Un Condamné à Mort S'est Échappé ou Le Vent Souffle Où Il Veut (1956)

Het meesterwerk van Robert Bresson.

Tenminste, na het zien van 3 van zijn films, wat uiteraard nog lang niet toereikend genoeg is. Wat ik wel kan zeggen over deze film is dat het mij bijvoorbeeld al totaal koud liet dat er gebruik gemaakt werd van onprofessionele acteurs. Ik ben hiervan een groot voorstander en ik denk dat het in de meeste films geen klap uitmaakt wie de rol speelt, zolang de boodschap maar wordt overgebracht. En of die traan dan perfect over iemands wang rolt, tja. Als dat een goed acteur definieert, dan laat maar zitten.

Goed, leuk gedaan dus. Ik merkte er in deze film niet eens zoveel van trouwens. Ik had het veel meer in Pickpocket. Superspannende film over een gevangenisuitbraak en vooral de aanloop er naar toe. Deed me erg denken aan Escape from Elcatraz, een jeugdfilm die me altijd dierbaar is gebleven na zovele viewings. A Men Escaped laat zien hoe geconcentreerd de gevangene blijft in al die maanden voorbereiding, terwijl veel medegevangenen de hoop in hem hebben opgegeven, vind hij dan toch een medestander in de vorm van zijn plotseling geplaatste celgenoot. Hele mooie film!

Ik zal waarschijnlijk nooit een fan worden van Bresson. Daarvoor ligt zijn stijl mij onvoldoende. De sobere registratie van het leven in een gevangenis grenste in het begin bijna aan het woord saai. Wat dat betreft hou ik meer van inpalmcinema, die je gelijk bij de strot beetpakt of je bedwelmt met mooie shots en muziek.

Niet dat ik geen films kan appreciëren, die je naarmate de tijd verstrijkt, pas beet weten te pakken en vanaf daar ook niet meer los laten, maar daarvoor vind ik Bresson`s werk op visueel vlak niet zo mooi gestileerd, zeker niet om constant naar te blijven turen opdat het je hypnotiseert. Mij dunkt dat hij wat meer tijd had mogen nemen om zijn shots, wat mooier te kadreren en te voorzien van wat meer zwart - wit contrast.

De muziek is ook helemaal niet op zijn plek. Veelal afwezig, maar als hij er is dan hoor je hem luid en duidelijk en dan op zo `n manier dat je denkt dat er zich een mis of zo voltrekt. Bresson strooit met verwijzingen naar het Christendom, die hij wil vermengen met een simpel ontsnappingsverhaal. Juist datgeen maakt van deze film een pompeuze bedoeling, als de muziek wordt ingezet. Ik klink wat negatief, maar wilde vooral even schetsen waarom deze film bij mij nooit hoger gaat scoren dan een 4*.

De sobere weergave van het verhaal leidt gelukkig wel tot een intrigerende en spannende film, die als hij eenmaal op stoom is moeiteloos weet te boeien. De minimale onderlinge contacten die de gevangenen met elkaar onderhielden waren boeiend om te observeren, net zoals het fraaie slotakkoord. De film ziet er ook zeker niet verkeerd uit, maar in vergelijking met andere grootmeesters uit diens tijd, steekt het werk van Bresson er op visueel gebied wat schril bij af.

De acteerprestaties en de voice - over wisten mij wel volledig te overtuigen, ze zorgden voor de broodnodige jus op het bord, waar de cinematografie nog niet helemaal rijp was. Veel lof voor de hoofdrolspeler die ijzingwekkend kalm en oprecht gedesillusioneerd was bij momenten. Dankzij zijn sublieme performance tilt hij deze film boven de middelmatigheid uit. 3,5*

