Berberian Sound Studio (2012)

Hier een kort artikel over deze interessante film, waar Béla Tarr, Dario Argento en Brian De Palma in één adem genoemd worden.

Trailer (Youtube HD)

Hier een aantal officiële quads en posters die de moeite zijn, maar het niet gehaald hebben. De tweede quad (en zie ook die poster nu hier) doet meteen denken aan 4 Mosche di Velluto Grigio (1971), en dat zal geen toeval zijn...

Hier een eerste, zeer gematigde, review.

Vanaf 25 april 2013 in de bioscoop (EYE)

Dat duurt jammer genoeg nog even. Hier kijk ik namelijk naar uit.

De trailer belooft niet veel goeds zo te zien.

Concept leek aardig maar met moeite uitgekeken. Misschien dat een genre liefhebber hier iets mee kan maar dit is mij echt te "arty", saai en suggestief. Genre-aanduiding zou beter Mystery zijn. Ik vond hem in ieder geval vrij vaag.

Verwacht geen leuk gefilmde moorden, bloed, naakt

Film die een apart, onaangenaam sfeertje weet te creëren. Na een tijdje had ik het echter wel gehad met de zoveelste voice acting scene, hoewel de eerste paar wel grappig waren. Daarna wordt de kijker getrakteerd op wat quasi-mysterische shit die nergens op slaat.

Heerlijke film.

Ik stapte er met lichte verwachtingen in maar werd echt van mijn stoel geblazen.

Je gaat helemaal mee in de vervreemdende ervaring van Gilderoy. Disonante geluiden en beelden zorgen voor een naar gevoel dat onder je huid kruipt.

Zoals de titel al doet verwachten is geluid hier de hoofdpersoon. In feite zie je weinig spannends, het geluid draagt de film, een echte ode aan het geluid.

Tig keer beter en interresanter dan al die andere "ode aan de film"-films (wat een woord).

Einde word door sommige mensen bekritiseerd als vaag en geforceerd maar wat mij betreft is het gewoon de culminatie van alle voorgaande emoties (van mijzelf en Gilderoy).

Wederom dus weer een topper uit de Warp-koker.

4,5*

Was erg spannend en vermakelijk, maar wat heb ik toch een schijthekel aan die Lynchiaanse twists.

3,0*

Vermakelijk, maar vooral het eerste deel (het rechtlijnige deel) vrij traag en langdradig. Ik miste ook een flinke portie dreiging.

Een prachtige thriller! Gilderoy, geluidsman eersteklas krijgt een klus om de foley geluiden van een italiaanse horror film te maken. Zijn specialisatie is de natuurfilm en de naturelle geluiden die daarbij gepaard gaan. Gilderoy raakt van slag door het geweld en alle bloederige toestanden die de film The Equestrian Vortex bevat; zijn taak bestaat dan ook voornamelijk uit het kapotslaan van groente en fruit om kapotgeslagen hoofden en dergelijke een beetje fatsoenlijk te laten klinken. Anderszijds zijn er de dub-actrices die de occulte tekst oplezen en voornamelijk heel hard schreeuwen. Gilderoy gaat ten onder aan al het geweld waar hij, in bepaalde mate, zelf verantwoordelijk voor is. We horen als toeschouwer namelijk de ranzigheid die hij produceert maar zien niks. Gilderoy is dé reden dat de boel zo onsmakelijk is voor de toeschouwer Dat klinkt misschien wat over-esthetisch, maar je bent gewaarschuwd, esthethiek zul je krijgen!

Aan de ene kant mist de film wat narratieve spanning: deze komt namelijk uit je verbeelding, plottechnisch is er niks aan het handje. Maar toch wist de film me te raken door de sugestieve spanning van het geheel en, hoewel deze even op zich laat wachten, een bizarre twist die de film opeens naar een compleet ander niveau trekt. De film speelt zich nagenoeg uitsluitend in de sound studio af. Aangezien dit pand geen ramen heeft wordt niet duidelijk hoe lang de gespeelde tijd nu precies is. Daar boven op is Toby Jones een geweldige acteur wiens terughoudende, suffe uitstraling de kijker uitnodigd om zelf op reis te gaan. Tel daar het mooie claustrofobische camerawerk bij op en dan kom ik uit op een dikke voldoende.

