Gruz 200 (2007)

Dit was mijn eerste film van het filmfestival en als ze allemaal zo sterk zijn wordt het een mooi jaar. Prachtig hoe de film constant weet te varieren tussen humor en zwaar drama. Betrapte mezelf er een groot aantal keer op dat ik met een smile zat te kijken terwijl ik een paar seconden ervoor nog flink ontdaan was. Erg knap hoe Balabanov dit in één film weet samen te voegen. Daarbij nog een compliment voor de geweldige soundtrack. Als ik dan toch één soundtrack van een film moest kopen zou het deze zijn. Bijzonder sterke film. dikke 4*

Uitstekend portret van de Sowjet Unie in de jaren voor Gorbatsjovs glasnost. Dat de Russen het geloof in het communisme al helemaal verloren hadden wordt o.a. in deze film getoond door overmatig gebruik van Wodka, het ontbreken van normen en waarden, de niet te winnen oorlog in Afghanistan, westerse rockmuziek, etc. Overal zie je het verval. Geweldig vond ik het filosofisch gesprek over het bestaan van God tussen de professor in het wetenschappelijk atheïsme en de illegale stoker Alexey. Aan het eind van het gesprek begon de professor zelf te twijfelen aan zijn geloof in het atheïsme en noemde zich niet langer meer atheïst maar agnost.

Volgens de filmmaker was deze film op feiten gebaseerd, wat ik eigenlijk moeilijk kan geloven. Het verhaal en dan heb ik het over de ontvoering van het meisje en wat daar allemaal op volgde zag er behoorlijk ongeloofwaardig uit. Maar ja, misschien was in het laatcommunistisch Rusland alles mogelijk.

Ik vond "Cargo 200" met "The Banishment" behoren tot de beste Russische films van de laatste jaren.

4,0*

Een film voor op het How Bizarre lijstje!
Wat lopen/liepen er toch een berg sick fucks op deze wereld rond.

Kan er maar weinig over kwijt, hele bevreemdende film. De gruwelijkheden in combinatie met de briljante/opzwepende/vrolijke soundtrack..

2,5* dan maar?

Erg sterke en inktzwarte film. Prachtig hoe zo'n script van de hak op de tak kan gaan en een spel met zijn publiek speelt. De eerste 45 min dacht ik naar een andere film te kijken dan me was aangeraden, maar het werd al snel duidelijk waar de positieve verhalen hun oorsprong vonden. Gruz 200 geeft een bijzonder beeld van het veranderende Rusland van midden jaren '80 en doet dit op een manier die veel te weinig regisseurs aan durven. Absurdistische gebeurtenissen op de voorgrond en een kille en industriële setting op de achtergrond (mooi, bepaalde shots van de draaiende industrie). Gruz 200 doet verder inderdaad denken aan Calvaire, maar ik had eigenlijk nog veel meer The Texas Chainsaw Massacre in gedachten, onder andere door het huis met de brommende generator buiten. Maar het is toch echt het script dat steeds gekker lijkt te worden, wat Gruz 200 tot een erg memorabele film maakt. Geniaal bijvoorbeeld hoe je die kerel met dat CCCP shirt achter het meisje aan denkt te zien gaan, vervolgens een uur helemaal niets meer van 'm verneemt en helemaal tegen het eind ineens weer verschijnt, tijdens een concert en al totaal met andere zaken bezig. Dat soort zaken zijn gewoon onweerstaanbaar en maken film zou zo leuk. Voor nu 4 dikke *, maar grote kans dat dit hoger scoort bij een herziening.

Uitermate zwart beeld van de communistische heilstaat op z'n laatste tenen.

Film is ongeveer net zo "vrolijk" makend als Irreversible, Repulsion of Martyrs.

Kortom: Gitzwart maar het komt aan als een vuist in je gezicht.

Meesterwerk!

De makers weten zo'n treffende vervallen sfeer weg te zetten, zoals ik me het communistisch blok in zijn laatste jaren wel voor me zie. Rauw, zwartgallig en nergens een vleugje optimisme te bekennen. Qua verhaal vond ik sommige aspecten nogal rommelig verlopen. Het was me soms niet echt duidelijk wat bepaalde personages in het verhaal deden. De film had wat mij betreft nog wel iets langer mogen duren om er echt in te komen.

Inderdaad echt een dijk van een Russische film en ook eerste Balabanov die ik heb gezien. Ik ga snel meer van hem opzoeken, al is de rest weer eens OOP. Maar dit was echt een meesterwerk. Om te beginnen, de armoe en de typische grauwe Oostblok sfeer straald er weer lekker vanaf en de regiseur heeft dat ook echt op de meest cynistische wijze neergezet. Op de achtergrond van het fictieve (?) dorp Leninsk gebeuren of zie je vaak de meest stereotype dingen voorbij gaan en word het ook afgeschilderd als een troosteloos gat. (...."waarvan er 26 lijkkisten van Cargo 200 in Leninsk zijn aangekomen, en dat is al behoorlijk wat") Van het begin tot het einde sleept de regiseur je mee in een meevoelende sfeer en hij weet op een een of andere manier de armoede en de chaotische rommelige grauwe achtergronden op een kunstachtige wijze neer te zetten waardoor het de kijker toch behoorlijk facineerd. En echt alles is er armoedig in Cargo 200 en het word juist zo extreem dat je er als kijker gewoon bijna om kan lachen. De figuranten zijn ook schitterend en het plot word ook aan alle kanten uitgerekt alsof het een soort Mozaik vertelling is.

