Raymond Depardon

Carrière in Vogelvlucht

Raymond Depardon wordt geboren in 1942 in een boerengezin in Villefranche-sur-Saône, Frankrijk. Hij is voorbestemd om het boerenbedrijf van zijn ouders over te nemen, maar vertrekt op zestienjarige leeftijd naar Parijs, zijn droom om fotograaf te worden achterna. Een van zijn eerste klusjes is het fotograferen van sterren tijdens de première van Jean-Luc Godards A BOUT DE SOUFFLE. Hij is nog maar achttien jaar oud als hij van het Franse ministerie van defensie de opdracht krijgt om de oorlog in Algerije vast te leggen. Hier ontwikkelt Depardon zijn liefde voor de woestijn, die in zijn later werk veelvuldig als thema zal terugkeren. Na Algerije volgen reportages in oorlogsgebieden als Vietnam, Cambodja en Afrika.

Handelsmerk

Depardons werk als filmmaker is aanvankelijk sterk beïnvloed door de Amerikaanse vertegenwoordigers van dedirect cinema, zoals Frederick Wiseman en de gebroeders Maysles. Direct cinema raakt in de jaren zestig in zwang. Door de introductie van nieuwe apparatuur is het niet langer noodzakelijk om interviews op te nemen in een daartoe geschikt gemaakte ruimte, maar filmmakers kunnen hun onderwerp op de voet - als een vlieg op de muur - volgen. In Depardons latere werk speelt het idioom van direct cinema een steeds kleinere rol. Depardon ontwikkelt steeds meer een eigen impressionistische stijl waarin hij zichzelf de rol van beschouwer op afstand toedicht. Kenmerkend voor zijn films is het veelvuldig gebruik van de plan-séquence, een lang aangehouden, ononderbroken shot. Tijd en gefilmde werkelijkheid vallen hierbij in grote mate samen. De kijker kan even wegdromen en wordt volledig vrijgelaten in zijn interpretatie van de beelden.

Depardons vroege werk staat vooral in het teken van de politieke actualiteit, maar vanaf 1979 besluit hij om zijn werk over een andere boeg te gooien. In zijn fotoboek NOTES - met foto's uit Beiroet en Afghanistan - bevatten de fotobijschriften voor het eerst niet enkel feitelijkheden, maar reflecteren ze als een tweede stem op het werk van de fotograaf. Zo vertelt Depardon bijvoorbeeld waar hij aan dacht tijdens het maken van de foto. Deze omslag in zijn werk betekent niet dat Depardon zijn engagement is kwijtgeraakt. Hij blijft zich op maatschappelijke onderwerpen richten, maar dan meer op duurzame thema's zoals de machinaties van het justitiële apparaat of het dagelijks leven in medische instanties. Een goed voorbeeld is 10E CHAMBRE - INSTANTS D'AUDIENCE, waarin Depardon de uitspraken filmt van een rechter in een kleine arrondissementsrechtbank in Parijs.

Zijn bekendste film: Profils Paysans

Tijdens een klus voor Libération keert Depardon terug op het Franse platteland en stelt vast dat de kleine boerenbedrijven uit zijn jeugd bijna verdwenen zijn. Hij begint aan een tocht door zijn geboortestreek, terug naar zijn jeugd. Het resulteert uiteindelijk in een hoogtepunt uit zijn oeuvre: het PROFILS PAYSANS-drieluik. Hierin schetst Depardon een beeld van de boerencultuur op het Franse platteland. Onder invloed van de Europese regelgeving kunnen enkel grote, gestroomlijnde ondernemingen overleven. De traditionele kleinschalige boerenbedrijven verdwijnen. Na afloop van de drie films overheerst bij de kijker het gevoel getuige te zijn geweest van iets dat onherroepelijk verdwijnt.