Het is prachtig om te erachter te komen hoe sterk je verbeelding is bij deze film. Je hoort alle bloederige toestanden voorbij komen, maar je ziet eigenlijk nooit wat dit geluid moet uibeelden. De film laat de toeschouwer hier zelf over nadenken. De twist aan het einde doet dit daar dan nog een flinke schep bovenop. Zo'n flinke schep zelfs, dat dit wel eens een aantal mensen zou kunnen afschrikken. Het is pretentieus, en wellicht onduidelijk voor enkele kijkers. Aan de andere kant kun je er zeker van zijn dat iedereen hier wel een mening over heeft. Maak er maar vast een extra topic voor aan!

Berberian Sound Studio is een aparte film, dat is zeker. De gebeurtenissen vinden plaats op slechts enkele locaties maar de film ziet er mooi en sfeervol uit, vooral ook in combinatie met de geluidsband.

Het doet inderdaad nogal Lynchiaans aan, maar jammer genoeg komt de film eigenlijk geen moment echt los. Het had allemaal wat meer pit mogen hebben. Lang kabelt het wat rondom de geluidsopnamen, dan twist het in het laatste kwart nogal regelmatig, maar dat was toch wat te laat. Bovendien mocht het wat freakier, bleef allemaal een beetje binnen de lijntjes van het 'begrijpbare' wat mij betreft.

Toby Jones is uiteraard weer erg sterk en past eigenlijk perfect in deze rol. Verder wel een mooie paranoide-thriller maar er had meer in gezeten. 3*

Lang geen film gezien die zo hard leunt op audiovisuele kunstjes als Berberian Sound Studio.

Helaas bieden de mooie beelden alleen niet genoeg steun om het zeer zwakke plot te ondersteunen waardoor de film op een gegeven moment compleet instort.

Een aantal actrices in de film waren overigens best prettig om te zien. Mochten deze er niet in hebben gezeten dan zou de film een ware marteling zijn geweest.

Die vrouw met dat steile haar hè. Volgens mij zag zij de hoofdrol op een gegeven moment wel zitten. Een beetje seks had deze film in ieder geval wel goed gedaan imo.

Ik verwachtte vooraf een soort Lynchiaanse versie van The Conversation, maar achteraf doet het meer denken aan films waarin we als kijker langzaam afglijden in de psychologische aftakeling van de hoofdpersoon, zoals in bijvoorbeeld Perfect Blue en Black Swan. Dat wil zeggen dat het regelmatig surrealistisch is en vooral tegen het einde aan vaak onverklaarbaar, maar dat er toch ook wel een zekere narratieve duidelijkheid in het geheel zit.

Het is eigenlijk al vooral een sfeerfilm. Als psychologische thriller is het vermakelijk en ook wel overtuigend, maar het kruipt iets te weinig onder de huid om werkelijk op dit vlak indruk te maken. Ik las zojuist ook twee losse interviews van Toby Jones en Peter Strickland en Jones vond dat Strickland erg weinig aandacht besteedde aan de acteurs in zijn regie en nooit over karakteruitdieping sprak. Strickland op zijn beurt gaf toe misschien iets te weinig met Jones gesproken te hebben en zei dat veel van de diepgang in het personage uit Jones voortkomt, die vooral met improvisatie veel gedaan heeft. Jones speelt inderdaad heel sterk, maar dit verklaard allemaal misschien wel waarom ik maar oppervlakkig mee kon gaan met Gilderoys aftakeling. Stricklands hart gaat daar niet naar uit, ondanks dat het de narratieve draad van de film is. Wellicht verklaard het ook waarom er zo weinig kracht in het einde zit. Het had van mij niet per se moeten uitlopen op een reeks moorden of een zelfmoord (hoewel dat bij een eerbetoon aan giallo eigenlijk onvermijdelijk had moeten zijn), maar nu stopt de film eigenlijk gewoon een beetje, terwijl er gevoelsmatig nog een grote klap had moeten volgen.

