Apan (2009)

Ik ben meestal niet zo'n liefhebber van films waarbij de camera de hele film in de nek van de hoofdrolspeler hijgt, zoals bij Apan het geval is, maar het kan wel effectief zijn en dat was het hier ook. Het levert een intense film op die de kijker helaas alleen met iets te veel vragen achter laat. Wat was bijvoorbeeld de relatie tussen Krister en die jongen op de tennisbaan? Ik vond het allemaal iets te open blijven.

Vond het een intrigerend filmpje. We volgen een man die thuis blijkbaar een bloedblad heeft aangericht en die pedalen dus duidelijk kwijt is. Hij probeert om te gaan met wat gebeurd is, en dat kwam me bijzonder realistisch over. De paniek die huishoudt in Krister vertaalt zich in een schokkerige camera die hoofdacteur Olle Sarri voortdurend op de huid zit. Hou daar wel van.

Zoals gezegd een erg radicale prent. Echt een topfilm is Apan wat mij betreft niet, maar zeker interessant. 3*

Een redelijk sterke film die je op beklemmende wijze een zwarte dag uit het leven van Krister laat meemaken.

Als kijker volg je Krister op de huid wat je getuigen maakt van al zijn handelingen en emoties. In het begin is het even wennen aan het camerawerk maar al snel heb je het gevoel 'stiekem mee' te kijken. Deze manier zorgt er wel voor dat het soms wat minder boeiend is en soms spannender omdat je iets net niet ziet.

Een film die zeker niet iedereen zal aanspreken maar mij tot het eind heeft weten te boeien.

3,5*

Jesper Ganslandt debuteerde in 2006 met de Zweedse film Farväl Falkenberg. In 2009 volgde zijn tweede film Apan, waarmee hij een radicaal andere weg insloeg. De opzet was om samen met Olle Sarri in de hoofdrol een zwarte komedie te maken. Gedurende de opname bleek deze opzet al snel te verdwijnen....

Apan opent met een verwarrend tafereel. Hoofdpersonage Krister reageert op een wellicht wat onlogische wijze, wat gelijk de toon zet, en probeert zijn leven weer op te pakken. Deze onderdrukking van Krister is de basis voor een weerzinwekkend stukje cinema met de camera dicht op de huid. De eenzaamheid, de verwarring en de enorme moeite die het personage heeft om de vreselijke gebeurtenis te onderdrukken zorgt voor een spanningsboog om u tegen te zeggen. Ieder moment verwacht je dat hij doorslaat en de kijker wordt compleet meegesleurd in de misère.

De stijl van deze Zweedse film mag dan nergens origineel zijn, maar het dient ter ondersteuning van het duidelijke doel om de kijker volledig te ontregelen. Met de sobere, indringende camerastijl en een magistrale hoofdrolspeler wordt een indringende sfeer geschept. Pluspunt hierbij is ook dat de kijker zelf bepaalde stukken van de film mag invullen en niet alles wordt voorgekauwd. Apan is beklemmende film die nog een tijd door je hoofd zal spoken.

De dvd van Filmfreak is een mooie print (16:9 Anamorphic), met scherp beeld en uitstekend geluid. De enige extra van de dvd, de keuze voor een alternatieve soundrack, is bijzonder. Het stelt de kijker wel voor een dilemma; de film kijken met of zonder muziek. De alternatieve geluidsband met score van Erik Enocksson is zonder meer beklemmend. De sfeervolle muziek is van een vergelijkbaar geluid en sfeer als die van de recentelijke Italiaanse film Solitudine dei Numeri Primi, La (2010). Soms doet het wat denken aan het type score wat allang niet meer van deze tijd lijkt te zijn, in positieve zin wel te verstaan.

Met dank aan Filmfreak voor het ter beschikking stellen van de dvd.

Sterk uitgangspunt, wordt goed neergezet, maar stelt uiteindelijk toch teleur, omdat de film niet af voelt. Dit komt ook omdat er nauwelijks in gesproken wordt, en je dus zelf maar moet gissen wat er gebeurd is, wat dan ook niet zo heel moeilijk te raden is. Eigenlijk is het verhaaltje heel simpel, en past met gemak op een A-4tje.

