Ich Möchte Kein Mann Sein (1918)

Een lekkere luchtige komedie uit de tiener jaren van de vorige eeuw, zoals Lubitsch ze in die tijd wel vaker maakte. Het is hier en daar nogal dik aangezet, maar over het algemeen is het merendeel van de humor wel geslaagd te noemen.

Het duurt allemaal wel wat kort. Voor je goed en wel in het verhaal zit, is het hele gebeuren alweer bijna afgelopen. Maar goed, verder weinig te klagen dus. Kon hier en daar wat scherper, maar was dat voor die tijd wel.

Het heeft de tand des tijds in ieder geval goed doorstaan, iets wat voor dit soort films vaak al een hele prestatie is.

3,0*

Vierde film die ik zie van Lubitsch, maar wel de eerste "stille" en veruit de oudste en kleinste, maar daarom niet minder geslaagd.

Grappig vooral en ook een tikkeltje ondeugend voor zijn tijd. Zelfs de vele figuranten in de film leken ervan te genieten.

Merkwaardig toch hoe deze bijna honderdjarige is bewaard gebleven en zo nog in de smaak kan vallen, ook al is een plot als deze achteraf al duizenden keren opnieuw aangesneden.

Vraag me af de buitenopnamen werkelijk in open lucht werden verfilmd en hoe de binnenopnamen tot stand kwamen.

Lubitsch's ode aan de mannelijkheid

Ik heb geen idee wat me eigenlijk interesseert aan Ernst Lubitsch. Ik heb nog geen enkele van zijn grote titels gezien (To Be or Not to Be of The Shop Around the Corner bijvoorbeeld) en de enige reden waarom ik ooit Ninotchka heb gezien, was omdat Billy Wilder daar nog iets mee te maken had. Die film viel echter lelijk tegen en bij het zoeken naar wat korte silents kwam ik bij Meyer aus Berlin uit. Een vermakelijke film en dan was daar opeens een bezoek aan het filmmuseum van Berlijn afgelopen zomer.

Ik neem al eens graag een souvenir mee uit zo'n filmmuseum en wat kun je dan beter kiezen dan een film? In dit geval zijn het zelfs 6 films geworden, want ze verkochten daar de Masters of Cinema/Eureka boxset genaamd Lubitsch in Berlin: Six Films 1918-1921. Gisteren eens aan de eerste film begonnen en zowaar, ik heb me danig geamuseerd. Het thema van Ich Möchte Kein Mann Sein waar een vrouw zich verkleed als man en door niemand herkend wordt, is vandaag de dag serieus achterhaald (ik vraag me zelfs af of het anno 1918 al niet achterhaald was aangezien je ook Das Liebes-ABC uit 1916 hebt die eenzelfde uitgangspunt hanteert) maar Lubitsch weet er een erg vlotte film van te maken. Ossi is een heerlijk personage met haar sigaretten, het pokeren en haar drinken maar blijft ook overeind staan wanneer ze zich verkleed in een man.

Vanaf dan oogt dit wel heel erg gedateerd. Vandaag de dag zou zo'n samenvatting van hoe zwaar de man het heeft moeilijk door de beugel geraken, maar het zorgt wel voor veel fijne momentjes. Het lijkt ook wel alsof Lubitsch zich van niets of niemand iets heeft moeten aantrekken, want naar het einde toe komt er nog een paar keer een moeilijk te verklaren kus tussen Ossi en Dr. Kersten (die op dat moment nog steeds denkt dat Ossi een man is) waardoor het zowaar lijkt alsof ze toen al heel wat maatschappelijk verder stonden dan nu. In ieder geval, fijn dat dit 100 jaar na datum nog altijd overeind blijft staan. Kurt Götz is een leuk klankbord als Dr. Kersten, maar het is toch vooral Ossi Oswalda die hier de show steelt. Ze is blijkbaar een Lubitsch regular (en ze keer terug in Die Puppe, de volgende film in de boxset!) en ze overtuigt over de gehele lijn.

