-
1. Sardines
7 september 2017 (25 minuten)
De makers doen een vreemde ontdekking: in zowel blikjes ansjovis als blikjes sardine kan dezelfde vis zijn ingeblikt, de Engraulis Ringens. Verslaggever Daan Nieber neemt blikjes mee naar een visverkoper op de Dappermarkt, die zowel verse ansjovis als sardine verkoopt. Hij kan geen uitsluitsel geven over welke vis de Engraulis Ringens uit de blikjes zou kunnen zijn. Marijn Frank gaat met weervisser Henk Schilt ansjovis vangen in Zeeland. Naast ansjovis zit er ook haring, sprot en sardine in het net, maar ook Henk kan geen uitsluitsel geven over welke vis er in onze blikjes zit. Teun bezoekt Cabo de Peñas, een Spaanse traditionele blikfabriek. Zij gebruiken alleen voor de kust van Marokko en Portugal Sardina Pilchardus voor hun blikjes. Ersin reist naar Texel voor een bezoekje aan visbioloog Arthur Oosterbaan van Ecomare. Arthur legt aan Ersin uit dat de Engraulis Ringens een ansjovis is. Alle vissen die als sardine mogen worden verkocht komen uit de orde haringachtigen (Clupeiformes). Haring en sardine behoren ook tot dezelfde familie, de haringen (Clupeidae). De ansjovis echter niet. De Engrualis Ringens is een soort ansjovis, de Latijnse naam van sardine is Sardina Pilgardus. Het blijkt dat volgens Europese regelgeving tien verschillende soorten als sardines mogen worden ingeblikt, en dat dit ook gebeurt. Ook haring en sprot liggen als sardine in de Nederlandse supermarkt.
-
2. Aardbeien
14 september 2017 (26 minuten)
De zomer is aardbeienseizoen. Maar de Keuringsdienst van Waarde vindt de aardbeien niet meer zo smaken zoals vroeger. Waar je zoet en zacht verwacht, krijg je zuur en hard voor de kiezen. Wat is er met de aardbei gebeurd? Marijn duikt de keuken in met tv-kok en patissier Rudolph van Veen en denkt met weemoed terug aan de tijd dat het zomerkoninkje zo van de volle grond op je beschuitje belandde. De aardbei van nu komt al lang niet meer uit de aarde. Teun gaat naar een aardbeienteler die zijn aardbeien in kassen opkweekt en proeft heerlijke zoete aardbeien. Waarom zijn ze dan in de supermarkt zo vaak zuur? In het zuiden van het land groeit nog een enkel aardbeitje in de volle grond en Ersin bezoekt hier een teler. Een aardbei uit een kas kan volgens hem niet tippen aan zijn echte aard-aardbeien. We zijn in Nederland kampioen aardbeienrassen bedenken en kweken. Daan bezoekt de veredelaar. Daar komt hij erachter dat de aardbei zoals wij hem kopen in de supermarkt niet op zijn best is. Supermarkten selecteren hun aardbeien op uiterlijk en houdbaarheid. Aardbeien worden daarom vaak onrijp geplukt. Na het plukken kleurt de aardbei nog wel roder, maar zoeter wordt hij niet. Smaak is in de aardbeienhandel een ondergeschoven kindje.
-
3. Stremsel
21 september 2017 (25 minuten)
Om kaas te maken heb je stremsel nodig, maar wat is dat eigenlijk? En wat is vegetarische stremsel? De Keuringsdienst trekt eropuit en ontdekt dat er tegenwoordig veel stremsel wordt gebruikt dat wordt geproduceerd door genetisch gemodificeerd gist. Sofie gaat kijken bij een kaasmaker. Daar ziet ze dat stremsel wordt gebruikt om de melk te scheiden in wei en wrongel. Van de wrongel wordt kaas gemaakt. De kaasmaker vertelt dat stremsel wordt gewonnen uit de lebmaag van een kalf. Marijn gaat op bezoek bij de grootste kalverslachterij ter wereld. Die staat in Nederland. Een koe moet jaarlijks kalveren om melk te kunnen blijven geven. De meeste van die kalfjes worden geslacht. Het stremsel is een bijproduct van die slacht. Er bestaat ook nog zoiets als vegetarisch en microbieel stremsel. Dat wordt onder andere gemaakt bij DSM in Delft. Daan hoort daar dat het DSM twintig jaar geleden is gelukt om door middel van genetische modificatie een gen van een kalf te plaatsen in het DNA van een gist. Nu maakt dat gist stremsel, het is identiek aan het stremsel uit een kalfsmaag. Omdat het gist gemodificeerd is en niet het stremsel zelf, hoeft het niet als genetisch gemodificeerd te worden gedeclareerd bij de ingrediënten.
