezwerende spreuk, een intelligente captatio benevolentiae of een korte weergave van de mening van de soms zelfingenomen auteur. Ik daarentegen, zie mij genoodzaakt om te beginnen met een door mij begane fout toe te geven. Die bestaat uit het feit dat het quasi zo goed als onrechtvaardig is om een review op te tekenen na het eenmalig gezien te hebben van de speelfilm waarover dit schrijfsel handelt. Toch kan ondergetekende het niet laten om zijn reactie te uiten over een film die nog lang zal nazinderen in het hersenstelsel van diegenen die het de moeite waard vonden om de zaal niet te verlaten tijdens de voorstelling. De film wordt enkel maar beter en beter met herzieningen, dat staat als een paal boven water, maar toch wil ik getuigen over mijn eerste ervaring met ‘Under the Skin’. Laat dus voor één keer onrechtvaardig zegevieren en de herzieningen voor later houden, want de volgende paragrafen borrelden als kokend water in mijn lichaam, wachtend op verlossing.

Once upon a time… waren er Antonioni, Pasolini, Ingmar Bergman, Stanley Kubrick en David Lynch. Anno 2014 zijn de tijden veranderd en heeft de superheldenfilm de filmwereld naar zijn hand gezet en is de eigenheid van de regisseur veelal naar de achtergrond verdrukt. Op zich niks mis mee, want juist door het enorme succes van die genietbare en peperdure blockbusters zoeken meer en meer ‘kleine’ regisseurs hun eigen stem en visie. Zo heb je bijvoorbeeld Shane Carruth die de filmwereld vorig jaar omver blies met het transcendente en obscure ‘Upstream Color’. Dit jaar is het de beurt aan de Britse cineast Jonathan Glazer om zijn stempel te drukken na twee ietwat weifelende (maar toch verdienstelijke) filmprojecten. In 2001 overtuigde zijn debuut ‘Sexy Beast’ weliswaar qua script en acteerprestatie, maar daar bleef het ook bij. Drie jaar later gokte (en miste) hij met het “ik-weet-niet-wat-ik-precies-wil-zijn” project ‘Birth’ met een kortgewiekte Nicole Kidman in de hoofdrol. Daarna verdween de regisseur volledig van het voorplan omdat hij zich focuste op het maken van videoclips. Maar met zijn nieuwste en meest eigenzinnige film bewijst Glazer dat hij een plek mag ambiëren tussen de groten. Met alle respect, Nike, Kodak en Volkswagen, maar deze man is veel te getalenteerd om zijn talent te verspillen aan jullie brainwashende commercials. Laat Jonathan Glazer in al zijn facetten los op de wereld!

Nu deze formaliteiten uit de weg zijn, kunnen we het hebben over het ding an sich dat ik wil behandelen: ‘Under The Skin’. De film is een niet zo letterlijke verfilming (lees: een bijna ‘non-verfilming’) van de door Michel Faber geschreven roman met dezelfde titel. Het enige wat ik plotgewijs kan vertellen, is dat Scarlett Johansson in de huid kruipt van een ongenaamde buitenaardse verleidster die neergedaald is op Aarde voor een onbekende reden. Meer dan dit moet een mens niet weten vooraleer hij de zaal binnenstapt. Eenmaal een menselijke vorm aangenomen, rijdt ze door de straten van Glasgow, mensen aansprekend om ons ras te observeren en te doorgronden. Af en toe vraagt ze of aan een man of ze hem een lift kan bezorgen. En zeg nu zelf: Weiger jij een lift van een bloedmooie vrouw zoals Scarlett Johansson? Wat de verleidster doet met haar prooien ontdek je beter zelf, want de desbetreffende scènes behoren tot de meest interessante, kunstzinnige, prachtige, vervreemdende, schrikwekkende, sublieme (en talloze andere adjectieven naar keuze) filmmomenten van de afgelopen jaren.

Dat ‘Under the Skin’ een van de meest polariserende en radicale films is van 2014 zal niemand ontkennen, maar Glazer gaat allerminst de pretentieuze toer op. Toegegeven: een gemiddelde filmliefhebber zal hier niks aan hebben en zal beweren dat het te “artsy” is. Daar valt iets voor te zeggen. Zo’n zeventig procent van de arthouse cinema zal inderdaad pretentieus en hautain overkomen bij de meeste mensen, maar om de zoveel tijd komt er een film op de proppen waar niemand om heen kan, zelfs de cynische alleshatende narcist niet. Die film is ‘Under the Skin’. Het metaforische aspect mag dan de drijfveer zijn voor een ontdekkingsreis doorheen het mens-zijn, het wordt echter nooit een l’art pour l’art uitspatting. Glazer is natuurlijk wel een atypische filmmaker.