Stricklands grote interesse lag hier in geluid. Tijdens de Q&A bij het IFFR gaf hij al te kennen dat hij een groot fan is van avantgardistische en experimentele muziek, zeker van het type dat je in giallo's vond. Het was tijdens het luisteren naar zo'n soort muziek dat hij besloot een film te maken en het geluid vormt de basis van de film. De muziek mag er zeker wezen. Ik luister tijdens het typen van deze recensie naar de soundtrack van Broadcast op Spotify en het is gewoon ontzettend sfeervol. Één van de knapste elementen van de film is hoe veel het speelt met beeld en geluid. Leuk is dat we nooit een fragment van de giallofilm zien die er gemaakt wordt (met uitzondering van de geweldige openingscredits), maar dat we aan het einde een zeer goed beeld hebben van die film, puur op basis van de geluiden die erbij horen. En het zijn de geluiden die de aftakeling van Gilderoy meer invoelbaar maken dan de eigenlijke gebeurtenissen. Dat Strickland ook veel haalt uit de beperkte, maar aansprekende locatie zegt ook wat over zijn talent.

Ik mag Berberian Sound Studio wel, maar het is ook weer echt een film die altijd op de rand staat om een meesterwerk te worden en dat vervolgens nooit echt wordt. Dit komt vooral omdat het sinister blijft, zonder ooit echt spannend te worden. Iets meer 'punch' was welkom geweest.
3,5*

Beeld & geluid.


Heerlijke scènes in een geluidsstudio en een hotelkamer waarbij alle toestanden zich steeds meer lijken te vermengen met de film waaraan men werkt. De actrices zijn heksen, en de makers zijn folteraars. Daartussen moet stranger in a strange land Gilderoy, net vers vanonder moeders vleugels vandaan (tenminste...?), zien te laveren.

Het klopt wel dat het steeds meer een herhaling van zetten wordt, maar persoonlijk kan ik met zulke scènes, inclusief een subliem spelende Toby Jones (o.a., want de rest van de cast doet het ook prima), uitstekend uit de voeten. Op een gegeven moment besluit de film een afslag richting krankzinnigheid (of wordt Gilderoy nu juist eindelijk een echte vent?) te maken, en dat werkt prima. Maar 'prima' is dan toch iets te weinig (eind)resultaat, afgezet tegen de verwachtingen:


3,5*.

My cup of tea. Een film over sound design slaat bij mij wel aan. Zeker wanneer het rond dit filmisch aspect op suggestieve wijze het werk voor een typische old & sleazy Italiaanse ''horror'' prent laat zien. De protagonist voelt zich niet bepaald thuis binnen deze hoek van de cinema en dat gaat van kwaad tot erger. Deze cognitieve dissonantie zorgt voor een heerlijke ongemakkelijke sfeer. Gepaard met zéér veel visuele flair en een score die álles bepaald, van de pacing tot narratief, is dit een film naar mijn hart.

Mist net dat beetje meer.

Op zich zeker niet slecht, weer eens een film die zich lekker richt op sfeer via audiovisueel geklooi. Het is verder ook geen ramp dat Jones in deze film rondloopt, hij geeft z'n personage net die perfect duffe uitstraling die van iemand als hem verwacht werd.

't Is wel best jammer dat als film achter de film de giallo gekozen werd, heb er niet zoveel mee en vond de wisselwerking tussen geluid en beeld dan ook niet altijd even sterk. Het is op zich wel mooi geschoten, maar het is mist toch wat scherpte als je het mij vraagt. Ook de geluidsband trouwens, eigenlijk is het allemaal nog redelijk braaf, voor een film die draait rond en op geluid had ook dat wat beter gekund.

De tiwst op het einde is best oké, persoonlijk zat ik met een groter probleem. Geen idee hoe het elders liep, maar ik heb de film zonder ondertitels gekeken. De eerste 75 minuten helemaal geen probleem, het helpt juist om je te verplaatsen in Gilderoy en de meeste Italiaanse teksten zijn eigenlijk toch maar filmdialogen. Maar het laatste kwartier draait dat en had ik plots de indruk toch wat informatie te missen?