-
4. Kip
28 september 2017 (26 minuten)
Bijna alle supermarkten hebben tegenwoordig een nieuwe kip, van een langzamer groeiend ras met meer ruimte en afleidingsmateriaal. De verslaggevers van de Keuringsdienst van Waarde onderzoeken de nieuwe kip uit de supermarkt: wat houdt 'langzamer groeiend' precies in? En waarom zou je een kip langzamer laten opgroeien? De websites van de verschillende supermarkten vertellen ons dat het welzijn van de langzaam groeiende kip beter is dan dat van de zogenaamde plofkip. Daan Nieber gaat langs bij de universiteit van Wageningen. Zij doen onderzoek naar de gevolgen van de nieuwe kip op het gebied van welzijn. Marijn Frank bezoekt een kippenboer met echt langzaam groeiende kippen. Zijn kippen leven tussen de 12 en 26 weken. Dat is een stuk langer dan de nieuwe langzaam groeiende kip van de supermarkt. Volgende de boer is de nieuwe kip van de supermarkt een wassen neus; ze zitten nog steeds hun hele leven binnen met heel veel andere kippen en leven maar een week langer dan de plofkip. Ersin gaat langs bij de slachter om de nieuwe kip aan het eind van zijn leven te zien. De kip ziet er iets anders uit, hij heeft stevigere poten dan de reguliere kip. Het is niet te zeggen of deze kip gelukkiger is dan de reguliere kip, sterker nog: de reguliere kip heeft het volgens de slachter helemaal niet zo slecht. Als we wereldwijd de langzamer groeiende kip zouden gaan fokken zou het echter wel rampzalig zijn voor het milieu.
-
5. Hazelnootpasta
5 oktober 2017 (26 minuten)
Een kijkersvraag: Er zijn verschillende potjes fairtrade hazelnootpasta, maar de hazelnoten in de pasta zijn niet fairtrade. Hoe zit dat? Sofie bezoekt de kijker met bovenstaande vraag. Het is haar opgevallen dat er geen fairtrade hazelnootpasta bestaat waarvan de hazelnoten ook fairtrade zijn. Toch is dat gek omdat ze wel eens heeft gehoord dat in Turkije, waar bijna 80% van de hazelnoten vandaan komen, er kinderarbeid tijdens de oogst plaatsvindt. Marijn reist naar Turkije om te kijken onder welke omstandigheden de hazelnoten worden geoogst. Ze spreekt daar verschillende mensen. Het blijkt dat grote groepen mensen uit het zuidoosten van Turkije van oogst naar oogst reizen en onder erbarmelijke omstandigheden leven in tentenkampen. Er zijn daar geen voorzieningen voor de kinderen, die dan door de ouders worden meegenomen naar de velden waar ze meehelpen tijdens de oogst. Als de Turkse overheid ontdekt dat Marijn op zo'n kamp wil filmen laat die Marijn weten dat haar filmpermit is ingetrokken en dat ze gearresteerd wordt als ze toch filmt. Marijn besluit daarom om uit de auto te filmen. Teun bezoekt het kantoor van Fair Trade Original, een merk dat een fairtrade hazelnootpasta verkoopt. We mogen niet filmen in de fabriek, maar dus wel op gesprek. De directeur vertelt Teun dat Fair Trade Original zijn nootjes in Spanje koopt. Die komen in de fabriek wel op een grote hoop met andere noten, welke noot er in je potje zit weet je dus niet. Ook zet Fair Trade Original zich niet in om de omstandigheden van de rondreizende arbeiders te verbeteren. Daan is na lang aandringen toch welkom bij Brinkers food, een andere grote producent van fairtrade hazelnootpasta. Zij zeggen dat de boeren die hun hazelnoten telen gecontroleerd worden tijdens audits. Ze hebben daar papieren verklaringen van. Maar hoe zeker zijn die?
