Fahrenheit 9/11 (2004)

Michael Moore

Een regisseur die altijd net de vinger op de zere plek weet te leggen en elke keer weer een hoop los weet te maken met zijn documentaires. Met Fahrenheit 9/11 heeft hij er weer een te pakken, een onderwerp waar genoeg kritiek op te leveren valt en wat het publiek graag voor lief neemt.

Michael Moore is een meester in het juist uitpikken van feitjes en hieruit conclusies te trekken die in het voordeel van zijn documentaires werken. In Fahrenheit 9/11 gaat hij helaas toch de mist in. Hij blijft de hele documentaire door maar om zich heen slaan, voornamelijk naar Bush. Dit is natuurlijk niet erg want dit is juist het onderwerp alleen toch miste het net dat ene beetje diepgang. Ik miste net de belichting vanaf de andere kant. Nu verdraaide hij alles zo dat het in zijn voordeel uitpakte, hij had ook kunnen zeggen dit is er aan de hand hij deed het daarom alleen dat klopt niet om de volgende redenen. Het voelt niet helemaal eerlijk aan en dat is jammer.

Moore blijft een geweldige vent die op een erg krachtige manier situaties naar zijn hand zet. Zelfs als hij de geheime dienst op zich af krijgt weet hij stand te houden, sterker nog hij weet door die ene scherpe vraag de hele situatie zo te draaien dat het in zijn voordeel werkt.

Het begin vond ik erg goed. Hij komt met een groot aantal argumenten aanzetten en werkt deze goed uit. Het tweede uur was ik niet heel erg over te spreken. Hij behandeld eigenlijk maar één onderwerp wat zelfs nog een beetje geforceerd over komt.

De afsluiting was dan wel weer geweldig. Moore is naar mijn mening het beste als hij in beeld aan het woord is. Het moment dat hij tegen het congreslid begint over de soldaten is geweldig scherp. Je merkt als kijker dat het congreslid niet wist hoe hij zich uit de situatie moest redden en dan maar met alles instemde.

Een scherpe maar helaas eenzijdige documentaire.

2*

Een documentaire die zeker moest gemaakt worden, maar ongetwijfeld in Amerika een grotere impact zal gehad hebben dan in Europa. Europa had al meer een visie op Bush en komt deze documentaire iets minder als een verrassing. Dat deze film in de VS werd getoond vlak voor de verkiezingen in de VS en dat het lang duurde voor er een distributeur gevonden werd, toont al aan dat dit in eigen land een geladen documentaire is. Als film is het vrij interessant, er worden veel authentieke beelden gebruikt. Moore zal ongetwijfeld door montage de visie wat hebben gekleurd, maar anderzijds laat het in z'n geheel wel de waarheid zien. Je moet er tenslotte altijd een beetje over gaan omdat mensen je toch niet voor 100% geloven.

De film zal beter zijn als binnen enkel jaren over hetzelfde onderwerp een documentaire wordt gemaakt als de emoties wat gaan liggen zijn en de harde feiten de bovenhand krijgen. Voor de Amerikanen was deze film naar mij gevoel wel een must, maar dat maakt de film voor buitenstaanders iets minder goed.

Redelijke maar wel een zeer eenzijdige documentaire van de linkse Michael Moore tegen George W. Bush. Michael Moore is gewoon compleet tegen George W. Bush en zijn bewind en dat laat hij duidelijk zien in deze documentaire. Net zoals zijn vorige documentaire "Bowling for Columbine" vond ik deze ook behoorlijk langdradig.

Veel impact heeft deze documentaire ogenschijnlijk niet gemaakt op het Amerikaanse volk want George W. Bush heeft gewoon twee termijnen als president kunnen uitzitten. Als ik het me nog goed kan herinneren kreeg Michael Moore juist kritiek van het Amerikaanse volk over deze documentaire vanwege het feit dat men in oorlog was tegen Irak en Afghanistan.

Eindelijk eens van gekomen. Helaas ver beneden mijn verwachtingen. Het is allemaal veel te veel 'all over the place' - chaotisch dus. De humor die Moore er af en toe in stopt vind ik volkomen misplaatst icm de schokkende beelden die hij er ook in propt. Uiteindelijk is het dan ook gewoon een recht toe recht aan aanklacht tegen Bush zijn regime (en in meer of mindere mate ook tegen de Amerikaanse politiek), maar zijn persoonlijke mening gooit ie er zo dik bovenop dat die je wordt opgedrongen. Ik vind docu's die een bepaald standpunt innemen niet erg, maar ik word dan veel liever op een subtielere manier een bepaalde richting opgestuurd. 2.5* voor de energie die er in is gestopt.

Best wel een interessante docu. Niet geheel objectief maar wel goed om een keer gezien te hebben denk ik. Tijdens de regering van Bush was ik net van de basisschool af. Heel veel heb ik dus maar half of niet meegekregen.

Moore schetst inderdaad een wel erg negatief beeld van Bush. Toch kan je niet ontkennen dat hij wel punten heeft waaruit is gebleken dat hij gelijk had. Denk aan de oorlog in Irak. Zogenaamd begonnen om massavernietigingswapens. Nu is wel gebleken dat er geen wapen te vinden was.

