Quatermass and the Pit (1967)

Wel aardig, maar de intrige duurt erg lang. Met name het laatste kwartier is de moeite waard, maar de ellende had wat eerder mogen beginnen (of de aanloop ernaar toe wat korter). 3 sterren.

Where was Moses when the lights went out? In the flippin' dark

De eerste twee Hammer Quatermass films (de series heb ik nog niet gezien) konden me zeker bekoren. Meer zelfs, ik zag de tweede film nog maar een paar dagen geleden en het kriebelde om me nog verder in het universum te laten onderdompelen. Naar het schijnt zou dit derde luik de minste van de drie zijn, maar aangezien menig volk ook niet al te positief is over de invulling van Donlevy als het titelpersonage, achtte ik de kans wel groot dat ik hier nog wel iets mee kon aangezien ik hem juist wel kan waarderen.

Ergens kan ik hier inderdaad wel iets mee, maar dit is duidelijk een QiNO (een term die ik eventjes steel van GiNO, Godzilla in Name Only) te noemen. Quatermass and the Pit heeft met uitzondering van het hoofdpersonage dan ook niets meer met de voorgaande films te maken. De cast is verandert (en niet ten goede trouwens), de regisseur is verandert en bovendien heeft de zwart-wit charme moeten plaatsnemen voor kleur. Wat overblijft is een op zich nog wel vermakelijke science-fiction film zolang je hem niet beschouwt als een vervolg op de twee uitstekende voorgangers. Het is moeilijk om juist de vinger te leggen op het punt waar het allemaal misloopt maar het voelt simpelweg niet als Quatermass aan. Wat vreemd is aangezien bedenker Nigel Kneale juist deze de beste van de drie vond. Soit, een Hammer productie die overduidelijk een hoger budget heeft dan zijn voorgangers en dat zie je gelukkig wel. Zo ziet de climax met de rondzwevende objecten er wel mooi uit.

Geen Brian Donlevey meer dus als Quatermass. De rol wordt nu ingevuld door Andrew Keir en ik moet zeggen dat Donlevey me meer lag. Natuurlijk niet simpel om een personage dat nog helder in je gedachten zit opeens door iemand anders te zien vertolken, maar Keir mist de arrogantie die Donlevey net zo leuk maakte. Ook geen inspecteur Lomax meer trouwens. Barbara Shelley mag de vrouwelijke Hammer touch aan de film geven (de poster van mijn DVD toont haar in een jurk met weinig stof aan de bovenkant, dit in tegenstelling tot de film zelf waar ze continu met een nauw omsluitende trui rondloopt) en doet dat goed. Tezamen met James Donald weet ze de meubelen nog wel wat te redden maar bijvoorbeeld Julian Glover, die de rol van commandant Breen op zich neemt, is simpelweg niet goed te noemen.

Niet mijn favoriete Roy Ward Baker film (zijn overige Hammer films zijn al beter dan deze maar ik vond Don't Bother to Knock ook erg sterk) en toch zit hier wel een zekere kwaliteit achter. Ik blijf hier echter hetzelfde gevoel aan overhouden als de recente A-Team remake. Op zichzelf staand nog wel degelijk, maar als onderdeel van de reeks kan hij zich niet meten met de voorgangers.

3*

Matige film waar bij graafwerkzaamheden voor een metro een archeologische vondst wordt gedaan. Het duurt veel te lang voordat er echt iets gebeurd (het laatste gedeelte van de film is dan ook het vermakelijkst). Ook al is dit derde deel 10 jaar na de vorige, de special effects zijn nog steeds een lachertje.

Wederom gemaakt door Hammer-studio's is deze film,tien jaar naar de laatste, een vervolg op twee van hun eerdere films. Allen zijn geïnspireerd door de BBC tv-serie geschreven door Nigel Kneale en draaien om hoofdrolspeler Professor Bernard Quatermass. Dat Andrew Keir, de rol van Bryan Donlevy overneemt is direct al een positieve verandering!

De 'Pit' in de titel verwijst naar de katalysator van het verhaal, het is een put die is ontstaan door ondergrondse afgravingen in Hobbs End, bedoeld om ruimte te maken voor metro's. Hier wordt van alles gevonden; Afstammelingen van de mens of toch van Mars, een object met een krachtige telekinetische kracht. Wat hier echt opvalt, is dat het verhaal en script zoveel ideeën in één film weet te verweven. Bijgeloof, folklore en religie met wetenschap en geschiedenis, een militair versus wetenschap conflict, cover-ups en propaganda, en het gebruik van de media en de manipulatie van de massa's. Stuk voor stuk interessante concepten!