Hoe van een eenvoudig verhaaltje zo'n indrukwekkend staaltje cinema gemaakt kan worden. De begincredits werden nog ingeluid met een sfeervolle, opvallende muziekscore maar van de eerste tot de laatste scène valt het op hoe weinig er nog van die score gebruik gemaakt werd. Persoonlijk vind ik het ontbreken van goede muziek op de achtergrond wel een probleem, was het niet dat de stilte gewoon bijdroeg aan de intense spanning. Sterker nog, sommige scènes hadden zelfs volledig hun kracht gemist mét muziek. Wat de soberheid van deze film betreft, het viel me op dat niet alleen het verhaal nogal sober was maar ook het zwart/wit gebruik was eerder sober dan dreigend, schaduwspel leek dan ook wat te ontbreken. Houdt niet tegen dat dit visueel gewoon ijzersterk was, want het camerawerk was zeker in het laatste halfuur gewoon prachtig, nog een factor die overigens meedroeg aan de spanning. Ik had tijdens de ontsnappingscènes het gevoel dat ik door de ogen van een derde persoon keek, zo zag je hoe de camera de bewegingen volgde van een soldaat die heen en weer wandelde. Wat ik ook schitterend vond waren de treinen die geregeld de stilte onderbraken.

4.5 sterren

Geweldige gevangenisfilm.

Met een strakke basis begint Bresson aan een meeslepende ontsnapping die vanaf minuut één de afloop laat raden, maar desalniettemin een enorme spanning met zich meebrengt. Door amateurs te gebruiken krijg je een hele natuurlijke inkijk in het gevangenisbestaan, zonder grote acteurs die te veel in de rol willen leggen dan nodig hoeft te zijn.

Hoe veel er van deze film is overgenomen in andere gevangenisfilms is bijna niet meer te tellen, maar de sfeer is nog niet geëvenaard denk ik. Met name het laatste halfuur is het hoogtepunt van de film, enorm spannend. Alleen al die scene dat hij achter dat muurtje staat en je alleen maar de voetstappen in het grind hoort van de bewaker . Bijzonder knappe soundtrack ook die elke keer goed getimed terugkwam en niet zomaar weer aanzwengelde.

Meesterwerk. 4.5*

Mijn derde Bresson is me veel beter bevallen dan de vorige twee, nl Pickpocket en Mouchette.

Erg goede reconstructie van het waargebeurde verhaal waarin de spanning soms echt te snijden is, vooral in het laatste halfuur.

Het enige wat me een beetje stoorde was dat de acteurs er soms emotieloos bijlopen, maar voor de rest is dit een ijzersterk verhaal.

Het was al een tijdje geleden dat ik nog eens een Bresson zag en hij is weer erg goed bevallen. Inderdaad misschien en broertje van Pickpocket in de zin dat dit en film is waar handelingen centraal staan en erg opvallend dat de sobere, emotieloze acteer en filmstijl van Bresson zich zo goed leent voor dit verhaal. Veel herhaling en veel close ups. Bij Bresson zie je eigenlijk bijna nooit en totaalshot en dat sluit erg goed aan op de benauwende gevangenissetting. De spaarzame muziek had van mij zelfs helemaal weg gemogen.

Ook een Bresson voor beginners denk ik. Bresson is niet altijd even toegankelijk maar deze film is dat wel. Ik zou iedereen die iets van Bresson wil zien aanraden hier te beginnen.

4.0*

Gevangenisfilms zijn altijd wel aan mij besteed en zeker als ze zo goed zijn als deze. Ik had stiekem gehoopt op een goede film, maar dat deze zo goed zou zijn had ik niet verwacht. Het zijn de bekende elementen, die ook al door anderen zijn genoemd, die ervoor zorgen dat deze film zo boeit. De hoofdrolspeler is uitstekend gecast en speelt zijn rol zeer goed. Ingetogen en met weinig emotie. De manier waarop de gevangenis gefilmd is, vaak ook vanuit de cel, zorgt ervoor dat jezelf ook een soort van opgesloten gevoel krijgt, mede omdat je verder ook maar weinig van de gevangenis te zien krijgt. Op de een of andere manier werkt dat prima. Verder is de film erg rustig en zorgen de vele stiltes op een gegeven moment voor een behoorlijke spanning. Vooral de uiteindelijke ontsnapping zelf, is erg spannend. Ik had telkens het gevoel dat zijn ontsnappingspartner uiteindelijk alles zou verpesten, maar dat gebeurde niet.

