Birdman of Alcatraz (1962)

Burt Lancaster schittert in zijn rol (die blijkbaar niet helemaal waarheidsgetrouw is) en klassieke gevangenisfilmthema's als eenzaamheid en vrijheid komen goed tot uiting. Maar bovenal de transformatie van Stroud tot vogelexpert vond ik boeiend.

Een aantal minpunten van de film: de lengte, de introductie en ontmoeting met Tom Gaddis en het feit dat Stroud's periode in Alcatraz veel korter in beeld wordt gebracht dan die in Leavenworth, waardoor de titel van de film niet echt tot zijn recht komt.

Een solide film, ik geef hem 4*

ps Volgens mij klopt de omschrijving niet helemaal. Stroud is niet meteen veroordeeld tot Alcatraz, daar kwam hij pas na ruim tien jaar terecht.

Een geweldige acteerprestatie van Burt Lancaster in een grootse film van John Frankenheimer met fantastisch camerawerk, ‘beloond’ met vier Oscarnominaties. Ook zeer goede vertolkingen van Karl Malden en Thelma Ritter (mama Stroud) die ooit zes maal genomineerd werd voor een Oscar, maar er nooit eentje te pakken kon krijgen. Het volgens mij enige minpunt is de nochtans prachtige titel. Robert Stroud heeft namelijk nooit vogels gehad op Alcatraz, maar toegegeven, de titel Birdman of Leavenworth zou, zelfs vandaag de dag, helemaal niet zo aantrekkelijk geweest zijn als Birdman of Alcatraz. Telly Savalas daarentegen was mooier als blinkende kaalkop dan hier, waar hij nog enkele sprieten op zijn artistieke kop heeft. Al bij al een must en een aanrader waar voor mij de lengte helemaal geen hinderpaal was…

Mooie gevangenisfilm met een fenomenale Burt Lancaster.
De film duurt helaas veel te lang. Ik vind dat een behoorlijk minpunt. Het plot had zeker moeiteloos een kwart ingekort kunnen worden.

Ik vind het jammer dat er net wordt gedaan of de film heel waarheidsgetrouw is. De schrijver die het verhaal inluidt en later de gevangene verwelkomt als hij van Alcatraz komt.. En tenslotte aan het einde de afloop van het waargebeurde verhaal in toelichtende tekst.
Met de echte Stroud heeft de film echter weinig van doen. Lees dit bijvoorbeeld maar eens: IMDb trivia
Nu weet ik ook waarom Stroud geen gratie werd verleend.

Tijdens het kijken van de film denk je dat, naarmate de film vordert, er alle reden toe is om hem vrij te laten. Helemaal als hij al jaren onbesproken gedrag vertoont en een baanbrekend boek over behandeling van allerlei vogelziektes heeft geschreven en op vrije voeten goed werk zou kunnen verrichten als researcher. Het leek me heel aannemelijk dat hij wordt vrijgelaten. In de film wordt het op een tegenwerkende gevangenisdirecteur gegooid, maar in werkelijkheid verspeelde Stroud dus alle kansen op gratieverlening.

Zeker één van de betere gevangenisfilms. Toch weet deze film in het 3e kwart minder te overtuigen. In dat kwart van de film gebeurt er simpelweg niks interessants genoeg. Maar dat wil absoluut niet zeggen dat deze film een tegenvaller was. De acteerprestatie van Lancaster en het camerawerk zorgen ervoor dat ik genoten heb.

Een erg mooie film, zo niet één van de beste van de jaren zestig !

En denken dat het allemaal maar matigjes begon: in het begin kreeg ik stilaan het gevoel dat Birdman of Alcatraz een zeer voorspelbare film zou worden, waar het verhaal van de gewelddadige gedetineerde, die danzij fluitende vogeltjes evolueert tot een goedaardige ornitholoog, zou uitmonden in een cheesy tearjerker met éénzijdige personages en een dikke moraal, al dan niet religieus. Mijn vermoeden werd in het begin nog harder bevestigd: Lancaster die razend wordt omdat ze zijn mamaatje hebben beledigd, Lancaster die een gedicht voor zijn musje opzegt...

