Upstream Color (2013)

Kan hier ook niet echt enthousiast van worden, dit Carruth-project. Begin was zeker intrigerend, maar dat gedoe met die varkens en geluidsopnames duurde maar, en haalde ook meteen een hoop sfeer weg (come on, een varkenshouderij?) Daarna ontspint zich een atmosferische, impressionistische, Malickiaanse (kortom: behoorlijk vaag) plot die eindigt met een, naar ik aanneem, onbedoeld komisch tafereel waarbij mens en varken harmonisch samenleven in eerder genoemde varkenshouderij.

Sfeervol en artistiek, dat wel, en Seimetz is een ontdekking, maar als film ging het het ene oog in, het andere oog uit.

(Nog) niet écht briljant de eerste keer kijken, verre van zelfs, maar wel erg intrigerend. Gevoelsmatig deze film ingegaan met het 'doel' toch vooral te ervaren wat de film dmv beeld, geluid en de montage daarvan/de wisselwerking daartussen over lijkt te willen brengen. De plot heb ik daarbij in eerste instantie als secundair ingeschaald, al vond ik dat e.e.a. zeker in het eerste uur nog best aardig te volgen was. Tijdens het laatste half uur laten Carruth's wegen zich veel lastiger doorgronden, maar dat is dan direct ook het beste gedeelte van de film.

Niet meer op Netflix?

Een varkensboer die in zijn vrije tijd geluiden opneemt, een vrouwke onder hypnose en een liefdesverhaaltje met datzelfde vrouwke. Drie onsamenhangende verhalen zijn verknipt, in een grabbeltoon gegooid en in schijnbaar willekeurige volgorde aan elkaar geplakt en voorzien van geluidseffecten en een stemmige score. Bepaalde festival-idioten vonden dit geweldig, ik vind het onuitstaanbaar pretentieus gepruts. Oordeel zelf.

Schitterend. Dat uit-focus openings-shot van de papieren ketting waarbij het rode plastieken lintje contrasteert met de zwarte vuilniszak. Hoe de stortregen in een exact juiste hoek neervalt duidend op hoe secuur de dader het plan om Kris te ontvoeren heeft voorbereid. De gedetailleerde bruine telefoon die exact dezelfde kleurtoon heeft als de ringen op het lijfje van de made. De afgemeten ademhaling na de schranspartij door Kris en de Christus-kruisiging-houding die ze aanneemt alsof ze zich overgeeft aan haar herrijzenis. De gedetailleerde focus op het traliewerk van de geluidsboxen. Een duidelijke verwijzing naar de verwevenheid van verhaallijnen in deze film. De oerklanken die wriemelende regenwormen uit de grond joegen. Het schattige zwijntje als remedie. De overgang van klanken. Van de opnames door de met microfoon gewapende varkensboer (die spontaan de behoefte heeft om mee te rijden met ambulances waar onbekenden mee naar het ziekenhuis worden gebracht) naar het uitplotten van een poster tot het systematisch open en dicht draaien van een waterkraan. De ruisende bladeren. De omvallende stenen muur. Een orgasme van enerverende en fascinerende geluidsfragmenten. En toen moest ik de film pauzeren om de filosofische impact en intellectuele boodschap tot me te laten doordringen. Het evolueerde naar een bedwelmende extase, vergelijkbaar als deze veroorzaakt door de onwereldse krachten van de made. Mijn onbedwingbare nieuwsgierigheid deed me verder kijken naar dit ongekend meesterwerk. Briljante film. Je kan heen en weer schakelen op de tijdslijn en de film krijgt telkens een andere betekenis. Een volgende kijkbeurt zal in reverse zijn. Ik ben er zeker van dat dit het kijkgenot naar ongekende hoogtes zal brengen.

Het was misschien niet het meest ideale idee om Primer (Film, 2004) en deze Upstream color op één en dezelfde avond te zien. Ik had nog hersenkronkels bij de ene en ik had er al onmiddellijk nieuwe bij. Het geeft wel aan dat Shane Carruth best creatief is en het aandurft om risicovolle films op de markt te brengen.

In deze film zit duidelijk wat meer cinematografie. Het is ook minder eenzijdig dan Primer. De precieze betekenis van wat er allemaal gebeurt is misschien niet altijd even goed te volgen, maar het is wel een film waarin je ondergedompeld wordt en de dingen op je af laat komen, hoe bizar het ook soms overkomt. Daarom is de sterkte ook deels doordat het niet hoeft verklaard te worden.

Een film over verbondenheid tussen twee personen, met de natuur, varkens (?) en met zichzelf. Fascinerend, maar tegelijkertijd ook bijzonder vaag. Ook hier online diverse theorieën, allemaal wel eens interessant om door te nemen en er je eigen versie van te maken. In dat opzicht is het oeuvre van Carruth best geslaagd. Je begrijpt er in eerste instantie geen snars van, maar er wordt over gesproken en mensen overwegen hem zelfs een tweede en derde kans te geven. Il faut le faire ...