En ja waar moeten we beginnen. Om te beginnen die hele scene bij die Wodka stoker Aleksey. Echt GEWELDIG!! Hoe die daar op zijn afgelegen boederijtje zit met een chagerijnige vrouw, een lompe Vietnamees en een gestoorde zondeling Colonel Zhurkov. Waar dan ook 2 bezoekers komen. De eerste is dan Artjom, prachtige serieuze vent overgens die samen met die boer een wodka orgie houd terwijl hij moet wachten op zijn auto, en het leuke is: hij komt er gewoon nog goed vanaf, de 2de bezoekster niet. Dan hebben we het over Angelika, die samen met een bekende van hun Valera daar strand. En de zwaargestoorde Zhurkov heeft het op haar voorzien, en dat is voor haar een ware nachtmerrie. En het gaat er extreem aan toe, heel extreem dat zo nu en dan Irreversible nog wel kan doen verbleken. Dit is nog even een paar stappen meer. Echt alle manieren en ideeen om iemand te kwetsen en te pijnigen lijken hier wel aan bod te komen. Agent Zhurov valt ook onder de categorie, de meest gestoordste personen op het witte doek. En dat is nog een politieagent ook. Het gekke is dan nog dat de extreemheid nog op een komische manier kan worden geuit ook. Die moeder bv van Zhurov zit bv lekker tv te kijken terwijl haar zoon even een meisje verkracht en misbruikt in de slaapkamer, al word het naderhand nog wel even meer dan misbruiken.

Ook de industriele shots zijn fantastisch en lijken ook een beetje uit het niets te komen. Vooral die geluiden erbij. En zag ik daar ergens nou de kerncentrale van Chernobyl?

Gewoon een voltreffelijke Russische film waar je maar de humor van moet inzien. Cynisme en botheid op zijn best.

5,0*

Tweede film die ik van Balabanov zag. De andere is het latere Kochegar (2010) en deze wijkt daar thematisch niet zoveel vanaf. Beide films zijn zwartkomische films over de Sovjet Uinie en Rusland in een verwarrende periode. Benaderd als een verhaal wat eindeloos door mensen is doorverteld en steeds grootser en bizarder wordt, maar ondertussen een behoorlijke kern van waarheid bevat. Moderne mythes. Verwerkingsverhalen misschien wel. Al is dat woord eigenlijk veel te sentimenteel. en is dit eerder een snoeiharde afrekening. Deze film gaat over de periode tussen de dood van Brezjnev en voor Gorbatsjov (die samen met Jeltsin nog even op TV is) toen de Sovjet Unie eigenlijk even nauwelijks geleid werden (er werden twee stokoude opvolgers gekozen die binnen heel korte tijd ook weer doodgingen voordat de veel jongere Gorbatsjov het mocht doen) en de Sovjet Unie aan het vastlopen was.

Deze film is nog net wat beter dan A Stoker. Die film legt de komedie er wat dikker bovenop dan deze. Deze komt daardoor net wat steviger aan en bevat ook echt de betere scenes (bijvoorbeeld die discussie over God aan de tafel van de illegale stokerij).

Het wakkert mijn nieuwsgierigheid naar de (vooral latere) films van deze man behoorlijk aan want ik vind de manier waarop hij de recente geschiedenis benaderd heel bijzonder en erg vermakelijk.

4.0*

Aparte film. Niet erg geslaagd, als je het mij vraagt, en dat komt vooral omdat ik de film erg zwaar vind leunen op het sadisme dat erin voorkomt. Als je dat wegdenkt blijft er weinig over en is het vooral een wat onbeholpen prent die op mij zeker niet zo geloofwaardig overkomt qua tijdsbeeld als wat wordt gesuggereerd (geinspireerd op ware gebeurtenissen enzo, ja zal wel, Makanins Andegraund lijkt me bijvoorbeeld een veel betere representatie geven).

De stijl is vermoedelijk bewust pover, omdat er direct een sovjet-sfeertje mee wordt opgeroepen, waarbij de muziek natuurlijk ook meehelpt. De sfeertekening is dan ook het sterkste punt van Gruz 200.

Verder heb ik er weinig over te melden, dat is op zich al een veeg teken, behalve dat ik als filmmaker altijd zou proberen een interessantere opening te bedenken dan waarmee Balabanov hier aan komt zetten. Niet mijn film, zoveel mag duidelijk zijn.

