Dah (2002)

de film speelt louter qaf in een wagen en er werd gebruik gemaakt van twee camerastandpunten, die bepaald werden vanaf een camera die op het dashboard zat vastgemaakt. de film begint bij 10 en telt zo af tot 1. scene 10 is erg interessant met het zoontje dat zijn moeder al aardig begint te overheersen. niet alle 10 de scene zijn even interessant, maar door de boodschap die de film probeert over te brengen over de plaats en status van de vrouw in iran, is de film erg interessant. 3.5 sterren

Ten was destijds me eerste kiarostami die veel indruk op me had achtergelaten, de tien sequenties zijn geweldig, leerzaam, ontroerend, en af en toe zelfs komisch, de positie die een iraanse/ perzische vrouw in de iraanse maatschapij heeft is triest voor woorden. zie The Circle http://www.moviemeter.nl/film/6757

Hoewel de sequenties niet allemaal even vermakelijke waren, vond ik ze toch stuk voor stuk interessant en boeiend, ik was werkelijk onder de indruk van Minimalisme van de film, zo simpel maar effectief kan een film zijn.

4 sterren

Het kale concept van Ten kan mij nog wel bekoren. Twee camerastandpunten binnen een rijdende auto, één op één dialogen met af en toe een interruptie naar het verkeer, geen verhaal. Waar ik bij The Taste of Cherry echter de dialogen roemde vliegt Ten juist op dit punt een aantal keer uit de bocht. De vaker genoemde openingssequentie is het grootste struikelblok. Ik geloof niet dat er één kind van die leeftijd op de wereld is die zo tegen zijn moeder praat. Ook als hij later terug komt bleef de ongeloofwaardigheid van zijn karakter me uit de film halen. De nachtsscene met de straatprostitue vond ik daarentegen erg mooi, evenals de twee met de geschoren vrouw en zo zijn er meer. Ik blijf dus geïnteresseerd in Kiarostami maar ben na twee films nog allerminst overtuigd.

Ten laat tien gesprekken zien tussen een vrouwelijke gescheiden taxichauffeur en haar passagiers. Het is heel minimalistisch opgezet. Of je ziet of haar of je ziet haar passagier praten, dat is het. Met twee camera's op het dashboard heeft het wat weg van dat NCRV-programma Taxi. Allerlei maatschappelijke issues passeren de revue, waarbij het duidelijk wordt dat de positie van de Iraanse vrouw allesbehalve rooskleurig is.

Dat blijkt al meteen uit het eerste gesprek dat ze heeft met haar zoontje van 10 jaar oud ofzo. Die lijkt al zich heel bewust ervan dat er een mannenmaatschappij is in Iran en gedraagt zich er ook naar door zijn moeder uit te kafferen en de hele boel bij elkaar te blerren. Het lijkt me nauwelijks geregisseerd, omdat het heel levensecht en ongepolijst overkomt. Vond trouwens dit gesprek het allersterkste en de andere negen ook wel oke, maar niet zo sterk als die eerste. Later rijdt dat zoontje nog een paar keer met zijn moeder mee en die ritten springen dr toch duidelijk boven uit.

De films van Abbas Kiarostami zijn vaak erg eenvoudig van opzet, maar slagen er meestal wel in om een boodschap op een sterke manier naar de kijker over te brengen. Bij Ten is dat niet anders.

Ten gaat over een Iraanse taxi-chauffeuse, die tijdens haar werk ook voortdurend te maken krijgt met het feit dat vrouwen worden achtergesteld in haar land. We zien taxiritten waarin de vrouw gesprekken voert met haar medepassagiers. In de openingsrit voert de vrouw een gesprek met haar zoontje. Kiarostami zet hiermee gelijk de toon voor de rest van de film. Ik kreeg in het begin het idee dat de zoon zijn moeder totaal niet serieus neemt en je hoort het ook gelijk al praten vanuit een manier, waaruit blijkt dat hij , ondanks zijn jeugdige leeftijd, op vrouwen neerkijkt.