Op de hoes staat "Een verpletterend meesterwerk' de Volkskrant (=Jelle Schot). Je kunt echt nergens meer van op aan tegenwoordig. Het is zeker aardig gedaan, maar een meesterwerk, kom op zeg. Voor een topfilm als Seven Pounds geeft de Volkskrant/Cinema.nl/VpRO-lobby dan 1 ster. In die zin verschilt hun beoordeling niks van de gemiddelde MM-rescensent.

De camera en de kijker met hemvolgt een man die het zachtjes uitgedrukt een beetje kwijt is. Hier is ook voldoende aanleiding toe maar hoe de vork precies in de steel wordt gaandeweg de dag wat meer duidelijk. Met een lelijk ding in het oor gaat de man af en toe doelgericht, maar meestal als een kip zonder kop, zijn situatie uit de weg. Het levert een ontregelende en bevreemdende kijkervaring op

Een redelijk thriller film...
Geen spannend verhaal...
Redelijk acteerwerk...
Zonder dat je eigen gezin vermoorden...
Hij wilde zelfmoorden, maar dat lukt het niet...
Mooi HD kwaliteit...
Geen aanrader...

'k wist niet echt wat te verwachten bij deze film, maar hij is me toch tegengevallen. Het eerste half uur is nog een beetje gissen wat er is gebeurd, maar al gauw wordt het duidelijk wat er is gebeurd. 'k had nog gehoopt op een twist of op iets, maar niks
Gelukkig duurde de film maar een tachtigtal minuten, maar eigenlijk mocht hij gerust nog korter geweest zijn.
Het hoofdpersonage is niet bepaald de meest sympathiekste persoon en echt meeleven deed 'k niet.
De titel vond 'k eigenlijk ook niet echt geslaagd.
Deze mag je gerust skippen.

Ik vind dit wel een heel bijzondere film. Je zit echt op de huid van de hoofdpersoon en je kan zijn totale desorientatie en verwarring voelen. Dit is heel goed overgebracht. Verder vond ik het heel sterk dat je als kijker er eigenlijk niet achterkomt hoe het verhaal nou echt in elkaar steekt. Wat is er nu echt gebeurd ? Het feit dat dit een open gegeven blijft vind ik ook heel goed gevonden.

Toch moet ik wel zeggen dat ik het soms wat langdradig vind worden. De beelden zelf zijn nogal grauw en het hoofdpersonage zelf vind ik nogal een grijze muis waardoor mijn interesse af en toe inzakte, hoe goed hij zijn angst ook overbracht. Het gedeelte met dat tennispartijtje begreep ik ook niet zo. Wat was zijn lijnk met deze jongen ? Blijkbaar hadden ze wel een band want anders zou de jongen niet zo boos zijn geworden in de douche. Ik vond dat niet helemaal duidelijk.

Al met al toch wel een film die het waard is om te bekijken. Je blijft er achteraf toch nog even over nadenken.

We denken echt even te maken te hebben met een Dardenne-film, zo dicht blijft de camera de hoofdpersoon volgen...eerste kwartier hebben we ook geen idee waar we nou naar aan het kijken zijn: een man wordt wakker in de badkamer en zit onder het bloed, hij gaat toch door naar zijn werk als rij-instructeur, maar verlaat de lesauto en gaat naar door naar de tennisbaan, en dan raken we toch zeer geïntrigeerd en nog wat later bij de scene met de trein concludeer ik maar dat het qua stijl inderdaad doet denken aan de Dardenne-broers, maar dat het verhaal een eigen film rechtvaardigt.

Ga kijken, liefst zonder al te veel voor-informatie. Grappig feitje is: de film is ook in chronologische volgorde gefilmd en acteur Sarri kreeg ook pas voor een scene te horen wat hij moest spelen, de complete plot wist de hoofdrolspeler dus ook pas bij de laatste takes.

Het is eigenlijk een persoonlijke angstfantasie, die ik aan het publiek opdring, verklaarde Ganslandt aan de Vpro.

Ik moest gaandeweg denken aan David Lynch, die met een hele reeks van dit soort ideeën een film als bijvoorbeeld Lost Highway fabriceerde. Ook bij films als Mulholland Drive en Inland Empire heb ik het gevoel, dat met de afzonderlijke elementen daarin een heleboel verschillende films gemaakt zouden kunnen worden.

