Ultimo Tango a Parigi (1972)

Sfeervolle film, maar geen topfilm.

Lange tijd is het niet echt duidelijk waar de film nu heen wil. Eerst wil Paul niets weten, dan wil Jeanne weg, dan weer niet. 't Is zo een beetje kijken naar iets waar amper iets met gebeurt.

Het einde vind ik op zich ook maar weinig aan. Beide personages maken een bocht van 180°..

Acteerprestaties waren erg goed. Brando was toen al een gevestigde waarde, maar Maria Schneider ( die onlangs overleden schijnt te zijn?) toonde zich een waardige tegenspeelster.

Bertolucci, van de man had ik nog niets gezien, brengt veel sfeer in deze film. Prima camerabeelden, de beelden op straat met die brug worden prima in beeld gebracht en de saxofoon(??)- muziek maakte het plaatje af.

3,5 voor dit sfeervol drama met zo nu en dan een snuifje humor.

wel aardig stuk jaja drama .

en klinkt ook beter in het orginele frans.

helemaal uitgekeken en dat zegt wat voor mij

Toch wel een erg mooie film. Opvallend dat mensen die zelf toevallig niets met een film kunnen en zeker in dit geval, het direct moeten degraderen tot pretentieuze, gekunstelde troep en inhoudloze meuk. Je vond er zelf niet zo veel aan, dus de intenties van de maker waren verkeerd, er zat geen verdere gedachte achter (maar blijkbaar was het wel pretentieus) en er deugt ogenblikkelijk niets meer. Ik blijf dat toch altijd een vreemde benadering vinden.

Zoals gezegd vind ik het dus wel een mooie film. Ben ook niet anders gewend van Bertolucci zou ik bijna zeggen. Af en toe is hij erg nadrukkelijk op zoek naar het maken van kunstfilm. Dat zie je aan sommige shots, merk je aan sommige dialogen. Soms is het ook best wat langdradig en zelfs saai. Ik snap dit soort kritiek best. Dat betekent natuurlijk niet dat het direct allemaal geen klap meer waard is en we hier te maken hebben met waardeloze troep. Wat speelt Brando weer sterk. Wat zijn z’n woedeaanvallen soms angstaanjagend goed en wat maakt ie verlies van een dierbare en verlies van vertrouwen in de wereld goed invoelbaar. Wat is Schneider goed op haar plaats en wat werkt de combinatie met Brando goed. Ontzettend intelligente casting. Zij geven perfect invulling aan een film die in de eerste plaats gaat over vervreemding. Vervreemding van je leefwereld. Bertolucci heeft het over de oppervlakkigheden van het leven. Over de zinloosheid van het menselijke verlangen om relaties aan te gaan, om maar niet eenzaam te zijn. 'Nobody ever lied about being lonely', zegt Brando en wat zegt ie dat treffend. Sowieso is het opletten geblazen. Tussen alle wartaal en raskallende teksten van met name Brando door, worden er poëtische mooie en heel zinnige dingen gezegd.

De vervreemding komt natuurlijk door het verleden, wat de personages hebben meegemaakt. Brando en Schneider, twee misfits die elkaar in een vreemd lot hebben gevonden, willen niets van elkaar weten. Geen namen en geen verleden. Toch wordt er genoeg aan achtergrond informatie gegeven. Brando in dialoog met de voormalig minnaar van zijn vrouw, de uitbarsting bij de grafkist van zijn vrouw, de scenes in het hotel met zijn moeder, de scenes met Leaud die de oppervlakkigheden in het leven van Schneider illustreren.

Bijzonder is ook dat de meest geromantiseerde plek op aarde, eigenlijk gewoon een stinkend hol is, in deze film. Favoriete momenten waren voor mij het eind en de scene waarin een hoer in het hotel van Brando probeert in te checken. Wat een shithol is deze wereld toch eigenlijk. Of het stuk waarin Brando de hoofdschakelaar uit zet, om te laten zien wat voor tuig er als ratten naar buiten komt in het hotel.
En dan zijn er mensen die doorleuk beweren dat het inhoudloos is en een leeg vat. Yeah right. 4 sterren. Last Tango In Paris ligt wat zwaar op de maag, maar is echt wel de moeite waard juist voor mensen die wel geintresseerd zijn in een diepgaande karakterschets.Ik kan me voorstellen dat je het niet veel vindt, maar doe niet net alsof dit walgelijke en waardeloze troep is, terwijl het gewoon zo is dat je er je best niet meer voor wilde doen toen je iets voorgeschoteld kreeg dat je toevallig niet beviel.