-
6. Natuurgerijpt
12 oktober 2017 (25 minuten)
Op verschillende merken kaas prijkt de term 'natuurgerijpt'. Maar wat betekent dat? Is er dan ook zoiets als onnatuurlijk gerijpt? Wanneer we deze vraag stellen aan kaasboeren en supermarktmedewerkers krijgen we steevast hetzelfde antwoord: Old Amsterdam is onnatuurlijk gerijpte kaas. Die rijpen hun kaas versneld. Old Amsterdam is geen echte oude kaas. Daan gaat naar een kaaswinkel. De kaasboer vertelt dat kazen vroeger werden gerijpt in grotten en boerenschuren. Dat is natuurlijk. Nu wordt in fabriekshallen een perfect klimaat gecreëerd om de kaas altijd op dezelfde manier te laten rijpen. Old Amsterdam heeft daar nog een schepje bovenop gegooid. Die gooien een middeltje in hun kaas waardoor die sneller oud smaakt. Marijn gaat naar kaaskenner Betty Koster. Zij vertelt dat er zoiets bestaat als een snel rijpend zuursel. Betty is daar absoluut geen fan van. Volgens haar gaat door dit zuursel alle kaas precies hetzelfde smaken. Samen met Marijn proeft ze een aantal oude kazen van verschillende supermarkten. Acht van de twaalf kazen zijn volgens Betty snel gerijpt. Omdat er geen wet is die bepaalt wat een oude kaas is, mogen ook snel gerijpte kazen oud heten. Ersin gaat naar het rijpingspakhuis van Vergeer. Hier worden kazen achttien maanden natuurgerijpt. Diederik Vergeer legt uit wat natuurlijk rijpen is en dat het tegenovergestelde van natuurgerijpte kaas foliekaas is. Dit is kaas die na het maken direct in plastic gedaan wordt. Een oude kaas moet volgens Vergeer minimaal twaalf maanden oud zijn. Maar als je een oude kaas ook in de helft van de tijd kunt maken, waarom zou je dan zo lang wachten? Volgens Vergeer proef je direct of een kaas versneld gerijpt is en verkiest hij smaak boven snelheid. Ondanks alle geruchten over het rijpingsproces van Old Amsterdam hebben zij nooit willen vertellen hoe lang hun kaas rijpt. Tot nu. Teun gaat bij ze langs voor opheldering. De kaas van Old Amsterdam wordt acht maanden gerijpt. Volgens hen is een oude kaas een kaas die oud smaakt.
-
7. Wijn met een Krans
19 oktober 2017 (26 minuten)
Wil je een goede wijn dan koop je een wijn met een krans. Maar in het supermarktschap lijkt bijna elke wijn een prijswinnaar te zijn. Het stikt er van de bronzen, gouden en zilveren medailles. Hoe weet je nu nog welke de beste is? Marijn gaat bij de slijterij op zoek naar prijswinnaars. De slijter vertelt dat er een enorme hoeveelheid wijnwedstrijden is. Hoe serieus je die moet nemen is volgens hem de vraag. Er zitten een paar serieuze tussen maar veel wedstrijden zouden ook een wassen neus zijn. Er doen volgens de slijter soms maar een paar wijnen mee en de wijnboeren zouden zelf in de jury zitten. Marijn vertrekt naar Wenen om zelf eens een kijkje te nemen bij een wijnwedstrijd. En dat is zeker geen kleintje. Aan deze wedstrijd doen meer dan 10.000 wijnen mee. Marijn kijkt mee hoe de juryleden aan de lopende band wijnen beoordelen. Ze komt er achter dat de juryleden geen wijnboeren zijn, maar ook geen professionele wijnproevers. En de competitie is zeker niet zwaar te noemen. Teun gaat langs bij wijnkenner Harold Hamersma. Hij maakt gelijk korte metten met de medailles op wijnen. Wil je een goede wijn, dan moet je niet op de gouden stickertjes letten. Wijnwedstrijden zijn commerciële organisaties die baat hebben bij zoveel mogelijk winnaars. De wijnproducenten moeten betalen voor hun deelname en vervolgens ook voor de medailles die ze op hun flessen mogen plakken. Echt goede wijnen doen niet mee aan dit soort wedstrijden. Een trouwe kijker heeft zich ook verdiept in de prijswinnende wijnen en doet een vreemde ontdekking. Sommige wijnen met medailles zijn niet terug te vinden in de lijst met prijswinnaars. Wordt er ook nog eens gefraudeerd met deze toch al waardeloze prijzen? Sofie gaat naar Frankrijk om te zien hoe een prijswinnende wijn wordt gemaakt en om opheldering te krijgen over alle verschillende merken, labels en stickertjes.
