Few of Us (1996)

Film als kunst gecombineerd met een stijl die ik nog niet eerder zo ver doorgevoerd heb zien worden. De hele film is in vrijwel dezelfde kadans en ritme geschoten. Hierdoor verwordt de film als het ware als een (minimaal) muziekstuk. Langzame schilderijen stromen uiterst traag over het beeld, net als de beekjes die gefilmd worden. Beiden behoeven geen spraak om een verhaal te vertellen. De natuur is zelden zo dichtbij geweest als in deze film. Bartas tilt de film als kunstvorm naar een eigen, nieuw plan. Bartas heeft aan wat mensen, een paar rendieren en een enkele mooie omgeving genoeg om zijn eigen wereld te creeëren, die voor iedereen toegankelijk is. Mijn eerste Bartas is bijzonder goed bevallen, 4,5*

Bartas weet absoluut zijn eigen haast nihilistische wereld te creëren, maar of die voor iedereen toegankelijk is?

Voor mij was het een zware en vermoeiende zit, wat niet betekend dat het geen fascinerende en bijzondere film is. Met weinig middelen creëert Bartas een surreële en ook best beklemmende omgeving. Een vrouw die zich, schijnbaar, terugtrekt in een eeuwig desolaat landschap om voor een ombepaalde tijd een ascetisch bestaan te leiden bij een volk dat zelf een teruggetrokken leven leidt. (Ik had het idee dat het misschien toch om familie draaide, dat ze er al eerder geweest was en de ontmoeting niet meer nodig was, dat er een stilzwijgende relatie tussen haar en het volk bestond.) De omgeving is in essentie al even kil als Litouwen geportretteerd in zijn eerdere film Trys Dienos. Troosteloos is een woord wat in me opkwam, maar ook spiritueel in zijn leegheid. En zo zijn de personages binnen de film ook. Je kan niet tot ze doordringen, en hun gedragingen zijn bestiaal, klaarblijkelijk puur op intuïtie.

Dit maakt de film erg afstandelijk en niet te doorgronden, wat weer resulteert in een soort van vreemde verveling. En die verveling resulteert weer in een ongemakkelijk gevoel, vooral naar het einde toe. De moord kon ik haast niet verwerken of bevatten en had een Reygadas achtige uitwerking op me. Weer een aparte film van Bartas, die me beter bevalt dan de hierboven genoemde Trys Dienos. Vooral het eenzame en minimale karakter sprak me erg aan.

Overigens heb ik een versie opgenomen van Arte gezien (waar trouwens wel meer erg bijzondere programma’s, films en documentaires langskomen), wat niet resulteerde in de beste kwaliteit. Zou hem graag nog eens in perfecte kwaliteit willen aanschouwen, wat een film als deze zeker verdient.

Zeker bijna niet te doen?

Even snel rondgekeken, blijkt dat enkel Trys Dienos makkelijk te verkrijgen is...

Vind dit wel interessant.

Cinema in zijn meest pure vorm. Maar wat mij betreft toch niet 'helemaal' geslaagd. De film bevat geen dialogen - enkel beelden - die an sich niet altijd even wonderbaar of poëtisch te noemen zijn. Wat ik wel ongelofelijk fascinerend vind is de stijl, die ik nooit eerder heb bijgewoond. Je kijkt door en door naar stilstaande beelden als een soort schilderij (een man die zijn vrouw's borsten aan het strelen is, de aankomst van een trein, het gebroken gezicht van een bejaarde vrouw, het heen en weer geren van een paard).

Hoewel ik de beelden niet immers even poëtisch vond - zijn de natuur beelden oogstrelend mooi. Een welhaast spirituele betekenis barst ervan los. Het dorp, de mensen, de dieren, de omgeving, het meer, de bergen, de sneeuw - deden mij naar een dorp denken die ik een jaartje geleden heb bezocht in Portugal. Er hangt een soort humanitaire sensibiliteit aan dergelijke plaatsen die mij weet te grijpen. Alhoewel de film (momenteel) moeilijk door te gronden is ben ik na dezen ongetwijfeld 'n stuk rijker.

Mijn tweede Bartas. Weer zijn er gezichten. Ik kan er uren naar kijken.De oude man toont compassie, voelt mee in haar lijden, haar onbestemde, maar onmenselijk grote lijden. Natuurlijk is er ook een dorpsjongen die verliefd wordt op de mooie vreemdelinge. Dat de vrouw niet meer terug zou en wilde keren werd voor mijn gevoel steeds vaster. De verveling is hier een stijlmiddel. De omgeving heeft in zijn ruwheid en ondoordringbaarheid iets moois en mysterieus, net als de dorpsbewoners. Bartas heeft er in mij een groot bewonderaar bij.

Tayama: Moskwood heeft Koridorius alsook Trys Dienos op DVD uitgebracht.