Deze tweede Bresson doet mij helemaal smaken naar meer. Een erg sterke film, die ik graag aan mijn collectie zou willen toevoegen. Als iemand een goede tip heeft waar ik deze film kan krijgen, dan hoor ik dat graag. Topfilm en in het genre al helemaal een dikke aanrader!

4,5*

inderdaad, ik zat tijdens het kijken van de film ook hieraan te denken.

Volgens mij niet (meer?) verkrijgbaar met Nederlandse ondertiteling maar als je Engelse ondertiteling geen probleem vindt dan is een R2 PAL versie van Artificial Eye goedkoop te verkrijgen bij o.a. Amazon.co.uk en Play.com.

Net gezien. Leuke, boeiende, spannende film.
Wat de muziek betreft geef ik maxcomthrilla gelijk. Beetje irritant. Had ook helemaal zonder gekund. Maar gelukkig is er maar weinig van in de film.
Wel mooi in beeld gebracht en heel natuurlijk en on-Amerikaans geacteerd. Het is mij een beetje ontgaan waaromde jongen bij hem in de cel geplaatst werd en hoe Fontaine de soldaat gedood heeft (met blote handen?) maar ik geef hem een 4,5. Geen 5,0 omdat hij mij net iets te abrupt afgelopen was.

Een film die de clou al weggeeft in zijn titel en het dan nog voor mekaar krijgt om de laatste 30 minuten ongeschikt te zijn voor hartpatiëntjes,is ongetwijfeld een meesterwerk.Over het hôtel terminus waar Fontaine wordt verhoord(hoofdkantoor van Klaus Barbie) is ook nog een aardige docu-film gemaakt.

p.s:ik vond de hoofdrolspeler meer op Toby Maguire lijken.

Een scenario dat berust op ware feiten. In de maand augustus 1943 wist een jonge Franse officier te ontsnappen uit de vesting Montluc nabij Lyon. Hij was ter dood veroordeeld als gewapende weerstander. De prent van Bresson behandelt het volledige relaas van die ontsnapping: vanaf de verste voorbereiding tot op het moment dat de verzetstrijder weer de vrije bodem bereikt.
Met een zeer persoonlijke stijl benadert Bresson zijn thema. Alle overbodige details, alle schijnbaar belangrijke uiterlijkheden vallen weg. Dat legt de soberheid uit van de film, de berekende compositie van elk beeld, waarbij allerlei spectaculaire bijzonderheden angstvallig geweerd worden. De dialogen zijn kort, soms vlug gesproken, en er wordt veel belang gehecht aan de interne monoloog en de stilte. De spanning is te snijden, zeker naarmate de film vordert. Beslist een aanrader.

Na 'Pickpocket' mijn 2e Bresson, deze A Man Escaped. En ik heb genoten van deze uitstekende film, die mij nog beter beviel dan de eerdere film die ik van 'm zag.

Dit is natuurlijk wel een heel andere film, al zijn er genoeg overeenkomsten (met 'Pickpocket') in de stijl die Bresson hanteert. Hier werkt het beter wat mij betreft. De setting én de (gevangenis-)sfeer zijn érg beklemmend en zorgen ervoor dat je als kijker diep wordt meegesleept in de gevangenis zelf en naar het einde toe, met vooral de ontsnapping (fantastisch!), wordt het met de seconde spannender. Erg mooi gemaakt.

Je voelt je als kijker naar het einde toe steeds meer gevangen genomen, vooral omdat je (bijna) niks van de buitenwereld krijgt te zien en omdat Bresson je zó dicht op de huid van de gevangenen zet dat je jezelf bijna onder hen zou scharen. Het tempo is prima; er wordt op een mooie manier de tijd genomen om dingen uit te leggen en te laten zien.

Ja, mooie film! Werd gisteren vooral door de prachtige poster hierboven gelokt om de film te gaan zien, érg mooi. Een film om weer eens op te zetten. Dikke voldoende.