Best een tof filmpje verder, duurt niet te lang, zet een meer dan aardig sfeertje neer en oogt afgewerkt, maar het mag wat mij betreft nog net wat geflipter.

3.5*

Ja de dialogen waren vrij relevant op het eind (vrij komisch ook).

Is deze film te vergelijken met Pontypool (2008) of totaal anders?

De film is anders (ietwat artsier en minder direct horror) maar zou ze toch in hetzelfde hokje duwen.

5 april te zien in EYE in het kader van Cinema Egzotik.

Volgens mij gaat het bij deze film niet over een Giallo. Ik dacht eerder aan een occulte horrorfilm. Dat maak ik onder andere op door het fragment waar heksenstemmen worden opgenomen en de discussie van de regisseur met het hoofdpersonage over religieuze thema's. Niet bepaald elementen die in (de gemiddelde) Giallo-film voorkomen.

Het eerste uur van Berberian Sound Studio is geweldig, en dan vooral vanwege de weergaloze geluidseffecten.

Of het nu echt zo gaat of niet(ik hoop het wel); het was geweldig leuk om te zien hoe de geluiden geproduceerd werden. De film in kwestie kwam nooit in beeld, maar soms had ik gewild dat die echt bestond. Het plot werd hilarisch omschreven met soms één enkel zinnetje, en de geluiden die gemaakt werden waren hilarisch. De meest uiteenlopende figuren komen voorbij om de meest willekeurige keelgeluiden te maken of 'eng' te grommen (de kobold was daar absoluut het vetste voorbeeld van), en alles was even cool om naar te kijken en luisteren. Er zijn trouwens zeker wel Giallo's met een bovennatuurlijke insteek (Argento's Mother-trilogie bijvoorbeeld), en dit was een geweldig leuke geweest.

Helaas kakt de film buiten deze momenten om volledig in. Het plot rond Toby Jones gaat nergens heen en tegen het eind van de film worden de meest willekeurige beelden op het scherm getoverd. Het laatste half uur was echt niet aan mij besteed, en ze flikken ook nog eens wat ik soms wel kan verdragen, maar in dit geval niet: de film eindigt gewoon, alsof de makers geen eind konen bedenken. En nee, die willekeur aan vaagheid zie ik niet als een briljant iets.

Van mij had Berberian Sound Studio het meer op de komedie mogen houden, want het verhaal kent geen bevredigende afloop en het hele geluid-gedeelte is tegen het eind dan ook nog eens compleet weg. Vooruit dan, net aan een voldoende voor het eerste uur.

The Mothers-trilogie valt niet in het Giallo-genre. Dan kun je elke horrorfilm van Italiaanse makelij wel een Giallo noemen.

Er zijn absoluut Giallo-elementen te vinden in films als Suspiria, zoals de moordenaar met zwarte handschoenen en (voornamelijk) vrouwelijke slachtoffers die op zeer bloederige en brute wijze om het leven worden gebracht.

Een film die vraagt om bekeken te worden in een grote, donkere zaal. En ik zat ook nog eens in mijn dooie uppie. Scary! (viel heel erg mee ).

Ik ken de muziek inmiddels van buiten en helaas bleek de muziek toch wel een van de weinige hoogtepunten. Ik had een sympthieke film verwacht, eentje waarbij je makkelijk merkt dat het met liefde en aandacht is gemaakt - waarbij de regisseur weet waar hij het over heeft en dat in zijn hoofdkarakter stopt. De beweegredenen en klasse van het Toby Jones-karakter bleven echter volkomen duister.

Ik vond alles een ongelofelijk onsympathieke uitstraling hebben: de karakters, de setting, de verwikkelingen - het miste stijl en ritme. Dat is eigenlijk de voornaamste reden waarom ik de film niet geslaagd vond. Dat de film een giallo in/over een giallo zou zijn was te verwachten, maar de toon die ingezet wordt zo'n 20-25 minuten voor het einde blijkt een punch zonder doel en alles gorgelt zich verder een beetje naar het einde in plaats van te eindigen in een moorddadige schreeuw. Jammer.