Tof! Ik heb altijd een gemengd gevoel aan silent films en dat is vooral omdat ik het idee heb dat ik het nooit lang ga volhouden. Ich Möchte Kein Mann Sein verveelt echter voor geen seconde en maakt me in ieder geval benieuwd naar de overige films in de boxset. Daar zitten ook langere films bij dus hopelijk gaat Lubitsch in deze lijn verder.

3.5*

Mijn avondje Ernst Lubitsch werd afgesloten met deze stomme film uit 1918. Wederom eentje met een humoristische insteek en de idee dat het gras steeds groener is aan de overkant. De film vertrekt vanuit een mannelijk gestuurde wereld zoals dat nadrukkelijk aanwezig was begin 20e eeuw. Van vrouwenstemrecht of -participatie was nog geen sprake.

Ossi is vrijgevochten en rebels, maar stuit op onbegrip van haar voogden. Elke generatie zal zo zijn rebelse karakter hebben als ik vandaag naar mijn kinderen kijk en dat vergelijk met mezelf 25-30 jaar terug. De film begint sterk, maar glijdt later wel een beetje weg. Je moet wat verbeelding hebben en meegaan in het verhaal van de verkleedpartij.

Geslaagde film met de nodige kwinkslagen. Het plezier spat er van af en ook ik heb genoten. Hoog tijd om ook het andere repertoire van Lubitsch te ontdekken zoals To be or not to be, The shop around the corner enz ...

Een film van Ernst Lubitsch uit 1918. Een regisseur uit het pionierstijdperk, die vooral films maakte met een humoristische inslag en een seksuele ondertoon. Deze film is een blijspel in drie akten en heeft een korte speelduur, maar vertelt desondanks een afgerond verhaal met ruimte voor de personages om zich te etaleren. De film heeft een redelijk hoog tempo maar maakt geen gehaaste indruk. Zowel de humor als de seksuele ondertoon komen in deze film goed tot uiting.

De hoofdrol is voor Ossi Oswalda. Een bekende actrice uit de tijd van de stomme film en tevens de lievelingsactrice van Lubitsch. Zij is het energieke middelpunt van de film. Zij raast als een wervelstorm door de scènes. Hupsend, dansend en kwajongensachtig, zet zij de overige personages in de schaduw. Inclusief een gerenommeerd acteur als Curt Goetz die verantwoordelijk is voor de invulling van de mannelijke hoofdrol.

Het is een stomme film, dus worden gebaren en mimiek overdreven aangezet. Zo zien we bijvoorbeeld Ossi meerdere keren op een aanstellerige manier haar tong uitsteken naar mensen die haar gedrag ongepast vinden. Met deze en andere mimische gebaren, trekt zij in elke scène de aandacht naar zich toe. In beginsel charmant en grappig, maar een beetje irritant werd dat op den duur wel.

De korte speelduur maakt dat de film weinig stilstand vertoont. Het ijlt allemaal lekker door en de momenten van verveling zijn schaars. Visueel valt er weinig te beleven. De scènes zien er solide en strak uit, maar vallen verder niet op door een bijzondere cinematografie.

De film levert kritiek op de positie van de vrouw die in die tijd vooral een decoratieve rol lijkt te hebben terwijl de mannen zich naar hartenlust amuseren. De man heeft de vrijheid om zich uit te leven. De vrouw is gebonden aan huis en aan regels van fatsoen. Ossi doorbreekt dat patroon door zich als man te verkleden en te gedragen.

In die hoedanigheid wordt zij vervolgens gekust door de mannelijke hoofdrol, waarmee de film in maatschappijkritisch opzicht nog een stapje verder gaat. De film suggereert hier homoseksuele interactie, zonder dat er overigens expliciet sprake van is. Ik las later trouwens dat homoseksualiteit in het vrijdenkende Berlin van de jaren 20 en 30 zich probleemloos kon manifesteren. Toch vermoed ik dat een dergelijke scène in een film bedoeld voor een breed publiek, behoorlijk gewaagd was.

Een aardige film, die een gangbaar verhaaltje volgt en een goed tempo heeft. De film is niet slecht. De film is niet goed. De film duurt 45 minuten en dat is net genoeg om het amusant te houden.