-
8. All You Can Eat Krokodil
26 oktober 2017 (25 minuten)
Marijn spreekt af met trouwe kijker Stefan in een all you can eat restaurant. Stefan heeft namelijk iets vreemds gezien. In steeds meer all you can eat restaurants kun je exotisch vlees eten, denk hierbij aan krokodil en zebra. Maar waar komt dat vlees vandaan? Is er een all you can eat hoeveelheid krokodillenvlees op de wereld? Daan gaat op onderzoek uit in Safaripark Beekse Bergen. Wat doen zij met de dieren die overlijden? Komen die op ons bordje terecht? En hoe zit het met de hoeveelheid zebra's en krokodillen op onze planeet? Zijn dat geen beschermde diersoorten? Teun gaat naar een groothandel in exotisch vlees. Zij importeren het vlees van allerlei exotische dieren. Waarom, als we in Nederland in principe toch al voldoende vlees hebben? En waar komt het vlees vandaan, is er inderdaad een oneindige voorraad? Ersin vertrekt naar Zimbabwe op zoek naar een krokodillenfarm. Daar komt hij aan bij een boerderij waar 50.000 krokodillen worden gehouden. Die krokodillen worden niet gehouden voor het vlees maar voor hun huid, waar leer van gemaakt wordt. Het vlees is niets meer dan een bijproduct.
-
9. Zilvervliesrijst
2 november 2017 (25 minuten)
De Keuringsdienst doet weer een vreemde ontdekking in haar boodschappenmandje. Witte rijst die meer vezels bevat dan zilvervliesrijst. Maar we aten die taaie zilvervliesrijst toch juist voor de vezels? Hadden we al die tijd toch beter witte rijst kunnen eten? Het blijken vooral de biologische merken zilvervliesrijst te zijn die minder vezels bevatten dan de gewone witte rijst uit de supermarkt. Daan gaat langs bij een biologische winkel. De winkelier snapt er niets van. Zilvervliesrijst is gezonder dan witte rijst. En biologische zilvervliesrijst al helemaal. De grote fabrikanten zullen volgens haar wel weer leugens op hun verpakking zetten. Sofie gaat naar sterrenchef Soenil Bahadoer. Soenil past zijn Hindoestaanse roots vaak toe in de keuken en weet dus als de beste hoe je rijst moet koken. Samen met Sofie maakt hij een heerlijk gezond gerecht met zilvervliesrijst. Want ook hij was in de veronderstelling dat zilvervliesrijst gezonder is dan witte rijst. Teun gaat naar Lassie voor opheldering. Hun witte rijst bevat de meeste vezels van allemaal. Hoe krijgen ze dat voor elkaar? Door met een andere maat te meten. Elke producent mag zelf zijn voedingswaardetabel samenstellen. Lassie heeft een nieuwe methode gevonden om vezels te meten. En deze methode meet meer vezels dan de methode die andere producenten gebruiken.