Maar verbazingwekkend genoeg is dat allemaal niet gebeurd en heb ik tot de laatste minuut geboeid gekeken naar een zeer genuanceerde transformatie en nauwkeurige en nauwlettende karakterschets van een onevenwichtige man met een goede dosis wilskracht. Onevenwichtig omdat je, althans voor mij, duidelijk scènes ziet waar onze vriend mentaal verre van stabiel is: hij lijkt gestresseerd, lichtelijk gefrustreerd en paranoïde met een soort van Oedipuscomplex (bij gebrek aan een betere omschrijving van zijn 'ziekte'). Dat het personage niet helemaal waarheidgetrouw is geportretteerd, -lees: niet als een wilde psychopaat - vind ik ook niet helemaal waar omdat je dus wel ziet en vooral voelt dat hij zo onbetrouwbaar en onvoorspelbaar is, wat het personage meerdere gezichten geeft en dus menselijker maakt én wat het morele dilemma dat aan de kijker voorgeschoteld wordt nog extra complex maakt...

Want de film zit boordevol momenten waar je je als toeschouwer vragen stelt, waar je tot denken gezet wordt. Zo wordt de heiligheid van zijn eigen moeder, zij die hem al altijd heeft geholpen maar vooral zij die door haar zoon bezeten werd beschermd, geprofaneerd en wordt hare ware zij ontmaskerd. Hierbij stelde ik mij natuurlijk de vraag van hoe kan je ware liefde onderscheiden van schijnheiligheid en egoïsme.
Ook wordt er heel wat met de vinger gewezen naar het Amerikaans gerechtelijk systeem en naar het fenomeen van de afstervende individu en de groeiende massa, waarbij het hoogtepunt van deze thema's de reflectieve monoloog van Lancaster tegen Malden is!
Bovendien worden er nog eens heel wat parallellen getrokken tussen de vogels en Robert Stroud, tussen hun vrijheid en zijn vrijheid, tussen hun kooien en zijn gevangenis.

ik vergeet zeker en vast nog heel wat zaken die het waard zijn om besproken te worden want deze film is zo rijk aan interpretaties en discussiebronnen dat ik hem zeker nog een keer moet zien als ik de kans krijg.
Voor te eindigen nog een hard applaus voor de fantastische vertolking van Burt Lancaster, samen met die van Il Gattopardo zijn beste, en voor de hele schminkploeg dat uitstekend werk heeft geleverd en zo tot het zeer nuchter en realistisch karakter van de film heeft bijgedragen !

4* met heel veel kans op verhoging, alleen jammer van het begin...

Ik wens me niet af te vragen in hoeverre boek en film fictie zijn tov het ware gebeuren rond Robert Stroud, want wat het belangrijkst is, is dat hier een zeer mooi filmwerk werd neergezet.

De film blijft boeien tot het einde, het spel van de acteurs (Lancaster op kop) is effenaf schitterend en al is de story erg ongewoonlijk, het gheel wordt zeer geloofwaardig uitgewerkt.

Bovendien worden problemen, heden ten dage nog zeer actueel aangeraakt : de strafmaat, het gevangeniswezen in het algemeen en vooral de begeleiding en de rehabilitatie van gevangenen.

Aldus : boeiend, knap en inhoudelijk. Bijna een 4,5.

Aandoenlijke, bewogen en mooie film.

Goede zwart- wit film. Lancaster speelt hier zijn beste rol. Voor de rest ben ik ook niet zo'n fan van hem. Ook het verhaal is best mooi en origineel. Krijgt tot nu toe een 4,0.

Geweldig, wat een goed verhaal en wat een interessant en boeiend personage! Dramtisch spot on. Frankenheimer laat zich zelden tot nooit verleiden tot cliches en oversentimenteel gedoe. Acteerprestaties zijn prima, maar Lancaster is geniaal. Film is af en toe ook heel mooi in beeld gebracht, zoals tijdens de gevangenenopstand. 4,5 ster.

Erg sterke film dit.

Ik houd sowieso altijd wel van gevangenisfilms. Los daarvan is dit op zichzelf al een film die absoluut de moeite waard is.

Burt Lancaster heb ik altijd al wel een goed acteur gevonden, maar dit is absoluut de beste rol die ik hem ooit zag spelen. Wat een performance en wat een sterk personage al Robert Stroud zet hij hier neer. De acteerprestaties zijn sowieso erg sterk, want ook Karl Malden en Thelma Ritter zetten hier respectievelijk, als gevangenisdirecteur en moeder van de hoofdrolspeler, prima rollen neer. En dan vergeet ik haast nog het grappige rolletje van Tery Savalas.

Robert Stroud is een zeer boeiend personage en ondanks zijn daden aan het begin van de film kreeg ik toch steeds meer respect en waardering voor hem. Frankenheimer maakt een krachtige karakterschets van deze persoon. Verder bevat de film een sterk verhaal dat ondersteund wordt door soms erg sterke dialogen. De speech van Lancaster tegen Malden, richting het einde van de film is niet minder dan fantastisch.

