Moontide (1942)

Film die overduidelijk filmisch gedateerd overkomt - bootjes op het water was een onoverkomelijk studioprobleem destijds - en wat een verschil met bijvoorbeeld een "Casablanca" van hetzelfde jaar.

Eigenaardig, maar precies daarin steekt een zekere cinematografische schoonheid... Gabin op de kade, sterk omlijnd, tegen een vaal-grijze achtergrond.

Het verhaal is er ééntje die precies aansluit bij de Gabin films uit de jaren 30. Romantisch realisme met liefde ondanks armoede en pech, voortdurende dreiging tot zelffmoord toe en vooral een zucht naar een beter, doorgaans huiselijk, bestaan.

De scènes in het café konden erg bekoren omwille van de sfeer, het drinkgelag, de typische figuren waarbij Robin Raymond minstens even sterk zoniet beter voor de dag komt dan Ida Lupino.

En Gabin blijft Gabin, natuurlijk, ook in zijn korte Hollywoodperiode, met een licht Frans accent, wat geenszins stoorde, maar klasse te over.

Heb hem zelden zo'n sterke dronkemansscène zien spelen.

Moontide is een film die uitschreeuwt dat hij bestemd was als vehikel om Jean Gabin te lanceren op de Amerikaanse markt. Het decor bestaat uit een houten barak aan de kade en een occasionele kroeg (de Red Dot) bevolkt met een aantal kleurrijke personages (de personae van Jean Gabin, Claude Rains, Thomas MItchell, Ida Lupino), de trieste misthoorn die regelmatig weerklinkt; met andere woorden elementen die rechtstreeks gekopieerd/ontleend lijken aan Marcel Carné’s meesterwerk Le Quai des Brumes (1938) . Zelfs de hond van Gabin vinden we hier terug!
In Moontide heeft Gabin de rol van een Franse zeeman - hoe kan het ook anders - waarbij je je in het begin toch even over zijn grappig accent heen moet zetten. Hij klinkt minder stoer dan in zijn Franse films. Een deel van zijn karakter - het feit dat hij in dronken buien mensen pleegt te wurgen maar er zich nadien niets meer van herinnert - lijkt me dan weer geïnspireerd op zijn karakter in La Bête Humaine (1938).

De eerste helft van de film kenmerkt zich door een existentialistisch sfeertje, herinnerend aan de Franse poëtische realsiten, maar in de tweede helft zien we een grote omslag die m.i.de eenheid van het drama niet ten goede komt. Ineens besluit de gezworen vrijgezel Gabin om te gaan trouwen met Lupino en krijgen we meer een verhaal dat past in het project American Dream: samen knokken voor een materieel plekje onder de zon. Het soort plot dat in deze film, met deze acteurs, niet is wat je hoopt te zien te krijgen, na alle referenties naar grote Franse films. Weliswaar zijn alle acteurs prima op dreef, al zal Ida Lupino wel nooit mijn favoriete actrice worden.

Visueel valt er wel wat te rapen. Een veelbelovende start met de verfilming van het delirium van Gabin tijdens zijn kroegentocht. Zowaar vallen hier surrealistische elementen te bespeuren (klokwerk, vrouw zonder hoofd) en het blijkt dat Salvador Dali in een initiële fase was aangezocht om één en ander uit te werken, en is dus testament van zijn invloed in deze specifieke scene. Verder talrijke mistige en duistere scènes waarin regisseur Archie Mayo (die het had overgenomen van Fritz Lang) en cinematograaf Charles G. Clarke mooi werk leveren.

Omwille van het censurerende studiosysteem in het Hollywood van die tijd stond het misschien in de sterren geschreven dat een recreatie van Gabin’s Franse filmkarakter gedoemd was om te mislukken. Moontide is voor mij dan ook een artificiële film, met beloftes die niet ingelost worden. Een flauw afkooksel van het werk van Carné, Duvivier en andere Franse regisseurs. Omwille van laatst genoemde referenties vind ik Moontide weliswaar ook nog wel een interessante mislukking.