Hierna komt het zoontje nog een paar keer terug en ook een andere vrouwelijke passagier zien we meerdere keren. Ik moet zeggen dat ik de gesprekken erg boeiend vond, al is het begin wel duidelijk het sterkst. De achtergestelde positie van de vrouw komt goed naar voren en ik betrapte me erop, dat ik af en toe zelfs een klein beetje medelijden met de hoofdrolspeelster had. Verder vond ik het een sterke en zeer doeltreffende manier, waarop Kiarostami zijn boodschap weet uit te dragen.

Knappe film dus, waarmee Kiarostami maar weer eens bewijst, dat er niet veel nodig is om iets goeds af te kunnen leveren.

4,0*

Fascinerend concept, maar dat vond ik van de film als geheel slechts bij vlagen. De ontmoetingen in de auto waren namelijk voor de helft boeiend en voor de andere helft minder boeiend. Het stukje met de prostituee en de kaalgeschoren vrouw waren bloedmooi. De 4 keer dat het mannetje terug kwam bijvoorbeeld, waren te lang gerekt voor een punt dat eigenlijk vrij snel duidelijk was. Het neemt bijna de helft van de film in beslag. Maar dat Kiarostami een bijzonder interessante en vernieuwende filmmaker is, die wat te melden heeft is na drie films meer dan duidelijk. Op naar meer. 3,5 sterren. Moet zijn eerste echte topper nog zien, maar dat komt denk ik wel goed.

De tweede film pas die ik van de onlangs overleden filmmaker Kiarostami zag, en deze bevalt me al beter dan The Wind Will Carry Us. Ten is een mooi portret van een aantrekkelijke Iraanse die zich staande houdt in een complexe maatschappij. Ze is geen slachtoffer maar een wereldse vrouw die geen genoegen neemt met een tweederangs rol, daarmee een exponent van het moderne Iran.

Vond de meeste gesprekken heel naturel, en dan met name die tussen haar en het kleine maar al vrij dominante mannetje- het verbaast me niks dat het haar echte zoon was. En de tweede scene met het biddende meisje was ook heel overtuigend. Maar ook de andere acteurs waren geloofwaardig, het was vaak alsof je naar opnames zat te kijken van een verborgen camera- alsof ik hun gesprekken aan het afluisteren was (maar dan met in real-time vertaling). In een enkel geval zie je de passagier niet eens wat dat element nog sterker naar voren brengt.

Knap om met zo weinig middelen zo'n interessante film te maken- soms heb je kennelijk niet meer nodig dan een camera en twee acteurs.

Ik lees in een aantal reacties dat men het heeft over een taxi-chauffeuse. Maar ze werkt toch niet als chauffeur? Ze geeft af en toe iemand een lift die dezelfde kant op moet.

Een soort van documentaire combi film stijl die je ook van Panahi mag verwachten. Zeer eenvoudig opzet en een concept dat in verschillende televisie reality formats ook al is gebruikt waarbij een taxichauffeur een praatje maakt met zijn passagiers. Met dat verschil natuurlijk dat de dame hier in kwestie helemaal geen taxichauffeur is.

De opzet van Kiarostami is ook geheel anders. Hij tracht hier de positie van de vrouw in Iran en de erg patriarchale setting van de samenleving in kaart te brengen. In alles merk je dat vrouwen ondergeschikt zijn. Aan de hand van een Westers denkende vrouw creëert hij allerlei gesprekken waarbij de positie van de vrouw onderdrukt wordt.

De scènes met de zoon springen het meest in het oog. Zeker omdat ze nogal brutaal zijn en in onze ogen vrij schokkend en respectloos. De vader is een soort heilige man en heeft hoog aanzien, dat is wel duidelijk. Scheiden kan wel blijkbaar in Iran, alleen ben je daarom als vrouw nadien nog niet beter af…

Maar ook andere gesprekken waren boeiend, zeker wanneer het woord werd gelaten aan de prostitué. Verder goed gefilmd ook met nadruk op de close camerabeelden van de individuen. Interessant ook om niet steeds van camerastandpunt te wisselen tijdens de dialoog. Dat zorgt voor een versterkend effect van wat je hoort, maar niet ziet.