Prima recensie, mister Blonde. Vooral de eerste alinea ben ik het mee eens. Het is een behoorlijk bekende film en dat schept wellicht andere verwachtingen dan wat er wordt voorgeschoteld. Ook is het niet een 'even tussendoor filmpje', maar meer een film om eens goed voor te gaan zitten op een regenachtige, vroege avond. Ken ook niet veel films waarbij je zo meeleeft met de hoofdpersonen.

Goed verhaal over 2 mensen die elkaar leren kennen maar zelf bezig zijn met hun eigen leven en dit niet met de ander willen delen. Ik vond alle seks overbodig in deze film, jammer, doet er wat afbreuk aan.

Erg mooie film van Bertolucci, waarin de twee hoofdrolspelers een ongekend sterke chemie met elkaar hebben.

Brando is een gelauwerde acteur en wordt vaak geroemd om die filmreeks, die toevallig ook in dit jaar begon, maar wat hij hier laat zien is gewoon pure klasse Hij speelt hier een veertiger, die nog lang niet uitgeblust is, maar wel in een crisis lijkt te zitten vanwege de zelfmoord van zijn vrouw. Toevallig ontmoet hij de jonge Maria Schneider en bij haar vind hij troost. Dat wil niet zeggen dat Brando gelijk zijn verleden los laat, want op sommige momenten heeft hij het er duidelijk moeilijk mee en juist op die momenten zie je goed wat een klasse acteur Brando is. Schneider doet het al bijna net zo goed en vooral de momenten dat ze samen spelen zijn sterk en overtuigend, mede ook omdat de rol van Schneider nu ook niet bepaald gemakkelijk is.

Naast fantastisch acteerwerk bevat de film sterke muziek en fijn camerawerk. Parijs wordt wel eens de stad van de liefde genoemd, maar echte liefde kun je deze relatie moeilijk noemen. Het is een relatie die in eerste instantie gebaseerd is op sex, al het andere lijkt bijzaak. Ondanks dat de film tussendoor best een paar mindere momentjes kent blijft het boeiend en interessant. De film heeft een paar sterke momenten, waarvan de mooiste al genoemd zijn door Mister Blonde.

Het einde van de film maakt indruk, vooral ook omdat ik toch wel het meest meeleefde met Brando. Last Tango in Paris, is wat mij betreft een prima film. Een boeiende film, die in die tijd zeker gedurfd was en het kan haast niet anders of Paul verhoeven moet deze film ook gezien hebben voordat hij Turks Fruit maakte, of ik moet wel sterk vergissen. Aanrader voor de mensen die een licht erotische film met veel dialoog zoeken. Ben je hierin niet geïnteresseerd, dan zal deze film waarschijnlijk ook niets voor die persoon zijn.

4,0*

Bijzonder interessante schandalen-klassieker van Bertolucci. Ik was met name heel erg onder de indruk van de opmerkelijke long shots, die Bertolucci eerder gebruikte voor Il Conformista maar minstens even mooi zijn. Ander zeer goed aspect vond ik de personages: zowel Marlon Brando en Maria Schneider's samensmelting was erg afstandelijk benaderd. Schitterend zijn ook de zeer trage, one-shot beelden van Brando die over zijn jeugd vertelt. Verder is de locatie natuurlijk perfect gekozen; Parijs. Op begeven moment werd de film helaas wat saai qua verhaal en lijkt het eigenlijk allemaal opnieuw te beginnen. Maar dat laat niet weg dat het een zeer interessante benadering is.

Sterke film van Bertolucci, die helaas soms iets te gedateerd aandoet en net iets te afstandelijk blijft.

Inhoudelijk is dit werk ergens wel sterk. Man en vrouw - beide met hun eigen problemen - komen gewoon samen voor genot. Meer moet het in de basis ook niet voorstellen. Maar via de dialoog en het spel kom je langzaamaan er wel achter wat beide zo aantrekt in dit samenzijn. Vooral Brando speelt sterk, zeker als hij gewoon lekker aan het praten is in lange shots. Schneider heeft een enkel moment dat ze los komt, maar meestal is het net te houterig en stijfjes en vooral als ze gaat schreeuwen komt dat erg naar over. Zo deed iedereen dat vroeger, maar dat is niet mijn favoriete acteerstijl. Bovendien handelden beide af en toe wat vreemd, ongeloofwaardig haast. Verder dacht ik bij die boterscène: is dit alles?

Dat alles is een mooie fotografie in veelal gele kleuren waar af en toe andere kleuren als blauw en rood doorheen komen. Optimaal gebruik van Technicolor dus. Verder valt op dat de scènes met Brando alleen in zijn hotel nog iets bruiner zijn (zoals zijn gemoedstoestand daar) en de scènes met Schneider heel grijs, zoals haar schijnbaar banale te verwachten leven met haar verloofde Tom. Ook de laatste scènes zijn veel kaler in kleur en weg uit die dromerige sfeer van het appartement. Dit is dan weer zo een film waarin kleur prima wordt gebruikt en het echt een toegevoegde waarde heeft.

