Mlyn i Krzyz (2011)

Een indrukwekkende visuele krachttoer.

Prachtige beelden, die er op een of andere manier heel schilderij-achtig uitzien, in de net niet helemaal kloppende schilderstijl uit de tijd van Pieter Bruegel en de vreemde lichtval in zijn schilderijen. Een paar shots zijn echt onwerkelijk mooi en heel knap gemaakt. Het schilderij komt daarbij bijna letterlijk tot leven. De schilderachtige beeldstijl blijft heel consequent - echt onwaarschijnlijk mooi.

Het gaat wel volledig om de beelden. Die zijn echt bijzonder genoeg om me de hele speelduur te blijven boeien, maar dat zal zeker niet voor iedereen zo zijn. Het verhaal - dat we natuurlijk al kennen - wordt prettig langzaam verteld en valt af en toe minutenlang stil om je de gelegenheid te geven te kijken. Van acteren lijkt eigenlijk nauwelijks sprake, de acteurs staan net als alles in dienst van het beeld. Ook de muziek is subtiel op de achtergrond, maar blijft toch in m'n hoofd hangen.

Al met al een overdonderende film. Wel voor een klein publiek.

Het is maar wat je onder 'goedkoop' verstaat. Zie hier weinig lowbudget aan, maar erg veel kan de film ook nooit gekost hebben. Bepaalde looks van de film zijn dan ook duidelijke artistieke keuzes. Er is gekozen om de achtergronden vaak een schilderachtige uitstraling te geven. Hierdoor heb je echt het gevoel door een schilderlandschap te wandelen. Sterke keuze wat mij betreft.

Goedkoop of niet, The Mill and the Cross ziet er erg mooi uit. Prachtige camerapunten en heldere, mooi gekadeerde shots op indrukwekkende locaties. Er wordt niet echt veel verteld, het is meer een collage van personages in een bepaald tijdsbeeld en de totstandkoming van een beroemd schilderij. Vond het eigenlijk allemaal vooral wel erg mooi gemaakt en uitzien, al had het wat meer om het lijf kunnen hebben dan nu het geval is.

3.5*

Beetje maffe film (een miniem plot, niet al te snel tempo maar wel een kijkervaring die met niets te vergelijken is)die een soort hybride is van kunsthistorische reenactment, speelfilm, tableau vivant (levend schilderij) en wordingsgeschiedenis van datzelfde schilderij; De Kruisdraging of De Calvarietocht van Christus (1564) en is het grootste paneel van Pieter Bruegel de Oudere ooit schilderde. De film opent met Pieter Bruegel en begunstiger Nicolaes Jonghelinck die door de opstelling van het doek lopen. Hierna verlaat de regisseur dit gegeven en zie je de zestiende eeuw figuren van het schilderij ontwaken en het dagelijkse leven oppakken. Zij geven een goed beeld van de tijdsgeest van de periode waarin Bruegel leefde. Ja en alles zag er onomstotelijk Bruegeliaans uit! Alhoewel Rutger Hauer, misschien iets te oud was om Bruegel te portretteren, Bruegel moet ongeveer 39 jaar oud zijn geweest.(niet echt een grijsaard) Af en toe laat de film ook het leven van de schilder zelf zien. Zo zie je huiselijke tafereeltje van zijn vrouw Mayken Coecke van Aelst en de kinderen. Handig was het dat de kijker via Nicholaes Jonghelinck (Michael York, Logan's Run, The Three & Four Musketeers) de gedachtegang achter het schilderij krijg te horen (met op de achtergrond "De bouw van de toren van Babel" een ander schilderij van Bruegel) Dit was een visueel en een virtueel spektakel maar wel met de voorwaarde dat je de schilderkunsten van de Vlaamse Primitieven kan waarderen.

In 1564 schilderde Pieter Bruegel de Oudere ‘De Kruisdraging’, een olieverfschilderij dat de processie afbeeldt naar Calvarië, beter bekend als Golgotha, waar Jezus gekruisigd zal worden. Hauer speelt de Vlaamse grootmeester, Michael York zijn beschermheer Nicolaes Jonghelinck en Charlotte Rampling is Maria in een van de scènes die in totaal twaalf van de 500 figuren op het doek (124x170cm) te zien zijn. De indrukwekkende opening is een trackingshot van een levende versie van het schilderij. Wat volgt, is een schitterende gefilmde en met eerbied en liefde gemaakte verbeelding van personages op dat doek waarbij de scheidslijn tussen “levende” objecten en landschappen en schilderingen nauwelijks zichtbaar is. De voice-overs geven meer duidelijkheid over de verbanden tussen de personages en de symboliek achter het schilderij, maar door het (logische) gebrek aan plot en het bedachtzame tempo zal niet aan iedereen besteed zijn. Maar als film over kunst is het zeker geslaagd en vanwege de vele visuele details de moeite waard om meerdere keren te zien.