Meer down-to-earth dan verwacht (en gewenst).

Schitterende fotografie bij tijd en wijle, maar het verhaal (zonder dialoog) was eigenlijk haast overbodig.

Veel close-ups van markante gegroefde gezichten.

Soms inderdaad vervreemdend (groeien er nou boompjes in die slaapkamer?) soms ook beetje primitieve etnologie (die dame die onder het slapen ieder keer met haar ondergebit haar neus raakt-dat lukt mij nooit!!).

Twijfelt tussen hogere filmkunst a la Tarr en puur documentair filmen.

Tijdje terug op het grote scherm mogen aanschouwen; een welhaast spirituele ervaring. Gecondenseerde tijd, gepuurde beleving van het zijn, betekenisvolle leegte.

De film zelf is eigenlijk een reis naar het, even barre als uitnodigende, oord aan de grens van de beschaving: een confrontatie met je eigen angst. Het motief van de reis van de beschaving naar het 'primitieve' platteland is een bekend topos in de Russische literatuur sinds de 19e eeuw. In deze film herneemt Bartas dit thema op een wijze die evenzeer vertrouwd als vervreemdend werkt. De reis moet hier voornamelijk in jezelf plaats hebben. De film biedt weinig narratieve progressie; wanneer dit dan eindelijk wel het geval is, werkt het vooral distantierend. De kijker moet het doen met gezichten, die ook nog eens weinig cues geven omtrent innerlijke ervaring. De handelingen zijn van belang. Met name het roken, dat in de film de lading van een liturgisch ritueel meekrijgt.

Het lukte mij om het beetje narratief dat in Few of Us zit bijna te negeren. Ik ging vooral mee in het ritme van de film, zat naar gezichten en handelingen te kijken. Naar kleuren ook. En naar geluiden te luisteren. Met name dat ritme (bij gebrek aan een beter woord) is hier heel belangrijk. Ik heb geen idee over de lengte van de scenes, maar het is zo sterk doorgevoerd dat ik gewoon wist dat een scene wisselde. Ik beet me jaren geleden een beetje stuk op Try Dienos, maar deze film pakte mij veel meer. Ik heb Try Dienos wel altijd bewaard op DVD en wil meer Bartas zien.

De kopie op het IFFR was gelukkig behoorlijk goed. Beter dan sommige anderen.Belangrijk voor deze film.

4.0*

Jaaa, teruggevonden! Ik wist niet meer hoe deze film heette maar wat speuren op internet op 'Rossija' (waar ik dit vorig jaar zag) bracht soelaas.

Ik vond dit een zeer genietbare film. De statische, verstilde beelden waren een lust voor het oog en gaven alle ruimte om over de boodschap van de film na te denken en die zo te vinden? zelf in te vullen? Want hoe zeker kan ik zijn over welke onderliggende redenen er waren voor haar om naar deze groep terug te keren? Er zijn zeker aanwijzingen voor een eerder gebeuren die zijn afwikkeling kent, en met dat in het achterhoofd krijgen alle beelden ineens een symbolische betekenis/lading en vanuit daar een spanningsboog en lijn in het getoonde verhaal. Getoond, want gesproken wordt er niet.

Behalve de intrige van een mogelijk plot en ontwikkeling daarvan, is er de pracht van de natuur, de verstilde beelden, de aparte volksleden daar en de mooie hoofdrolspeelster. Een film die ik nodig weer wil zien, oftewel 'ondergaan', om de stem in de leegte beter te horen/zien. Bijzondere film.

edit: nu zit ik de comments op zijn andere films te lezen en zit ik zo ongeveer te stuiteren op mijn stoel van enthousiasme; weer een regisseur om na te jagen...volgens mij gaat dit een favo van me worden.

Hypnotiserende film die het toch écht moet hebben van sfeer en indrukken.

Zo heel ergens in het begin, wanneer de vrouw vanuit de helikopter uitkijkt over het gebied, werd ik enorm ontroerd.

Deze film moet het voor mij helemaal hebben van de bijzonder sfeervolle en schitterend in beeld gebrachte desolate Siberische landschappen. Van de bewoners ben ik duidelijk minder enthousiast. Hun blikken ervoer ik als afstotend, behalve die van de vrouw uiteraard. Dat er niet gesproken werd komt de film zonder meer ten goede. De zwijgende en wantrouwende blikken zeggen mij meer dan genoeg. Tja, en dan die moord . Niet zo moeilijk om te raden waarom lijkt me. Beide personen hadden een oogje op die vrouw en zagen daarom elkaar als concurrenten. Daarom moest er eentje verdwijnen . Althans, dat is mijn interpretatie.
Kort samengevat:
Weer een mooie maar toch wel zeer depri ogende film deze van Bartas, beter in ieder geval dan "Trys Dienos" maar toch ook weer duidelijk minder dan Bartas' meesterwerk "A Casa".

4.0*