Daarnaast zijn de effecten ook uitstekend en hoewel voor een modern publiek sommigen ietwat basic en onrealistisch kunnen lijken, vooral de insectachtige aliens, andere effecten waaronder de rampzalige conclusie zijn indrukwekkend, vooral als je weet wanneer de film werd gemaakt. En ook positief is dat de film eindigt op iets wat je nauwelijks een happy end kan noemen. Een verrassend goede film met wel trashy stijl, die van een simpel sciencefictionavontuur naar horror, afgesloten wordt met als een apocalyptische rampenfilm!

Cool! Prikkelt de fantasie en laat genoeg ruimte om zelf invulling te geven aan aspecten van het verhaal. Ik waardeer het intieme begin dat uitloopt op een rampenfilm. Erg intrigerend concept ook. Andere delen niet gezien, maar daar ben ik nu wel in geïnteresseerd.

Hammer gaat op de sci-fi toer, en het beviel me eigenlijk best wel. Tijdens werkzaamheden op het metrostation Hobbs End worden een aantal mysterieuze artifacten opgegraven, die van een buitenaardse oorsprong blijken te zijn, en die een link blijken te hebben met een aantal prehistorische schedels. Het verhaal over de aliens die mensen mede gevormd hebben en nu weer hun invloed doen gelden vond ik maar zo-zo, maar de mysterieuze sfeer en fijne old-school Britse Hammerlook maken dit toch tot een fijne kijkervaring. Ook de scenes tegen het einde met losgaande massahysterie komen erg goed over. Leuke verrassing.

Gokje bij de kringloop vooral vanwege de artdesign op de inlay omdat deze toch doet vermoeden dat je met een heus cult product te maken hebt, en onderdeel van een trilogie blijkt bij thuiskomst, en helaas niet de beste van de drie. Zondagavond toch maar even aangeslingerd in de hoop op iets aparts, en dat kreeg ik, maar echt super was het allemaal niet.

Een zekere vlotheid kan de film niet ontzegd worden. Binnen minuten is de bomopruimingadienst ter plaatse om iets op te ruimen dat een V-wapen zou zijn. They wish! Want al snel blijkt er iets niet helemaal pluis aan dit ding. Bijzonder trouwens dat die ene geleerde een schedel uit de derrie trekt en zo weglopend, terwijl het fossiel onder de modder zit, weet hoeveel honderden jaren oud de schedel is. Het is een gemakkelijkheid die mede door de luchtige en vlotte sfeer te verteren valt.

Wel een minpunt is dat de ontwikkelingen uitblijven. Wat is het? Wat gaat er gebeuren? Waar wil de film heen? En wanneer gaat het griezel element van start? Het duurt wel er lang voordat het potentieel van het gevonden ding losbarst in een War of the Worlds achtige pandemie. De aanloop er toe is veel en veel te lang en doet ernstig afbreuk aan deze film. Conclusie is dan ook dat hier veel meer uit te halen geweest was want een zekere degelijkheid en kwaliteit straalt het geheel wel uit, en uiteraard zijn de wezens zelf in het vaartuig je reinste cult. Quartermass and the pitt is dan vooral ook aardig te noemen voor een keer maar ook niet meer dan dat.

Van deze lijst met horrorfilms van de legendarische (ik kan wel stukjes voor de voorpagina gaan schrijven) Hammer Films Studio zag ik er tot mij verbazing pas 11. Uiteraard wist ik dat er genoeg waren die ik niet had gezien, maar ik had toch verwacht dat het er iets meer zouden zijn.

Wanneer bij een opgraving in de Londonse Metro opeens skeletten en een mysterieus artefact worden opgegraven, blijkt dit object niet van aarde te komen en een bijzonder effect op mensen te hebben. En plots blijken er buitenaardse wezentjes in te zitten. Marsmannetjes!! Lekker Brits sci-fi horrormysterie uit de oude doos. Naar de dame zoals vormgegeven op de poster blijft het helaas zoeken...

2,9*

Dit sciencefictionverhaal weet niet bekoren gezien de ellenlange dialogen en ontwikkelingen zonder dat er iets noemenswaardig staat te gebeuren. Ja, na ongeveer een uur komt er wat shot in de zaak en zien we wat dingen weg vliegen, rare dingen rond telepathie en nadien zelfs wat duistere schemeringen van duivelse figuren of van aliens. Maar veel stelt het allemaal niet voor en je vraagt je af wat het met horror te maken heeft. 4/10