Ondanks dat ik begrijp dat het verhaal op sommige punten ietwat geromantiseerd is, blijft er gewoon los daarvan een enorm sterke film over, die goed in balans is en nergens uit de bocht schiet, maar desondanks toch enorm veel indruk weet te maken.

4,5*

The Birdman of Alcatraz is niet een gevangenis film zoals vele anderen. De nadruk ligt meer op het persoonlijke drama dan op de actie en sensatie en dat is eigenlijk wel een verfrissing. Lancaster is een prachtig acteur die een sublieme rol neerzet als vogelliefhebber in deze film. Het drama blijft subtiel en the Birdman of Alcatraz vervalt niet in goedkope sentimenten. De balans tussen luchtigheid en drama is perfect.

Jammer is dat de film in het begin wat fragmentarisch oogt en dat ik wel moeite had om echt in het verhaal te komen. Ook is 2,5 uur een behoorlijke zit, wat resulteert in soms wat langdradige scenes. Gelukkig kunnen Lancaster en consorten dit wel met gemak aan.

4,0*

Een film over een gevangene die van vogels houdt. Hoe boeiend kan dat zijn? Birdman of Alcatraz is de film over het leven van Robert Franklin Stroud, de man die de Birdman of Alcatraz werd genoemd. What's in a name, want Stroud hield zijn vogels bij in een andere gevangenis: Leavenworth Penitentiary. De feiten van de echt Stroud worden toch wel goed gevolgd. Het is ook enkel daar dat hij zich met vogels bezig houdt, niet meer bij de verhuis naar Alcatraz. Toen had hij denkelijk al de naam Birdman en gezien zijn latere verblijf in Alcatraz is de puzzel snel gelegd. Naar het einde zien we trouwens ook de slag van Alcatraz uit 1946. Die slag had werkelijk plaats, maar het is toch wel fictie dat het door Stroud is dat de slag een einde kende.

Het opmerkelijke aan de film is dat deze gemaakt is in 1962. Niet alleen leefde Robert Stroud nog, Alcatraz was nog altijd een gevangenis. Stroud zou sterven in 1963, het jaar dat de gevangenis zou sluiten. Een maand voor de release van Birdman of Alcatraz deed de legendarische ontsnapping uit Alcatraz zich voor. In de latere verfilming met Clint Eastwood speelt een acteur een bijrolletje van de Birdman. Weliswaar lang voor de escape zich zou voordoen.

De film staat vooral recht dankzij sterk acteerwerk. Burt Lancaster is geknipt voor deze rol en maakt een veel geloofwaardigere gevangene dan Tim Robbins in Shawshank Redemption. Ondanks z'n harde voorkomen, zeker in het begin van de film, was de reputatie van de echte Stroud dat van een echte killer en was hij absoluut geen doetje. Dat zal deels wel afgezwakt zijn in deze Hollywoodversie. Lancaster deed me in deze film vooral denken aan George Clooney. Thelma Ritter staat altijd sterk op de voorgrond als actrice, ondanks haar vele bijrollen (Rear Window, Boeing Boeing, All about Eve, The misfits, ...) en ook Telly Savalas laat hier zien dat hij meer is dan de badguy. Ik heb nooit Kojak gezien, maar ken hem wel van On her Majesty's Secret Service (Blofeld) en The Dirty Dozen. Het is niet onbegrijpelijk dat zowel Lancaster, Ritter als Savals een nominatie kregen voor hun acteerwerk bij de Academy Awards. Films als To kill a mockingbird, Lawrence of Arabia en The Longest Day zouden de film er van verhinderen om de nominaties ook daadwerkelijk in te zilveren.

Birdman of Alcatraz is best een sterke film geworden. Het begin is fantastisch en ben ik echt gefascineerd door de vertolking van Lancaster. Je ziet hoe de weerspannige Sproud niets te verliezen heeft en zich helemaal toelegt op vogels. Dan had ik toch even een moment waarop ik me afvroeg wat de film nog meer kon bieden buiten een man die van vogels houdt. Een moment dat me er ook van verhinderde om de hoogste score te geven. Na die korte twijfel wordt het toch interessant als ik me zelf vragen begon te stellen over de rechten van gevangenen, de sympathie die je zou voelen voor een moordenaar doordat hij van dieren houdt, terwijl hij amper respect heeft voor z'n bewakers. De man is dan wel oud geworden, het was nog altijd een moordenaar.

Mooie film in elk geval waar ik zeer van genoten heb. Eén van de grote tips die ik heb leren kennen via het topic van de Moviemeter top 1000. Benieuwd of er nog zo'n pareltjes tussen zitten.