Dit soort films zijn normaal gesproken niet mijn ding maar Bresson slaagde er niettemin in van een gevangenisfilm imo een zeer boeiende film te maken. De spanning vooral in de laatste twintig minuten was te snijden. Zeer sterk in deze film vind ik dat Bresson het geweld achterwege laat. Je hoort alleen dat gevangenen worden doodgeschoten maar van de executies laat Bresson verder niets zien. Ook laat Bresson niet zien hoe Fontaine een van de bewakers uitschakelde. Deze film is daarom ook niet geschikt voor mensen die vooral van actie houden. Maar goed, Bresson maakte nu eenmaal geen films voor een groot publiek. Hij schijnt zelfs alleen met amateurspelers te hebben gewerkt. Wel, met deze film liet hij duidelijk zien dat je voor een goede film helemaal geen sterrencast nodig hebt. De soundtrack met muziek van Mozart vind ik trouwens zeer goed gekozen.
"Un Condamné à Mort..." beschouw ik als Bresson's beste film, beter dan "Pickpockett". Het hoge gemiddelde hier op MovieMeter vind ik daarom ook meer dan terecht.

4,5*

Indrukwekkend filmpje. Erg knap hoe je met zo'n minimalistische en minitiueze uitwerkeing een film waarvan je de uitkomst al vooraf weggeeft boeiend en bij vlagen zelfs spannend weet te houden.

Kleine 4*

Prachtige gevangenisfilm waarin de spanning te snijden is, vooral op het moment van de uitbraak. Alles wordt lekker sober en minitieus weergegeven waardoor je ook echt het gevoel krijgt dat je samen met de hoofdpersoon de uitbraak meemaakt.

De volle 5 sterren en een plek in mijn top-10!

Ik dacht dat ik laat de avond na het minimalistische Somewhere nog wel een minimalistische film aan kon. Dat bleek niet helemaal waar te zijn, want ik kreeg toch wat last van moeheid bij A Man Escaped. Ik reken het de film niet aan, want die is prima. Hij is alleen niet echt verrassend. Natuurlijk verklapt de titel het einde en dat is het probleem dan ook niet, maar ik had soms wat moeite met de zakelijkheid van de film. Het is echt één situatie die de film stuurt bijna zonder zijlijnen. Ik ben ook niet de eerste die het hier zegt, maar persoonlijk hadden de muziek en de voice-over wat minder nadrukkelijk gemogen op somigge momenten.

Niettemin is er erg veel te genieten. De obsessie voor details zou mij in een wakkerdere stemming waarschijnlijk meer hebben kunnen bekoren. De ontsnapping zelf is best origineel op een onspectaculaire wijze en de suspense wordt constant goed opgeschroeft, al vond ik het wel vreemd dat de bewakers nooit iets merkte terwijl er toch genoeg zou moeten ontbreken bij de hoofdpersoon in de cel, omdat hij allerhande voorwerpen in ontsnappingsmiddelen veranderde. Het laatste half uur is met name heel sterk, met [spoiler[de lang uitgerekte suspensescènes, waaronder de aanloop op de moord op de bewaker. Wat ik ook erg goed vond werken is dat het laatste moment plotseling heel snel verloopt. Na al het lange wachten volgt er ineens een klein sprintje en een sprong en hup, daar staan ze ineens buiten. Het voelde als een ware verademing aan.
3,5*

Zonder opsmuk, zoals Bresson bij het begin ook zelf te verstaan geeft.

Hij was dus al ontsnapt. Nog voor de film begonnen was. Geestelijk. Toch?

Totaal anders dan wat ik van Bresson gezien had ('Journal d'un Curé de Campagne'), heb de "blind stare" of het "anti-narratieve" niet echt opgemerkt deze keer. Leek me een heel conventionele film, die zijn grote kracht ontleent aan de immense spanning die er van uit gaat...alsof er plots niets meer toe doet, behalve dit ene verhaal. Erg sterk dus, hoewel de bijna documentaire-achtige begeleiding met voice-over weinig visuele esthethiek of inhoudelijke diepgang oplevert. Maar spannend, o ja, dat wel.
3,25*

Mijn oud-oom heeft hier tijdens het bewind van Klaus Barbie gevangen gezeten en heeft het overleefd.