Jonathan Glazer vindt bijvoorbeeld niet dat een film slechts een verfilmd verhaaltje met een klassieke structuur moet zijn, iets waar veel mensen momenteel gehecht aan zijn. De mens (mijn excuses voor de veralgemening) is niets meer anders gewend dan een overduidelijke klassieke verhaallijn doorheen een film of theaterstuk. Maar het medium waarvan ik hou – film – is zoveel meer. Het kan een visualisering van metaforen of intenties zijn. Het kan een reis zijn zonder woorden of narrativiteit, maar met een duidelijk effect op de toeschouwer. De surrealistische stijl die Glazer hanteert wisselt in deze film vaak af met naturalistische beelden die aantonen dat het buitenaards wezen als een onwetende leerling onze aardbol leert kennen. Invloeden heeft de regisseur gekregen van alle kanten: Pasolini, Lynch, maar bovenal de grootmeester Kubrick. Hoe je het ook draait of keert, de beginscène – die volgens mij de buitenaardse entree op Aarde portretteert – heeft alles weg van de buiten-galactische beelden uit Stanley Kubricks controversieel meesterwerk ‘2001: A Space Odyssey’. Of er in Jonathan Glazer ook een legendarisch filmregisseur schuilt zullen we nog even in de wachtzaal laten, maar het potentieel is er.

De film wordt volledig beleefd vanuit het standpunt van Johanssons buitenaards wezen. Haar taak of missie is onduidelijk. Ze begeeft zich onder de mensen en is aanvankelijk koel en emotieloos. Neerkijkend op een tragedie en zonder gevoelens, staart ze naar gebeurtenissen in en rond Glasgow. De paradox van het emotieve is iets wat Glazer benadrukt in zijn film. De toeschouwer wordt bewogen en overmand door vreemde emoties wanneer hij de emotieloze protagonist volgt. De twee rassen begrijpen elkaar niet. Maar haar verblijf in onze wereld brengt een evolutie in haar wezen in gang. Ze exploreert menselijke emoties en probeert liefde te consumeren terwijl ze angstvallig het voor haar onbekende geslachtsdeel in ogenschouw neemt. Seksualiteit wordt een metafoor voor onze eigen destructiviteit. Mannen worden aangesproken door de gevallen engel, volgen hun intuïtie en willen bijgevolg de liefde bedrijven met een prachtige vrouw. Wat volgt moet je zien om te geloven. Of de buitenaardse indringer emoties begrijpt en/of beleeft is een vraag zonder antwoord. De exploratie ervan is een feit.

Een interpretatie van de metaforiek en symbolen die vanuit mijn eigen persoon komt, heeft te maken met ‘Schoonheid’ en existentialiteit. Wat is Schoonheid? Is er een ideaal? En wat maakt ons tot mens-zijn. Juist omdat we de wereld zien vanuit een vreemd en buitenaards standpunt leren we onszelf als ras doorgronden. Zonder al te veel weg te geven van de film kan ik meegeven dat Scarlett Johansson mensen ontmoet die niet altijd aan ons modern schoonheidsideaal beantwoorden. En één in het bijzonder. Ze geeft een lift aan een schuchtere man die verdacht veel weg heeft van David Lynchs ‘The Elephant Man’. Een verguisde persoon die ’s nachts zijn koopwaren verzamelt omdat de buitenwereld hem verafschuwt. Het buitenaards wezen heeft echter geen ‘ideaal’ en is zonder meer vriendelijk en behulpzaam (om daarna toch weer in de duisternis te lokken voor iets wat een allusie op seks lijkt te zijn). De kwetsbaarheid van de man maakt haar bewust van het feit dat uiterlijk een belangrijke factor speelt op onze aardbol. Maar we weten allemaal dat ‘Schoonheid’ relatief is en dat mag dan het grootste cliché zijn, het kan geen kwaad om het in de verf te zetten. De laatste scène (alweer probeer ik dit te betrekken zonder spoilers te geven) bevestigt dan ook dat uiterlijk schoon enkel een façade is en dat eronder een zwartheid kan regeren van een aard dat destructief is. Schoonheid is een begrip gecreëerd door ons, niet meer en niet minder. Andere (en vooral meer) analyses zijn mogelijk en het is niet ondenkbaar dat ik nog vele malen plausibele interpretaties zal verbinden aan ‘Under the Skin’.