Al met al zeer sterk die op een aantal vlakken net te kort komt. Voorlopig houd ik het op 4,0*.

Het is in feite een (bijna-)verkrachting scene binnen een sexuele relatie. Dat is nogal wat. Overigens: Schneider voelde deze scene zoals haar karakter dat zou voelen. Ze voelde zich echt alsof ze verkracht werd of in ieder geval zeer respectloos en tegen haar zin werd gedwongen iets te ondergaan. Haar reactie is niet alleen geacteerd, maar is echt.

Klopt, maar dat zie je niet in de film dat zij dat niet wilde (en in hoeverre is dat een Urban Legend en in hoeverre niet?) Ik geloof dat dat meisje uit Deep Throat wellicht ook tegen haar zin in de seks in de film moest spelen, ergo verkrachting. Buiten dat heb ik wel vreemdere dingen op celluloid gezien.

Ultimo Tango a Parigi

alternatieve titel: Last Tango in Paris

I want you to repeat it after me. Come on, say it! Holy father, church of good citizens. The children are tortured until they tell their first lie. Where the will is broken by repression, where freedom is assassinated by egotism. You fucking family!

Ultimo Tango a Parigi is niet echt een film die me kon bekoren na een 1ste kijkbeurt, maar het intrigeerde me wel dus gauw nog een tweede keer opgezet. Het is echt het schandalige erachter... De inhoud ervan die het toch een meesterwerk van een film maakt.

Nee, de subtiliteit van Il Conformista is nergens te vinden maar dit is dan ook een totaal andere film. Marlon Brando... jezus wat een acteur! Ik denk dat hij onmisbaar is in deze film. Alleen zo'n charismatisch acteur als hij kan zulke ranzige geïmproviseerde dialogen zo ijzersterk maken zoals ze uit zijn mond komen. De helaas niet meer bij ons zijnde Maria Schneider speelt echter ook een geweldige rol. Bertolucci heeft haar inderdaad tot het extreme gepusht, maar daardoor zie ik geen actrice, maar een meisje. Een zeer angstig meisje dat niet acteert maar de emotie laat zien. Als je over de controverses van deze film gaat beginnen, denk je natuurlijk meteen aan de extreme boter-scène die ik zeer gruwelijk vond overkomen, hoewel de hele film wel een heel erg open en expliciete benadering is van seksualiteit. Het kan ook niet bijna anders dat zo'n schandalige seksfilm gebaseerd is op een fantasie van de regisseur die droomt om seks te hebben met een willekeurige vrouw midden op de straat. Maar Bertolucci weet hoe hij het allemaal toch mooi kan maken, door bepaalde beelden van scènes als schilderijen te maken. Dat werkt bijna poëtisch.

Nee, enige subtiliteit mist inderdaad een beetje maar een schandalige filmklassieker is Ultimo Tango a Parigi zeker die geweldig in elkaar steekt.

*4,5

Last tango in Paris is alles wat de romantische film uit Hollywood niet is, en daarnaast fascinerend en sensueel. Het verhaal zelf is goed te volgen, maar dat geldt niet altijd voor de karakters. Met name de slotscène kan ik eigenlijk niet plaatsen bij Jeanne. Nu past dat op zich wel bij de sfeer die wordt gecreëerd, maar het doet voor mij toch wat afbreuk aan de film. Muziek en camera worden verder zeer effectief ingezet om de vervreemdende handelingen van de personages te ondersteunen. Misschien is niet alles helemaal geslaagd, maar een intrigerende film is Last tango in paris op z'n minst.

Klassieker. Een van de beste films aller tijden. Of is dat jeugdsentiment? Jaren geleden natuurlijk gezien, en daarna, en daarna, en daarna.... steeds genietend van de tieten van Maria. Zo mooi zag je ze niet vaak.....

Jeugdsentiment om deze film weer eens terug te zien. Verbaasd in meer dan één opzicht. De film staat nog steeds als een huis. Meeslepend van begin tot het eind. Knap van structuur. Gewaagd van thema, complex van inhoud, fraai van beeld, soms schokkend, vaak weerbarstig. Onder de indruk van acteerkanon Marlon Brando, die de piepjonge en onervaren Maria Schneider op sleeptouw neemt en tot aanvaardbare hoogte opstuwt.