Ik ben er een paar jaar geleden geweest (is nu een vrouwengevangenis). Voor mij dus erg indrukwekkend.

Aardige film, die heel rustig in beeld brengt hoe de gevangene zijn vluchtpoging voorbereidt. Maar spanning ontbreekt in deze film voor mij:

***

De film heeft voor mij te veel "ja maar wat zou zijn gebeurd als" momenten om echt overtuigend te zijn.

Muziek vond ik ook niet zo passend.

le trou vind ik een stuk sterker.

Maar in z'n geheel toch wel de moeite waard.

'Laat varen alle hoop, gij die hier binnen treedt', zo luidt de inscriptie bij de ingang van Dante's Hel. En net zoals voor de verdoemden in De Goddelijke Komedie, lijkt ook voor de terdoodveroordeelden in de Gestapo-gevangenis alle hoop vervlogen. Geen ontsnapping mogelijk. Of toch?

De wind [geest] waait waar hij heen wil, en een terdoodveroordeelde ontkomt; zo wordt ons al met de titel van deze film het (op ware gebeurtenissen gebaseerde) verhaal gegeven. Hoewel Bresson de kijker minutieus en uitputtend in zijn details het 'hoe' van de ontsnapping toont, lijkt me dat toch niet de kern van de film. En waar bijvoorbeeld in een film als Cool Hand Luke (waarin Paul Newman ook uitgroeit tot een plaatsvervangende held) de confrontatie met 'the powers that be' tamelijk centraal staat, is dat hier duidelijk niet het geval: de gevangenbewaarders komen niet of nauwelijks in beeld, we horen ze alleen af en toe commando's snauwen, voornamelijk om het contact tussen de gevangenen de kop in te drukken.

Dat contact is wél belangrijk: zo lang de bewaarders er in slagen de gevangenen in hun wanhoop te isoleren, wordt hen hun menselijkheid ontnomen, waarzonder hoop op ontsnapping aan het onvermijdelijke doodvonnis niet mogelijk is. 'Hoop' is hier niet het lijdzame afwachten op een deus ex machina die redding zal brengen, maar die mentale beweging tegen de klippen op, die geestelijk niet opgeeft, en aanzet tot daden. 'Hopen' ís in die zin een daad, een keuze.

Met de nieuwe gevangene blijkt de Gestapo die 'hoop die doet leven' als een Paard van Troje de gevangenis te hebben binnengehaald. En hoewel deze gevangene met zijn koppig krabben aan de gevangenisdeur wel bijzonder lijkt, is de uiteindelijke ontsnapping toch een onderneming, die zonder de morele en praktische steun van zijn medegevangenen gedoemd tot mislukken zou zijn geweest.

Met de Johannes-tekst als ondertitel van deze film is de religieuze (christelijke) associatie natuurlijk niet te ontkennen, maar voor wie daar toch niet aan wil moet het volgende genoeg zijn: hij ontsnapt voor hen allemaal, en houdt daarmee de hoop levend op een toekomst voor een menselijke samenleving. Een toekomst die in Europa toendertijd aan een zijden draadje hing.

Dat deze film iets voor mij zou zijn, is natuurlijk geen verrassing. Na het zien van de (overigens betere) film Le Trou (1960). Aangezien ik aan deze niet wist te komen, kwam ik bij Pickpocket uit. Ook daar die verschrikkelijk academische manier van filmen en ontdaan van iedere menselijke emotie. Behoorlijk saaie film.

Is het daarom dat ik hier zo lang mee heb gewacht of is het er niet van gekomen? Na het benodigde duwtje in de rug van Finisterra heb ik de stoute schoenen aangetrokken en deze gewoon besteld op Amazon. Geen seconde spijt van gehad.
Al vanaf het eerste moment dat je Fontaine ziet, begin je in zijn huid te kruipen. Iets wat Bresson heel goed door had en dat gevoel perfect uitgebuit heeft. Het beste voorbeeld van dit gevoel is wanneer Fontaine ontsnapt en om de muur moet kijken om die Duitse soldaat te doden. Door het gebrek aan zicht van zowel Fontaine als van de kijker ontstaat een band.