Om de diepzinnigheid even achterwege te laten en terug te keren naar het ‘normale’ filmniveau, vallen meteen enkele dingen op. Vooreerst wil ik even melden dat Scarlett Johansson een bewonderenswaardige perfectie in haar rol gestoken heeft die ik niet mogelijk achtte. Koos Glazer Johansson voor haar ‘A-lijst’-naam of voor haar kwaliteiten? Er bestaat geen twijfel over dat deze actrice een film een boost kan geven, noch stel ik me vragen bij haar kwaliteiten. Ze is een revelatie van buitenaardse proportie. Haar gezichtsexpressies zijn ‘spot on’ en bewijzen dat ze enorm veel inzicht heeft in wat ze aan het doen is. Het is ook verreweg haar meest uitdagende performance tot nu toe. Voor de allereerste keer stond de charmante Scarlett volledig naakt op set en dat niet om een belachelijke ‘Sex Tape’ te filmen (ja ik viseer jullie, Cameron Diaz en Jason Segel), maar om een extraordinair werk te maken dat in de komende decennia nog veel geanalyseerd zal worden. Een belangrijk element dat meehelpt aan de ‘unheimliche’ sfeer is de revolutionaire en gedurfde soundtrack van – pas op – de debuterende (!) en excentrieke componiste Mica Levi. De muziek beweegt zich op een duister en vervreemdend ritme dat zich zal nestelen in uw hersenpan om bijgevolg ’s nachts terug tevoorschijn te komen. Maar eigenlijk doet deze beschrijving de genialiteit van de soundtrack oneer aan. Ga, geniet, kijk én luister is de boodschap! Visueel is de film verbluffend. Ik kan helaas de pracht en praal van sommige scènes niet beschrijven zonder uw ervaring te vergallen. Wel kan ik zeggen dat de kijker vanaf seconde één meegezogen wordt in een bezwerende sfeer van mysterie en vervreemding. De totaalervaring is eentje om mee te dragen tot het einde der dagen.

‘Under the Skin’ is een film zoals je die zelden zag en zal zien. Het is een eigenzinnig portret van het mens-zijn en seksualiteit. Jonathan Glazer schrijft zich in de filmannalen en heeft het in zich om de galerij der groten te betreden, maar net als in sport is groot potentieel geen garantie op succes. Al hopen ik en de mensheid dat deze regisseur zich uit de vergetelheid wringt en gaat doen wat hij wil: films maken. Voor ik deze review (is dit wel een review?) afsluit, wil ik toch nog even de aandacht richten op een leuk weetje. De scènes waarin Scarlett Johansson mannen verleidt vanuit haar bestelwagentje zijn geschoten met een verborgen camera en bevatten echte inwoners van Glasgow. De betrokkenen werden daarna op de hoogte gebracht van de situatie en kregen prompt een contractje onder hun neus geduwd, et voilà… Ze maken deel uit van ‘Under the Skin’.

Om helemaal af te ronden wil ik mij richten tot diegenen die nog altijd geloven dat een film expliciet en duidelijk moet zijn. Een film is een medium dat tot veel meer in staat is dan sommigen denken. Niet alle films tonen alles, maar impliceren zaken en geven ruimte tot interpretatie. Maar ach, wie ben ik om u te vertellen wat is en niet is? Er is iemand veel beter geschikt om dat te doen. Niemand minder dan de legendarische Roger Ebert schreef in zijn allerlaatste review de nu al iconische woorden: “Why must a film explain everything? Why must every motivation be spelled out? Aren't many films fundamentally the same film, with only the specifics changed? Aren't many of them telling the same story? Seeking perfection, we see what our dreams and hopes might look like. We realize they come as a gift through no power of our own, and if we lose them, isn't that almost worse than never having had them in the first place?”

Sven.

PS: Als ik u onbewust misleidde met het woord ‘minireview’ om vervolgens een middelmatig en lang schrijfsel neer te pennen, dan zij het zo. Dan heeft u tenminste voor enkele minuten een keer geen aandacht besteed aan het tot u nemen van de box-officegetallen van een paar weerzinwekkende braaksels zoals ‘A Haunted House 2’ en ‘Vampire Academy’.