Toch ben ik niet lyrisch over deze docu. Teveel subjectiviteit en een totale afrekening met Bush als mens en president. Iets meer objectiviteit had me deze docu hoger doen laten beoordelen.

Mijn tweede Michael Moore docu (na het uitstekende Bowling For Columbine) die ik zie, heb dus niet overdreven veel ervaring met Moore zijn werk, ook al weet ik wel hoe hij in het leven staat en wat voor werk hij heeft afgeleverd. Misschien dat ik deze Fahrenheit beter een dikke 10 jaar geleden had kunnen kijken, want het is een tijdperk dat grotendeels ver achter ons ligt. Toen leek George W. Bush nog de domste en meest kansloze president aller tijden daar te worden, maar die prestatie heeft Donald Trump ondertussen al ruim ingehaald. Het is wel een tijdperk over een land dat na 9/11 flink verdeeld is geraakt en waar er heel kritisch naar de eigen regering werd gekeken, meer dan ooit. En terecht, want ze maakten er een zootje van en Bush bleek een domme manipulatieve, oorlogszuchtige idioot.

Dat Moore niks met Bush heeft wordt al meteen duidelijk en die toon blijft de hele film aanwezig. Ook al sta ik ook in het kamp dat heel wat op Bush heeft aan te merken, door het gebrek aan objectiviteit voelt het allemaal niet even sterk aan. Tevens is de stijl en sfeer van deze Fahrenheit ook best apart. De ene scène is vrolijk en luchtig, de volgende week bloedserieus en tranen trekkend. Want Moore gaat best wel erg door op het sentiment, zoals met de rouwende ouders om hun gedode zoon. Ondanks dat ik de essentie van de beelden snap voelt het allemaal wel erg aangedikt aan en krijg je als kijker niet echt de kans om een objectieve mening te vormen. Verder kijkt het wel allemaal prima weg en is de afwisseling tussen diverse verhalen prima. Sowieso verstaat Moore zijn vak om een pakkend verhaal te vertellen goed. Misschien in de toekomst wat meer werk van hem gaan bekijken.

3*

'Who's your daddy?'

Macht, macht, macht, geld, geld, geld!

Bijzonder sarcastisch beeld en spottend verteld door Moore over de gang van zaken rond 9/11 en de nasleep die volgde. De docu gaat niet zozeer over 9/11 zelf, maar voor een groot deel over het 'falen' van Bush en de betrekkingen van de familie Bush met de familie Bin Laden. Familie betrekkingen en zakenrelaties lijken belangrijker dan goede beslissingen voor het land. Kan ook niet anders vinden, vond dit overigens ook al, dat die Bush een ongelofelijke lul is. 'Did anyone say; nice shot?' Wat een lul, ga lekker je boek lezen, 'My pet goat'.

Zoals eerder gezegd, Moore schets een behoorlijke sarcastisch beeld, met volgens sommigen te vrolijke muziek en een te vrolijke toon. Ik vind dit echter wel passen en dat hier juist voor gekozen is. Namelijk, het benadrukt nog eens het belachelijke van wat er allemaal aan het licht komt. Het is bijna bespottelijk.

Eén nadeel aan de docu en verteltrant van Moore, het laat erg weinig over voor discussie en het maken van een eigen beeld en mening. Hij heeft de plaatjes al ingekleurd in die zin.

Michael Moore is boos, en kan zijn minachting voor Bush niet bedwingen. Daardoor mist het een beetje de lichte touch die andere Moore-docu's doorgaans hebben. Toch blijft dit wel een sterke film, die waarschijnlijk nooit aan urgentie inlevert want veel is er niet veranderd. Moore is op zijn best als hij door slimme (je zou ook kunnen zeggen: manipulatieve) editing nepotisme, corruptie, onethisch handelen en andere smerige praktijken voor het voetlicht brengt, meestal vergezeld van een lullig muziekje. Moore's films zijn inderdaad nogal eendimensionaal, er ontbreekt wederhoor, maar Moore doet nou eenmaal meer aan activisme dan aan onderzoeksjournalistiek.

Dat blijkt des te meer uit het opvoeren van Lila Lipscomb, die rouwt om haar omgekomen zoon. Zij vertegenwoordigt de duizenden moeders die hun kind hebben begraven, waarbij het idee dat ze zijn omgekomen voor een goede zaak nog troost zou hebben kunnen bieden, maar de gedachte dat ze zijn gesneuveld om de belangen van een clubje multimiljonairs te dienen is natuurlijk onverkwikkelijk. Daarom was het wel sterk dat Moore de congresleden vroeg of zij hun kinderen niet wilden opgeven als vrijwilliger aan het front. De architecten van oorlog en hun kroost staan over het algemeen op veilige afstand van de vuurlinie.

De beelden van omgekomen Irakezen en gewonde soldaten en burgers zijn best heftig. Oorlog is in al zijn facetten iets lelijks en Moore spaart de kijker dan ook niet.