Gewetenloze, sadistische, corrupte en moonshine drinkende mensen; het zijn geen personages waar ik met genoegen naar zit te kijken. Regisseur Balabanov heeft rondom die figuren een inkijkje gecreëerd in de deplorabele toestand van de Sovjet maatschappij ten tijde van de oorlog in Afghanistan. Niemand kon toen voorzien dat het einde van het communistische regiem nabij was, maar achteraf bekeken is die teloorgang niet zo verwonderlijk. Een rauwe film met zwarte humor. Voor de muziek (met Russische hits van toen ??) is een opmerkelijke rol weggelegd.

Toch erg matig, vooral omdat het allemaal weinig subtiel was en me uiteindelijk ook helemaal koud liet. Ik vond dat 'mishandelen' eigenlijk ook wel meevallen (en dan hebben we het gewoon over verkrachting, maar echt ondersteboven raak ik al niet snel meer). Wel fraaie beelden van een uiteenvallend land, mooi in haar lelijkheid en in erg leuk contrast met al die vrolijke popliedjes. Maar was het verdere verhaal van een beter niveau geweest dan had ik de film allicht een stuk beter gevonden, zeker ook die tijd waarin het speelt was dan misschien wat meer gaan leven. Nu liep het tegen het karikaturale aan. Nu was het op momenten vooral saai. 2,0*.

Mooi inkijkje in de Russische ziel. Rusland in volle glorie. Wie denkt dat het nu anders is dan in 1984, vergeet het maar. In Rusland verandert nooit wat. Dat lijkt maar zo. Hier een reeks bizarre personen en gebeurtenissen, die ik niet allemaal goed kon plaatsen. Dat is ook niet zo erg in deze film, die je als een aangenaam schouwspel aan je voorbij ziet trekken. Toch duren verschillende onderdelen te lang gezien de plaats en het belang dat ze binnen de film innemen. De titel slaat op het transport van in Afghanistan gesneuvelde militairen. Onder andere de verloofde van het meisje. Ik vond het wel zielig zoals er met haar werd omgesprongen. Vooral toen de brieven van de gesneuvelde militair werden voorgelezen. Hartverscheurend.

Weer eens een fijn stukje misantropie van onze vrienden uit het Oosten. In de film zien we een politieman ongestraft misdaden en moorden plegen, en met een sadistisch genoegen een meisje ontvoeren en zowel fysiek als mentaal martelen. Niet dat de rest van de mensen in de film veel beter is, moreel failliet geldt eigenlijk voor bijna iedereen hier. Inclusief, bij extensie, het systeem. Zoals bijvoorbeeld de professor die liever een onschuldig man laat sterven dan het ongemak ondergaan om te getuigen voor de rechtbank, de hele politiemacht die zonder problemen Zhurov laat moorden, en ook Antonina die na wraak te plegen op Zhurov dat arme meisje gewoon achterlaat. Het is mijn eerste kennismaking met Balabanov, en het zal ook zeker niet mijn laatste zijn; dit was een donkere, intrigerende film die soms overkwam als het Russische equivalent van een Hollywood-misdaadthriller (inclusief soms ondoorgrondelijke beslissingen), maar ook regelmatig een onverwachte kant op keerde. Inclusief een naargeestigheid die je niet al te vaak tegenkomt; de scenes met het meisje zoals bijvoorbeeld de verkrachtingen, maar ook hoe zij uiteindelijk naakt vastgebonden tussen twee wegrottende lijken kwam, en ook nog eens achtergelaten werd, zo gitzwart heb ik ze zelden gegeten. Ik ga nog even bijkomen van deze stomp in m'n maag.

Regisseur Aleksey Balabanov brengt een rauwe en harde misdaadthriller op het grote doek met een duidelijke snaar. De kritiek van de makers wordt echter nogal plat en eenvoudig vormgegeven, met weinig onderbouwing of aanleiding. Naar het einde toe één enkele tekst met "gebaseerd op ware gebeurtenissen", maar daar kom je ondertussen niet ver meer mee qua overtuiging. De leiding van Balabanov is verder nogal kaal en ontdaan van details, waardoor deze wereld niet altijd even boeiend in beeld wordt gebracht. De rode lijn brengt dan ook weinig verrassingen, maar toch word je als kijker regelmatig wakker geschud met een aantal weerzinwekkende beelden. Die laten een film als Cargo 200 wel degelijk opvallen en het einde is sterk, maar dat is niet genoeg voor een voldoende.

Gruz 200 is een grauwe, amateuristisch gemaakte film die vooral onverschillig laat. De personages ogen alsof ze uit de rij van de voedselbank zijn geplukt en het acteerwerk is vlak en levenloos. De scènes, hoe extreem ze ook bedoeld zijn, voelen nergens echt aan, ze blijven koud en afstandelijk. Er is geen spanning, geen emotie, geen verdieping.

Wat overblijft is een reeks leeg aanvoelende momenten, gefilmd zonder kracht of overtuiging. Geen schok, geen impact, gewoon verveling in slow motion.