Er zaten voldoende ingrediënten in voor wat meer cohesie: de relatie met moeder en het tjiftjaf nestje, de actrices en de rivaliteit, het gegeven van de foley artist alleen al en wat te denken van de twee Hongaarse Jansen&Janssen van de watermeloen?? Waarvan er eentje (Jozef Cseres) opvallend veel op Lucio Fulci leek... Kijk dat is de liefde die ik meer had verwacht terug te zien. Teveel bijfiguren die geen rol hadden of alleen maar wat incidenten opriepen zonder dat ze krachtig waren, zoals die stekkertjes van de technicus. Nog wel een topper: Jean-Michel van Schouwburg als goblin.

Het vragen die ik had over de soundtrack en de productie zijn wel grotendeels opgehelderd. De film bleek als productiejaar 2011 te hebben, het jaar dat Trish Keenan van Broadcast overleed (RIP). De soundtrack is dus niet na haar dood nog tot stand gekomen. Ook grappig op de aftiteling stond een hele rij 'screaming artists' en zelfs een 'special screaming guest star.

Op het IFFR was die nog aanwezig en trakteerde hij het publiek op tien minuten van zijn stemkunsten. Erg bijzonder.

“…meesterlijke geluidsgriezelaar…”, “…een meesterzet… prachtige, associatieve beeldenreeksen, die soms een hypnotiserende kwaliteit verkrijgen…Een film van een donkere, onverklaarbare schoonheid.” (*****, #2 Must See Film van de Maand, Filmkrant); “…aanstekelijk onderkoelde humor…herinnert aan het beste werk van David Lynch…een volstrekt uniek talent…” (*****, Parool); “Fantastisch…briljante soundtrack…triomf van stijl en suggestieve waanzin”; “… magnifieke wijze…” (**** Volkskrant); “Een bewonderenswaardige – en zeer vermakelijke – prestatie.”; “Originele, droogkomische ode…”; “Een van de originelere films in Rotterdam…”; “…fijne, cinefiele thriller…” (**** VPRO\Cinema.nl); “…vakmanschap…Strickland laat de grens tussen illusie en werkelijkheid aangenaam vervagen in zijn intrigerende film…” (**** Telegraaf); “…duivels plezier…”; “Heel eng.” (****, NRC); “Toby Jones is perfect…” (**** Trouw); “…een heel bijzondere film…” (***** Zone5300); “Zo worden ze niet meer gemaakt…” (**** Uitkrant); “…heerlijk cinefiele film…” (**** Filmtotaal); “…feest voor het oor…” (Cineville); “…claustrofoob meesterwerkje…” (Cinenews); “Prachtige shots en een verhaal dat veel aan de verbeelding over laat…prachtige film…” (Preview Arthouse); **** (Film.nl); “…unieke kijk (en luister)ervaring.”; “…doet ons krijsen van plezier.” (***1/2 Schokkend Nieuws); “…strak gemonteerde beelden en overweldigende geluidseffecten… auditieve en visuele traktatie…”; “Prachtig…originele film.” (***1/2 8Weekly); “Bij deze sterke en originele film maken je oren overuren.” (***1/2 MovieScene); “Zonder twijfel topcinema!” (***1/2 Frogbros); “…intrigerend stukje cinema…Hoe meer we er over nadenken hoe hoger we deze prent inschatten.” (Cinemagazine); ***1/2 (Filmlounge); “…a tense, teasing triumph…exquisitely crafted …richly ambiguous pic…” (Variety)

Deze film die ik gisteravond bekeken heb draait nu in Arthouse Lux in Nijmegen voor vrijwel lege zalen. Het aantal bezoekers is elke keer op een hand te tellen. Dit alle goede recensies ten spijt. Het is ook geen film voor het grote publiek die toch liever naar makkelijke conventionele films kijkt. Dat kan van deze imo experimentele film niet gezegd worden hoewel deze film mij eigenlijk weinig deed. Op een gegeven moment had ik het met al die geluidseffecten wel gezien en op visueel vlak vond ik het ook allemaal niet zo bijzonder. De zeer lovende recensies over deze film verbazen mij daarom ook wel enigszins.

3,0*