Maar dat er óók niets op tegen is – het zelfs prima kan uitpakken - om iets te bouwen op één idee (en het daarbij te houden), bewijst Ganslandt hier.

Misschien dat de film niet helemaal ontkomt aan de sfeer van een eindexamen-project, maar als dat al zo is, dan is het wel geslaagd met vlag en wimpel.

Want zoals hier van de kennelijke (economische) nood een deugd wordt gemaakt, getuigt van vakmanschap; niet in de laatste plaats omdat het goedkope spektakel consequent buiten de deur wordt gehouden, en de schijnbare ambiguïteit nooit ontaardt in vage richtingloosheid.

Mooi opgebouwd ook met een aantal prima scènes, die enerzijds getuigen van een alledaags realisme, maar er tezamen toch de suspense in houden.

De droom van dat jochie is bovendien een aardige pay off, die de film op de valreep nog een raadselachtige, poëtische touch geeft.

En o ja:

Dat is nog eens een mooie zin!

‘Doelgericht zijn situatie uit de weg gaan’

Het lijkt de menselijke conditie wel

Absoluut een goede film, al hoopte ik stiekem op nog wat meer dan dat. Deed me sterk denken aan een Keane met dat niveau kan het zich dan niet meten. Dikwijls net wat te vluchtig en net niet intens genoeg. Wat meer audiovisuele zeggingskracht had denk ik het verschil kunnen maken. Want hoewel het vaak fraai dicht op de huid gefilmd is, mist het net dat beetje extra's om het écht beklemmend of intens te maken.

Maar verder zijn dit soort films wel mijn ding, is het acteerwerk uitmuntend, het einde érg sterk, en al bij al gewoon de volle 80 minuten boeiend. Zeker genoeg voor 3,5*.

Matig verhaal wat langdradig wordt vertelt met te veel close-ups van de in verwarring verkerende hoofdpersoon.

Ik heb de film uitgekeken. Dit duurde in totaal wel de dubbele speeltijd. Meerdere malen op pauze gezet om tussendoor een eitje te koken, piano te spelen ed. Dit geeft alwel aan hoe de film faalde mij te boeien.

Ik ben zo iemand die bij zulke zó dicht op de huid gefilmde scènes (in de auto, of bij de zwervende Krister) geen gevoel van grote betrokkenheid krijgt, maar die juist gaat denken : tjonge, wat zit de regisseur mij weer te manipuleren om een gevoel van grote betrokkenheid uit te lokken. Kortom, ik ben er wel vóór als een cameraman net als een scheidsrechter enigszins onzichtbaar blijft, net als een editor trouwens, want elk stijlelement dat aandacht voor zichzelf vraagt haalt mij persoonlijk uit de film, en ik betwijfel of dat de bedoeling is. Mij verpletterd heeft de film dus zeker niet; het centrale gegeven is uitermate dramatisch en extreem krachtig, en Olle Sarri weet de suggestie van onheil goed vorm te geven, maar de minimalistische opzet staat bij mij een hoge waardering in de weg.

        Overigens bevat de Filmfreak-DVD ook een korte "teaser" waarin het gezin van Krister bij een fotograaf mooie individuele en gezinsportretten laat maken. Dat fragment is niet ondertiteld, maar wanneer je het ná de film zelf kijkt lijkt het toch boekdelen te spreken – met name in de laatste lang aangehouden blik van Krister lees ik meer dan er misschien in is gelegd.

Op zich een intrigerende film, omdat je niet alle puzzelstukjes krijgt toegeschoven. Zo boeit het wel de gehele speelduur, maar mist het verder toch vooral afwerking. Wanneer je een gevoel van spanning en angst wilt creëren, moet het toch meer zijn dan alleen dicht op de huid te zitten. Vervreemdende geluiden had de mentale toestand van Krister alleen maar versterkt, nu blijft het toch vooral een lege huls.

2,5*

De film weet de psyche van de hoofdpersoon vrij goed weer te geven. Het gevoel van die persoon krijg je als kijker zo goed mee. Maar het is niet de meest interessante persoon om constant te blijven boeien, ondanks de inhoud van de film. En ergens irriteerde het mij dat we niet precies te weten komen wat er nu gebeurd is. Visueel verder wat saai, maar al met al wel een heel aardige film. 3,0*.