Gevangenisfilms interesseren mij en waarschijnlijk kan ik hierom de minimalistische stijl goed waarderen en stoor ik me niet aan het gebrek aan variatie. Langzaam, tergend langzaam, kruipt de tijd voorbij en nog meer als bij bovengenoemde film word je langzaam in dat eentonige sfeertje gezogen. Begeleid door mooie muziek die dat gevoel alleen maar versterkt.
Het verhaal stelt weinig voor en is dan ook niet het belangrijkste.

Ken je dat gevoel? Wanneer je een film kijkt en je opeens bewust wordt dat je bezig bent met het kijken naar één van de beste cijfers ooit. Je voelt de hand van de (film)meester op de filmgedrukt. Eenzelfde gevoel kreeg ik bij o.a. Vertigo van Hitchcock en een aantal films van Leone. De klasse druipt er vanaf.

Het einde is al bekend en de manier van filmen is eentonig, afstandelijk en statisch. Kortom: een meesterwerk!

En daarmee sla je de spijker op zijn kop! Want A Man Escaped is een existentiële reis van de eenzame mens die uiteindelijk Goddelijke genade vindt. Wat mij betreft de sleutelfilm van Bresson.

Ben (oprecht) benieuwd waarop je dat baseert of waarom je dat vindt. De Goddelijke genade was er namelijk al in zijn debuut.

Ik heb deze film in mijn lijstje van 13 Bressons onderaan gezet als minst favoriete - dat maakt het voor mij nog interessanter. Hier heb ik niet uit kunnen halen wat iedereen er in ziet.

Heb tot nu alleen Diary of a Country Priest (**) en Pickpocket (**½) gezien.

Vooral in Diary of a Country Priest vind ik dat hij het Christendom op een te gemakkelijke manier bespot en wegzet. Net als erfgenaam Bruno Dumont is hij (daar) niet oprecht bezig. Bresson is iemand - dat hoef ik jou eigenlijk niet te vertellen - die zoekt naar religieuze / spirituele verlossing van ons (erbarmelijke) bestaan. Hij houdt zich bezig met de grote vragen van het leven / ons bestaan zonder ze concreet te stellen in zijn films.

Wat A Man Escaped (****) zo openhartig en bijzonder maakt - en in mijn ogen daarom ook de sleutelfilm van Bresson - is het feit dat het onvervalst en authentiek is. Er is sprake van transcendentie in religieuze zin. Iets wat ik dus niet in die twee andere films van hem ervaren hebt.

Helder, al wordt het mij niet duidelijk waarom dan dit precies de sleutelfilm zou zijn. In vrijwel alle films zit namelijk dat verlossingsthema. Wat te denken van een film over Jeanne d'Arc of Lancelot.

Als ik dan een sleutelfilm zou moeten benoemen is dat wellicht Au Hasard Balthazar of Mouchette, omdat het centrum/onderwerp van de transcedentie daar naar een ezel respectievelijk een jong meisje zijn verplaatst.

Opvallend dat Dumont en Bresson nog eens vergeleken zouden worden. Zou Bresson toch niet willen betichten van niet oprecht zijn.

weet je zeker dat je niet perongeluk diary of a country girl oid hebt gekeken?

Van de drie films die ik zag was dit dus de meest oprechte / eerlijke van iemand die bekend staat als Christelijke atheïst. Wil binnenkort sowiezo nog Trial of Joan of Arc, Balthazar en The Devil Probably gaan kijken. Maar het is verder nogal een persoonlijke uitspraak hoor.

Ik heb Bruno Dumont tussen neus en lippen erbij gehaalt omdat ik raakvlakken zag met zijn Hors Satan die jij (nog) niet gezien hebt.

Nee, ik vergis me niet.