Proteus (2003)

Een film over gruwelijk racisme en dito onderdrukking van homoseksuele mensen in het Zuid Afrika van de 18e eeuw, gebaseerd op fetelijke gebeurtenissen. De filmer heeft, denk ik, met opzet scenes in de huidige tijd geplaatst en moderne attributen (bijvoorbeeld een jeep) gebruikt om te laten zien dat deze gebeurtenissen ook voortdurend in onze tijd plaatsvinden. Dit laatste werkt voor mij wat verwarrend. In ieder geval voor Zuidafrikaanse begrippen een vooruitstrevende en interessante film.

Indringende dramafilm over discriminatie van gevangenen op Robbeneiland, gebaseerd op ware gebeurtenissen. Cinematografie: mooie beelden van Zuid-Afrika, overdag aan de bleke kant, 's avond vrij duister. Scѐnes: buitenscѐnes van dwangarbeid op het eiland, binnenscѐnes in de gevangenis. Muziek: spannende filmmuziek. Cast: de hoofd- en bijrollen worden redelijk goed vertolkt. Plot: Khoi (Hottentot) Claas Blank wordt veroordeeld tot het verrichten van dwangarbeid en krijgt tijdens zijn gevangenschap op Robbeneiland een relatie met de Nederlandse matroos Rijkhaart Jacobsz. De Schotse botanist Virgil Tyne die de Protea op het eiland bestudeerd, ziet het met lede ogen aan, maar durft niet voor zijn ware gevoelens uit te komen.....

Resumé: het rebelse van Claas en Rijkhaart herken ik ook in regisseur John Greyson, die door zijn politieke activiteiten en anarchistische gedrag wel eens in de problemen is gekomen. Afschuwelijke beelden van martelingen om mensen (niet alleen LGBTQ) tot een bekentenis te dwingen. Helaas vond zoiets niet alleen in het verleden plaats, maar ook nog steeds in het heden. De film legt de link tussen heden en verleden door het gebruik van onverwachte moderne elementen (jeep, werktuigen, plastic, radio, typemachine, kleding, beton) in een verhaal wat vroeger speelt. De film begint en eindigt met de Protea, de nationale bloem van Zuid-Afrika. Het einde speelt zich af op zee, waarbij de beelden in combinatie met de muziek mij kippenvel bezorgden......

Boodschap: het lef aan het einde van de film staat symbool voor de moed waarmee vele LGBTQ de wereld tegemoet treden. Een film met een prachtige en krachtige boodschap!