Comizi d'Amore (1965)

Intrigerend beeld van Italië in de jaren '60. Je ziet alleen maar interviews die laten zien hoe bekrompen men toen was. Vrouwen moeten thuis zitten, maagd zijn voor het huwelijk en mannen mogen de "beest" uithangen.

Op zich kan zo'n docu, waar de interviews op straat worden gehouden, rommelig en saai zijn, maar toch werkt het (mede door de sterke vragen van Pasolini).

Toentertijd schokerend, maar nu helemaal niet meer. Toch een dikke voldoende!

4*

Pasolini levert met deze documentaire een zeer fascinerend tijdsbeeld omtrent de meningen over seks in de Italiaanse samenleving. De vragen waren scherp, maar toch had ik de behoefte dat er door had mogen worden gevraagt. Pasolini geeft zelf halverwege de film al aan dat hij niet helemaal tevreden is omtrent de afstandigheid van de antwoorden van de mensen, wat misschien reden kan zijn geweest dat maar weinig personen echt hevige en bijzondere verhalen opwekken. Als totaalplaatje is de film absoluut goed, misschien wat aan de lange kant maar al met al is Comizi d'Amore een zeer geslaagde documentaire.

Pasolini en de interviews

Ik ben nog niet helemaal overtuigd door Pasolini. Dat het een veelzijdig regisseur was, dat staat in ieder geval wel vast. Als extraatje bij de film werd La Ricotta vertoond, het segment van de regisseur uit de film RoGoPaG, en dat kon ik wel smaken. Ook Mamma Roma was een uitstekende film en het leek erop dat Accattone een beetje een beginnersfout ging zijn. Met Comizi d'Amore maakt hij opnieuw een documentaire (La Rabia was dat ook, jammer dat die niet in de Cinema Zuid selectie zit) en deze keer ging hij de straten van Italië op.

En dat resulteert in een interessant tijdsdocument. Pasolini stelt een aantal vragen aan toevallige voorbijgangers over seks, prostitutie en homoseksualiteit en door dit te filmen laat hij een uitstekend beeld van het gemeenschappelijke gedachtegoed in de jaren '60 van Italië zien. Het probleem zit hem ook net daarin, want Comizi d'Amore is voor de rest een werk dat bitter weinig voorstelt. Iets wat de regisseur zelf ook wel lijkt aan te voelen, het interessantste stuk zit hem naar het einde toe waar Pasolini zich afvraagt of dit nu effectief het denken van de Italianen toont of dat degene die naar hem toe komen juist de minderheid zijn. Het is zonde dat hij niet op die weg verder gaat en dat hij niet dieper ingaat op de antwoorden die hem gegeven worden. Hij probeert af en toe wel eens de soms enorm contrasterende antwoorden te weerleggen, maar echt succesvol is dat niet.

Iets wat natuurlijk ook wel te wijten is aan zijn publiek natuurlijk. Sowieso wel pluspunten dat Pasolini probeert om zoveel mogelijk verschillende types voor zijn lens te krijgen, maar wat is het zonde dat er af en toe aan censuur wordt gedaan. Er lijkt me nu eens werkelijk geen enkel nut te zijn om persoon x iets te laten zeggen, maar dat dan uiteindelijk niet te laten horen. Het werkte eerder op mijn zenuwen als ik eerlijk moet zijn. Pasolini bespreekt zijn vondsten met onder andere zijn goede vriend en schrijver Alberto Moravia of psycholoog Cesare Musatti. Aan het einde van de bevragingen last hij een korte epiloog in waarin hij een eigen gedicht voorleest en dit combineert met beelden van een huwelijk. Op zich mooi, maar ik was Comizi d'Amore ondertussen al wel wat beu geraakt en vond het een nodeloos stuk.

Niet slecht, maar ook niet boeiend genoeg om een hoge score te rechtvaardigen. Het feit dat dit een redelijk unieke blik is in het doen en denken van de Italiaanse gemeenschap x aantal tijd geleden geeft de documentaire enige bestaansrecht, maar Pasolini had hier meer mee kunnen doen. Nu wordt het op den duur nogal erg veel van hetzelfde.

2*

Interessant tijdsbeeld maar na een uur is alles wel zo'n beetje ter sprake gekomen. De meerwaarde van het interviewen van bekende Italianen is klein, op Moravia na die als een van de weinigen iets verder komt dan gemeenplaatsen. Het levert weinig nieuwe inzichten op, de bekende tegenstellingen tussen man en vrouw en tussen noord en zuid worden bevestigd, en bescheidenheid is geen Italiaanse deugd.

Pasolini zal wellicht nog eens hebben teruggedacht aan de brave Italianen die hun afkeer van afwijkend gedrag met passie tentoonspreidden toen hij Salo draaide.