Degelijk gevangenisdrama, gedragen door een prima Lancaster die ook overtuigend ouder wordt. Voor zover ontsnappen een thema is, zit dat vooral opgesloten in een mentaal aspect; het ontkomen aan het rigide gevangenissysteem. Stroud doet het via een musje. Met zo'n bijzonder achterliggend verhaal een dik belegde boterham, maar onderweg verliest het dan toch wat aan smaak. Dat Frankenheimer geen gebruik maakt van sentimentele toeters en bellen, valt absoluut te prijzen.

Hoe hij op bedekte en bedachte wijze toch zoiets probeert te bewerkstelligen, werkt wat minder. Van de koppige, vastberaden en harde Stroud waarmee de film opent, is op een gegeven moment niet zoveel meer over. De rauwe rand slijt al snel, stilaan verliest hij z'n ambiguïteit en zo komt het afsluitende deel in Alcatraz nauwelijks meer van de grond. Gesprekken met een gewonde gevangene en de directeur, komen dan ineens geforceerd over en de film laat een makke indruk achter.

De grotendeels waargebeurde feiten worden getoond vanuit een subjectieve invalshoek. Als kijker word je gemanipuleerd om sympathie te voelen voor een meervoudige moordenaar. Z'n misdaden worden slechts kort behandeld; z'n slachtoffers worden als onsympathiek voorgesteld. Ondanks dit gebrek aan objectiviteit is het een boeiend portret van een tot levenslang veroordeelde. Er valt zeker wat voor te zeggen dat hij vervroegd vrij had moeten komen onder voorwaarden; anderzijds is het begrijpelijk dat iemand die een cipier doodslaat, geen gunstige evaluatie krijgt. Robert Stroud heeft een nuttige bijdrage geleverd aan de vogelgeneeskunde. Iemand kan tegelijk goede en slechte eigenschappen bezitten, en zachtaardiger worden naarmate de jaren verstrijken en het testosterongehalte afneemt.

Schaduwen van tralies benadrukken het gevoel van opgesloten zitten. Scheve camerahoeken geven z'n dronkenschap weer en de wanorde tijdens de rebellie. Vertederend is de scène waarin een mus een wagentje voorttrekt. Birdman of Leavenworth was een logischer titel geweest. Het eerste woord heeft een letterlijke en een figuurlijke betekenis. Vogels zijn symbool voor het verlangen naar vrijheid.

De acteurs halen het onderste uit de kan: Karl Malden als de wrokkige gevangenisdirecteur, Thelma Ritter in een van haar vele karakteristieke nevenrollen, Kojak met haar, en natuurlijk de Burtman die evolueert van heetgebakerde schoft tot zorgzame, wijze bejaarde. Dit alles wordt dramatisch ondersteund door de symfonische klanken van Elmer Bernstein. Hier en daar wordt een loopje genomen met de werkelijkheid, maar het is wel een aangrijpende levensschets geworden.

Uitstekende film over een gevangene die een aantal vogels in zijn cel houdt. Dit gevangenisdrama is een mooi portret over een man die zijn gehele volwassen leven in een cel doorbrengt. Een rustig tempo dat onderstreept wordt door de mooie muziek van Elmer Bernstein. Tegen het einde een aantal sterke scenes en Burt Lancaster zet een mooie, ingetogen rol neer hier.

Schitterende biopic over één van de meest ongewone gedetineerden ooit. Beste rol die ik Burt Lancaster ooit heb weten spelen. Je ziet hem evolueren van jongeman met kort lontje naar bezadigde intellectueel (wat hij dan bewees met publicaties o.a. over vogelziektes). In hoeverre het allemaal overeenstemt met de realiteit - ik vond de Robert Stroud neergezet door Lancaster sympathiek overkomen - is natuurlijk de vraag. Het is en blijft cinema en in dit geval heb ik er een boeiende 2,5 u opzitten waarbij ik veel heb bijgeleerd over het leven van de Birdman. De grote gebeurtenissen in diens leven zoals neergezet in de film kloppen met zekerheid. Burt Lancaster wordt aangevuld met een prima cast (Thelma Ritter, Betty Field en Karl Malden). Het geheel wordt prachtig in beeld gebracht in b&w door Frankenheimer. De donkere setting tussen de gevangenismuren leent zich voor een spel met licht en schaduw. De gewelddadige ontsnappingspoging naar het einde van de film toe brengt Frankenheimer nog meer op expressionistische wijze met gebruik van schuine camerahoeken. Op elk vlak een topfilm.