Ararat (2002)

Tamelijk geniale film, hoewel het er een beetje van afhangt hoe je hem wil bekijken.

Als geschiedkundig document zal het enorm tegenvallen, ikzelf ben na het zien van de film nog niet veel wijzer geworden over deze hele geschiedenis. Toch is dat ook niet echt de bedoeling van de film, vermoed ik.

Het gaat meer over de herinnering en de worstelingen van huidige Armeniers m.b.t. tot hun eigen identiteit en geschiedenis. De opzet van de film is daarom ook meer dan subliem.

De opnames van een film over de genocide vormen het raamwerk van het verhaal. Deze opnames van de set geven tegelijkertijd de ruwe, bijna 'plastische' genocidegeschiedenis weer, zoals we dat uit vrijwel elke andere 'oorlogsfilm' kennen. Daarbuiten echter liggen er een stuk of 6 verhaallijnen die in meer of mindere mate met elkaar verbonden zijn en die juist de emoties en persoonlijke kijk geven op niet alleen de geschiedenis maar vooral de herinnering daaraan en het huidige bestaan van een volk zonder officieel land of historie. Dit heeft veel meer de aandacht in de film dan een bepaalde schuldvraag o.i.d.

Let wel, deze film is zeer complex en zal je volledige aandacht nodig hebben. Ik ben ook nog een beetje aan het twijfelen over een bepaald soort ironie dat in de film lijkt te zitten. Zo wordt de film die gemaakt wordt in de film (!!) gemaakt aan de hand van memoires van een Armeense immigrant in de VS. Hij is daar min of meer beland via een Amerikaanse missionaris in Turkije, en het feit dat Amerika dan opeens een grote rol gaat spelen in deze geschiedenis zit me niet zo lekker.

Aan de andere kant wordt dit feit zo overduidelijk gebracht dat het niet meer toevallig is. Het lijkt alsof Egoyan een soort van sneer wil uitdelen naar films die op deze manier worden gemaakt zoals in de film wordt gedaan. Namelijk vrij onpersoonlijk, en dat hij daarom al die andere verhaallijnen erbij heeft betrokken.

Nogal moeilijk uit te leggen eigenlijk, maar misschien dat de mensen die 'm gezien hebben er iets uit kunnen herkennen.

Een paar aspecten vond ik wat minder, vooral de link qua doodsoorzaak tussen de hoofdpersoon uit de geschiedenis met de vader van de jongen een verhaallijn die er een beetje met de haren bijgetrokken is lijkt het.

Ook het drugsverhaal ging me wat te ver en die douanier was wel ERG intelligent voor een douanier (overigens fantastisch gespeeld door Christopher Plummer).

Niettemin zeer de moeite waard deze film.

P.S. Het feit dat de slechte Turkse bevelhebber annex hypocriete Halfturkse acteur in deze film gespeeld wordt door een Griek is op z'n minst....uhm, pikant te noemen

Ik kende de hele regisseur nog niet maar in de cinematheek was in de regisseurs vakken een complete rij aan hem besteed en dus bij deze film begonnen omdat hij me qua verhaal het meest aansprak. Geen spijt van deze gok. Ontzettend mooie film die zich niet eens echt op de genocide richt maar veel meer op de nakomelingen en hoe zij met deze gebeurtenis omgaan. Een zeer interessante en bijzonder sterk uitgewerkte oplossing vond ik dat. Alleen het drugsverhaal had van mij niet gehoeven vond het er niet echt tussen passen Ook vind ik dat de film nog redelijk objectief blijft. de balans slaat natuurlijk flink uit naar de Armeense zijde maar het had nog vele malen erger gekund. Wat ik ook nog bijzonder mooi vond was het moment dat deopnames met de handcamera aan bod kwamen. erg mooie beelden die samen met het toegevoegde commentaar de film op momenten iets persoonlijker maakte.
Na het zien van deze film in ieder geval erg benieuwd geworden naar de rest van het werk van Egoyan.

4* om het schandalig lage gemiddelde nog iets op te krikken.

Feitelijk de laatste film van regisseur Atom Egoyan 'oude stijl'; hierna zou hij meer toegankelijke maar helaas ook meer wisselvallige films gaan maken. Ararat is evenwel nog op en top Egoyan, voorzien van alle typerende kenmerken, zoals een veelheid aan door elkaar heen lopende verhaallijnen, een politieke context en moeizame familierelaties. Veel oudgedienden komen ook opdraven. De politieke lading overschaduwt sporadisch de plot en is soms behoorlijk zwaar op de hand, maar gelukkig blijft de film goed genietbaar. Uiteindelijk niet één van de betere Egoyan-films, maar binnen zijn oeuvre zeker de moeite waard.