-
10. Ongefilterd Pils
9 november 2017 (25 minuten)
Een kijker heeft een vraag voor de Keuringsdienst. Amstel heeft nieuw pils op de markt gebracht; ongefilterd, rechtstreeks uit het vat, bier zoals voorheen alleen de brouwer het kon proeven. Maar de kijker brouwt ook en zijn ongefilterde bier ziet er heel anders uit. Hoe kan dat? Daan gaat bier drinken in een café waar verschillende soorten bier wordt geschonken, ook ongefilterd. Maar dat bier komt van verschillende kleine Duitse brouwerijen, waar het bier traditioneel niet gefilterd wordt. Dat bier heeft een kortere houdbaarheid vanwege de reststoffen die achterblijven. Het valt op dat het ongefilterde pils van Brand en Amstel wel langer houdbaar is. Maarten gaat op bezoek bij Schwester Doris Engelhard in het Duitse Mallersdorf. Ook zij maakt ongefilterd natuurtroebel bier. Ze vult het uit het vat, rechtstreeks af op de fles. Dat vindt zij belangrijk, je kunt zo onder andere het gist blijven proeven. Ook zij begrijpt niet hoe het ongefilterd pils van Brand en Amstel langer houdbaar kan zijn. Bij Brand mogen we in de brouwerij kijken. De brouwer laat zien dat het ongefilterde pils inderdaad rechtstreeks uit de fles wordt afgevuld, alhoewel er voor de smaak nog wat koolzuur aan wordt toegevoegd. Maar hoe kan het dan zo lang houdbaar zijn?
-
11. Margarine
16 november 2017 (25 minuten)
Negen van de tien Nederlanders heeft het over de 'boter' die hij op zijn brood smeert, terwijl hij toch echt zijn mes in een kuipje margarine steekt. Hoe is het gekomen dat bij uitstek een zuivelland als Nederland margarine is gaan eten? Het verhaal van margarine begint in Parijs, waar het op bevel van keizer Napoleon III werd uitgevonden. De Keuringsdienst ontrafelt hoe Unilever de kunstboter naar Nederland haalde, en heel het land aan het smeren kreeg. Daan bekijkt het boter- en margarineaanbod in een SRV-wagen. Teun bezoekt Unilever, het verhaal van deze voedingsgigant begint met margarine. Marijn bladert met cultuurhistoricus Jon Verriet door oude advertenties in de Koninklijke Bibliotheek, om te zien hoe margarine ons door de jaren heen is aangesmeerd. Sofie zoekt in Parijs uit hoe en waar margarine ooit is uitgevonden.
-
12. Pils
23 november 2017 (25 minuten)
Als je in Nederland een biertje bestelt, krijg je een pilsje. Pils is hét standaardbier. Het is zelfs zo gewoon geworden, dat we al het andere bier speciaal zijn gaan noemen. Als je in Nederland een biertje bestelt, krijg je een pilsje. Pils is hét standaardbier. Het is zelfs zo gewoon geworden, dat we al het andere bier speciaal zijn gaan noemen. En niet alleen in Nederland, ook wereldwijd is pils een grote jongen. Maar liefst 75% van al het gedronken bier op de aardbol is pils. Hoe is dat gekomen? Hoe heeft deze biersoort al zijn concurrenten van het podium weten te stoten? KvW: terug naar de basis over waarom de hele wereld dronken wordt van hetzelfde bier. Marijn reist af naar Plzen in Tsjechië, waar pils geboren werd. Wanneer en waarom werd pils bedacht? Het bier in die tijd was vaak niet te drinken. In 1838 goten de inwoners van Plzen de hele seizoensproductie aan bier weg op het marktplein. Men wilde een stabiel, helder fris alternatief. De inwoners van Plzen haalden de Duitser Joseff Groll naar hun stad. Hij bedacht in 1842 pils. Bier brouwen bleek in die tijd een strijd tegen de elementen. Voor pils heb je kou nodig, en daarom groeven inwoners van Plzen negen kilometer gangen en grotten onder de brouwerij, waar het bier bij de juiste temperatuur kon vergisten en rijpen. Waarom hebben de Tsjechen hun pils niet beschermd, zoals de Fransen hun champagne? Als je pils zegt, zeg je natuurlijk ook Heineken. Teun bezoekt in Amsterdam het hoofdkantoor, en neemt plaats achter hetzelfde bureau als waar Freddy Heineken zijn marketingstrategie bedacht. Pils is helemaal niet zo een bijzonder bier, het gaat erom dat je er met reclame voor zorgt dat mensen jouw product willen hebben. Daar was Heineken een meester in. Teun praat in de brouwerij van Heineken in Zoeterwoude met brouwmeester Willem van Waesberghe, over hoe Heineken met pils uitgroeide tot de op een na grootste bierbrouwer ter wereld. Willem benadrukt dat kou belangrijk is. We hebben het over een periode waarin er nog geen koelkasten waren. Dus in de eerste jaren dat Heineken pils maakte, hakte men ijs uit de grachten. En als het een zachte winter was, importeerde men zelfs natuur.
