The Twelve Chairs (1970)

Ik snap werkelijk geen lor van de lage waardering hier op MovieMeter. Misschien is dit niet Brooks' beste, maar dit is toch zeker een bijzonder vermakelijke film. De Sovjet Unie wordt een beetje op de hak genomen, maar dat is gezien het jaartal niet zo verwonderlijk. En verder toont de film een heerlijk gekleurd en vooral ongenuanceerd en karikaturaal beeld van de Russische cultuur, natuurlijk voorzien van fantastische humor, zoals we van Brooks gewend zijn.

Na de zoveelste mislukking probeert Ostap Bender kalm te blijven en zegt:

- Remember the famous Russian proverb: "The hungrier you get, the tastier the meal."

- On the other hand, the French have a proverb: "MERDE!!"

Een oud Russisch moedertje vertelt op haar sterfbed dat zij in één van twaalf stoelen de familiejuwelen heeft verstopt. De twaalf stoelen bevinden zich intussen niet meer in de inboedel maar bevinden zich op andere plekken ergens in Rusland. Die bekentenis maakt de hebzucht wakker in een aantal personages die een turbulente jacht naar de schat ondernemen. Een leuke opstap voor veel hilariteit, nietwaar? Leuke opstap, wel waar. Hilariteit, niet waar.

De film is gebaseerd op een satirische roman van Yevgeni Petrov en Ilya Ilf en is vaker verfilmd. Mel Brooks verfilmt het verhaal in zijn tweede film. Nu eens geen parodie op een filmgenre of op een andere cuturele manifestatie, maar een satire over Rusland met verwijzingen naar de revolutie. In het boek is de humor veelal subtiel. In de film van Brooks is dat minder het geval, hoewel de film in het algemeen minder uitgelaten en overdreven is dan zijn andere films.

Erg leuk is het allemaal niet. Brooks hanteert de gebruikelijke hollywoodclichés over Rusland, voegt wat flauwe woordgrapjes toe en leukt scènes op met (jawel) slapstick. De film kent vele momenten van stilstand. Momenten zonder tempo. Momenten waarop subtiele humor goed zou aarden. Niet bij Brooks. Op die momenten wordt slapstick ingezet. Het gaat zelfs zover dat hele stukken film in een versneld tempo worden afgespeeld. Hoe humorloos.

Een grote bijrol is weggelegd voor Dom DeLouise. Voor mij is hij de verpersoonlijking van anti-humor. In deze film bewijst hij weer eens met zijn mimiek en zijn overdreven aanwezigheid hoe onleuk hij is.

Ik kan Brooks best hebben. Een film als Blazing Saddles vind ik hilarisch.The Twelve Chairs is gewoon een oninteressante film uit zijn oeuvre. Een miskleun waar je als beginnend filmmaker recht op hebt.