Of het is een ultieme poging er iets van te maken wat er niet is. Netflix gebruikt in z'n omschrijving het woord 'surreëel', terwijl er niks surreëels is aan de film. Nee, voor mij komt Apan niet voorbij z'n uitgangspunt en ik verloor gaandeweg m'n interesse. Wat ook niet meehelpt voor de binding is dat de hoofdpersoon irrationeel en onsympathiek is. Als keuze is dat nog wel een soort van gedurfd maar dan moet je de kijker op een andere manier sterker betrekken, in de audiovisuele vormgeving bijvoorbeeld.

Beetje een bizarre film van een reddeloze man die van hot naar her rent. Doelloos haast, zonder duidelijke redenen wurmt hij zich doorheen de dag. Het wordt al snel duidelijk dat het hem al beter afgegaan is. Intrigerend en mijn nieuwsgierigheid werd even gewekt. Even, want al snel vervalt de film in saaiheid. Ook het onsympathieke karakter speelt daarin een rol. Je krijgt als kijker maar weinig info en alles lijkt te oppervlakkig.

Misschien had het geholpen dat de film in one shot opgenomen zou zijn. Het had een extra technische dimensie gegeven aan het geheel. Uiteindelijk komen we te weten wat de ware toedracht is voor zijn gedrag. Alleen jammer dat het momentum dan al lang voorbij was. De film is iets te slordig en onsamenhangend of flets. Kon m.i. meer uitgehaald worden.

Al bij al degelijk, ben dan ook nog redelijk mild in mijn quotatie. Qua speelduur ideaal en de soms dichte camerahantering had wel iets bevreemdends.

Je moet er van houden. Ik dus niet. Het maakt me niet eens uit wat het verhaal hierachter is. Ik heb deze uitgekeken maar met moeite. 81 minuten was wat dat betreft nog veel te lang. Van alle Zweedse thrillers die ik heb gezien, was dit het absolute dieptepunt. Misschien hadden ze dit beter een psychologisch drama kunnen noemen, dan had ik er misschien anders tegenaan gekeken. Zeker is dat de volgende Zweedse thriller die ik ga zien altijd beter is dan dit.

Een man wordt wakker onder het bloed in de badkamer. Hij wast zich snel en gaat dan naar zijn werk. Het is duidelijk dat hij wel wat in de war is en dat er iets is, maar verder kom je er maar heel langzaam achter wat er is.

De film bouwt heel mysterieus op en de manier van filmen doet me sterk denken aan het begin van de film Le Fils (2002) .

Ook qua camerawerk met een handcamera die constant over zijn schouder meekijkt. Het is een hele minimalistische film waarin er eigenlijk maar weinig lijkt te gebeuren. Toch blijft hij wel boeien omdat je constant nieuwsgierig gehouden wordt met de vraag, wat is hier met deze man aan de hand. En dat is absoluut een heel sterk punt aan deze film die verder goed beschouwd uiteindelijk nauwelijks wat voorstelt. Ook niet qua verhaal in tegenstelling tot Le Fils.

Aan de recensies hier te lezen is ook wel duidelijk dat dit een typische alles of niets film is. Of je vindt hem goed, of je vindt het absoluut niets. En dat heeft alles met de manier van filmen en de trage opbouw te maken, die niet voor iedereen weggelegd is.

Van de drie films die ik van Ganslandt heb gezien nu is dit voor mij de meest overtuigende. Vind de film lang niet zo vaag als sommigen hier doen voorkomen. Gek dat je dat soort conclusies krijgt als een film niet alles uitlegt. Fijn dicht op de huid gefilmd en een heel sterk portret van een man die de weg kwijt is en op zijn eigen vaak irrationele manier daarmee tracht om te gaan. Fascinerend en psychologisch op een gekke manier heel geloofwaardig.

Onbehaaglijke, nachtmerrie-achtige film over een ogenschijnlijk doodnormale man die bebloed wakker wordt in een badkamer. Gaandeweg komen we te weten wat er gebeurd is. Min of meer althans, want de film vermijdt bewust allerlei aanwijzingen en verklaringen. Niet helemaal bevredigend uiteindelijk en het eerste half uur is aan de saaie kant, maar naarmate de film vordert raak je als kijker steeds meer betrokken bij de hoofdpersoon en zijn lotgevallen. Mooi einde ook.