-
13. Frikandel
7 december 2017 (26 minuten)
Niets snackt lekkerder weg dan de frikandel. Het schijnt dat we er 400 miljoen per jaar van eten. Maar waar en wanneer werd deze frituurfavoriet ooit bedacht? En wat is er waar van de geruchten over slachtafval die in de frikandel belanden? De Keuringsdienst speurt de archieven na, en komt met een speciaal verhaal over de frikandel. Maarten bestelt een frikandel in een Brabantse snackbar, waar de eigenaar bekent zelf elke dag een frikandel te eten. Teun bezoekt Beckers, een snackgigant die claimt de frikandel te hebben uitgevonden. Ersin gaat langs bij Polskamp, producent van het hoofdingredient van de hedendaagse frikandel: kipseparatorvlees.
-
14. Suiker
14 december 2017 (26 minuten)
Het zit zo massaal in ons eten, dat we er genoeg van hebben. Suiker moet eruit. Het is niet van harte, maar de voedingsindustrie belooft om miljoen suikerklontjes uit ons eten te halen. Maar wanneer kwam suiker eigenlijk op ons menu? Waar kwamen al die bergen suiker ooit vandaan? Keuringsdienst van Waarde over het donkere verleden van het witte goed. De geschiedenis van suiker valt uiteen in biet en riet. In Nederland halen we suiker tegenwoordig vooral uit bieten. Maar de rest van de wereld (80%) maakt suiker uit riet. Brazilië is tegenwoordig de grootste suikerproducent ter wereld. Maar suikerriet groeide van nature helemaal niet in Zuid-Amerika. Columbus bracht het riet ooit die kant op. Dankzij slavernij werd suiker een gigantisch succes. Door slavernij kwam er meer en steeds goedkopere suiker naar Europa. De suikerbiet is weer een uitvinding van Napoleon. De Engels waren groot in suikerriet, en doordat zij in oorlog waren met de Fransen droogde de suikerstroom in Europa op. De kleine generaal eiste een alternatief en wetenschappers brachten hem de biet. Marijn ontdekt bij de suikerbietenboer dat we in Nederland suiker halen uit suikerbieten. Maarten gaat op bezoek bij de fabriek van SuikerUnie, om te zien hoe suiker gemaakt wordt. De directeur vertelt dat de biet maar een kleine jongen is op het wereldtoneel, en dat de geschiedenis van suiker grotendeels het verhaal van suikerriet is. Ersin ontdekt het Nederlandse verleden in Brazilie. Een historicus vertelt hem over het bittere verleden van suiker, het eerste gewas dat groot werd dankzij slavernij. Hij praat met arbeiders en een fabrieksdirecteur, en leert dat ondanks dat de slavernij is afgeschaft, de omstandigheden tegenwoordig verre van goed zijn.
8,2 (293)
Niet beschikbaar op Netflix
Niet beschikbaar op Pathé Thuis
Niet beschikbaar op Videoland
Niet beschikbaar op Prime Video
Niet beschikbaar op Disney+
Niet beschikbaar op Google Play
Niet beschikbaar op Ziggo
Innovatieweg 20C
