Le Chat (1971)

Juweeltje. Een soort novelle tussen romans. Zeer effectief in beeld gebracht, dit bittere echtpaar in een afbraakbuurt. Zo veel gemoedstoestanden als schaamte, trots, woede, onrust, verbitterdheid, schuld, koppigheid en bezorgdheid komen aan bod en de acties van de hoofdpersonen zijn zo gemeen en grappig. Het wordt sober maar meeslepend verteld in bijna alleen maar beelden, en het voldoet. Ik wil haar en hem toeschreeuwen: 'wees niet zo trots en benader elkaar', maar ik weet ook wel dat ik hun zwakheden deel. Mooie muziek ook van Philippe Sarde.

Niet eenvoudig om een film anderhalf boeiend te houden met dit thema van twee oude mensen waarvan het samenleven extreem pijnlijk is. Toch lukt dit. In de eerste plaats door het effenaf schitterend acteerwerk van Jean Gabin en Simone Signoret, maar ook door de zeer geslaagde sfeerschepping. Knap werk. De afbraak van oude gebouwen als symboliek voor de absolute teloorgang van een huwelijk....

Een film die boordevol zit met somberheid en nostalgie. De zwaarmoedige sfeer is bijna tastbaar. De Fransen zijn experts in dit genre. Typisch een film die je elk jaar wel weer een keertje wilt zien.

Deze film als aanbeveling meegekregen en dit beviel me wel. De begingeneriek geeft al aan dat er een dramatische afloop zit aan te komen, alleen is het nog even afwachten wat er precies is gebeurd. Een film die niet de insteek heeft van de Naked Gun-franchise, waarbij er een soortgelijke begingeneriek is, integendeel, deze film gaf me een gevoel van tristesse en verbittering.

Daar waar ik vooraf de idee had dat de kat de lijm zou kunnen zijn van een uitgeblust koppel om bij elkaar te blijven, kwam ik al snel tot de conclusie dat de kat niet meer was dan een onbedoelde splijtzwam tussen een koppel dat elkaar letterlijk al niet te veel meer te vertellen had. Beeld zonder klank in een bloedeloos en emotieloos huwelijk waarbij koppigheid en argwaan centraal staat. Een plot dat ik nog niet mocht aanschouwen. Het was hels en het hakte wel op me in, me steeds afvragend hoe het toch zo ver is kunnen komen. Dit is helemaal geen Jeanne Dielman, 23, Quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975) waarbij de stiltes niet suggereerden dat er geen liefde was in het gezin.

Het verloop en de aanpak van Pierre Granier-Deferre zit subliem in elkaar. De film begint met het einde waarbij de ijskoude stiltes maximaal werden uitgevoerd. Dit leidde ook tot absurde situaties op straat waarbij elkeen letterlijk zijn eigen weg volgt, maar werd gadegeslagen in de weerspiegeling van het winkelraam. En toch ondanks alles is er toch bij éénieder dat sprankeltje bezorgdheid te bespeuren, vaak natuurlijk wanneer de nood het hoogst is. Zéér sterke film waar ik met veel plezier en ontzag heb naar gekeken. Ook de symboliek van de steeds vooruitschrijdende afbraakwerken die als uienlaagjes afbrokkelden kan men perfect projecteren op hun huwelijk. Klasse! Dit is er eentje voor de top 1000!

Met dank aan kappeuter kunnen zien. Bijzondere film. Verbaast me dat dit kale verhaal gebaseerd is op een boek van Simenon. Le chat haalt veel uit z'n troosteloze decors, uit die super naturelle beelden zonder filter (de Franse school) en uit de knappe vertelwijze. Mooie integratie van flashbacks, soms een betekenisvol detail dat ineens wordt uitgelicht, enz. Halverwege de film zit een geweldige slowmotion-opname van een sloopkogel die een gebouw te lijf gaat, ietsje later zien we opnieuw een slowmotion als de man een papiertje werpt naar zijn vrouw, met daarop de tekst Le chat. Het grote nadeel van de film vind ik de gesproken ruzie-scenes tussen man en vrouw, dezen kwamen op mij onecht over.

Vroeger vond ik oude films saai en langzaam. Nu vind ik het inmiddels zo jammer dat dit soort films niet meer gemaakt worden. Dit is echt een juweeltje. Een ouder echtpaar woont al heel lang samen in hetzelfde huis. Maar de vonk is verdwenen en ze hebben elkaar niets meer te zeggen. Er gebeurt eigenlijk bijna niets in de film. Maar de opbouw is zo mooi gedaan en over alle details is nagedacht. Een hele knappe en ontroerende film.

Je te parlerai plus jamais. Jamais, t'entends?

De terugkeer van Julien met de mededeling dat hij nooit meer met haar zal praten en de stilzwijgende reactie van Clémence, vormen een van de vele hoogtepunten uit deze op zich simpele film met twee monumenten van de Franse cinema in absolute topvorm.

De acteerkanonnen Gabin en Signoret tonen in deze film hun onovertroffen klasse en laten zien dat je niet allerlei toeters en bellen nodig hebt om een prachtige film te maken. In zijn eenvoud tamelijk uniek.