Ook verbaasd dat nog steeds zo veel mensen vallen over het bloot en de seks in de film. Expliciet wordt het zelfs genoemd. Nou, ik heb het niet gezien. Maria Schneider is inderdaad een aantal keren full frontal te zien, maar dat lijkt met wel logisch gezien het script. Maar blote borsten zie je tegenwoordig in iedere film.

Dat de film destijds zoveel stof heeft doen opwaaien kwam bij mijn weten niet door het naakt en de seks, we waren wel wat gewend in de jaren zestig. maar vooral door het 'boter-incident' en de stennis die Maria Schneider daarover schopte. Als je dat nu terugziet, rest slechts een glimlach. Het was volledig fake, geheel gekleed (Brando dan) en een professionele actrice zou er weinig probleem mee hebben gehad. Maar Maria was nog erg jong en onervaren...

Er was een belangrijker reden waardoor de film m.i. spraakmakend was. Hij gaf in feite een behoorlijk nihilistische en depressieve boodschap. Man sleurt vrouw mee naar de ondergang, en zij kan zich slechts op het nippertje van hem bevrijden. Dat was niet helemaal conform de tijdgeest, eind jaren zestig, begin jaren zeventig. Al paste het weer wel in de toen op gang komende individualisering van het individu. Maria Schneider moet dat ook letterlijk zo gevoeld hebben, en heeft zich later ook als zodanig geuit. Haar leven is na Last Tango volledig ontspoord en dat is triest.

Beiden zijn inmiddels overleden; Brando in 2004 en Maria Schneider in 2011. Voor beiden was deze film een mijlpaal. Voor Maria Schneider de belangrijkste uit haar carrière, voor Marlon Brando de op één na de belangrijkste, al kun je daar over twisten. Ach ja, jeugdsentiment.....

Wow, dit drama is best wel een heftige en beklemmende rollercoaster. Door de expliciteit ook nog aardig controversieel , zeker toentertijd. Ik vond de scenes tussen Marlon Brando en Maria Schneider er met kop en schouders er boven uit steken, wat een niveau halen die twee met elkaar. De andere scenes vond ik wat wisselvalliger, maar goed dat terzijde.

Beauty of mine, sit before me. Let me peruse you and remember you... always like this

Er waren een aantal redenen waarom ik Last Tango in Paris wel eens een kans wou geven. De film heeft indertijd wel wat schandaal berokkend, regisseur Bernardo Bertolucci heeft een status (weliswaar één die ik met La Luna nog niet heb kunnen rechtvaardigen) en Marlon Brando heeft me nog nooit teleurgesteld. De kans om Brando op het grote scherm te zien laat ik niet liggen en blijkbaar waren er meer mensen die daar zo over dachten, want de zaal zat stampvol.

Er is voor alles een eerste keer en met Last Tango in Paris ben ik aangekomen bij een Brando film die ik geen tweede keer hoef te zien. De keren dat ik thuis bij een film in slaap ben gevallen zijn ondertussen niet meer op één hand te tellen. maar ik heb werkelijk moeten vechten om mijn ogen open te houden in de cinema. De ogenschijnlijk ellenlange openingcredits met twee schilderijen van Francis Bacon, de bombastische muziek die schel door de luidsprekers weerklonk (al durf ik niet zeggen dat dat aan de film lag of eerder aan de kwaliteit van de print) en een verhaal dat nooit echt van de grond komt, dit in tegenstelling tot de hoofdpersonages. Bertolucci doet op zich nog wel een aantal pogingen om hier wat diepgang in te brengen, maar met uitzondering van een enkele scène (de monoloog van Paul bij de doodskist van zijn vrouw) kon het me nergens bekoren. De speelduur van meer dan 2 uur was me trouwens ook veel te lang.

Een Frans sprekende Brando, het is eens iets anders. Ik was blij dat er ondertiteling aanwezig was, want hoewel ik een aardig woordje Frans spreek is de mompelende Brando toch een serieuze stap te ver. Wel leuk om te zien dat Brando zelfs in een andere taal nog altijd indrukwekkend is. Naarmate de film vordert lijkt hij meer en meer naar het Engels terug te keren, maar dat doet niets af aan de monologen die hij brengt. Toch is dit wel één van zijn zwakste rollen die ik tot nu toe heb gezien en dat ligt vooral aan het feit dat de interactie met Maria Schneider niet altijd even sterk is. Iets wat vooral te wijten is aan het feit dat Schneider overduidelijk van een klasse lager is. Waar het Frans van Brando nog degelijk is, is het Engels van Schneider dat niet. Een lichtpuntje is nog Jean-Pierre Léaud die als verloofde van Jeanne een kleine bijrol heeft. Hij vormt een leuke afwisseling tegen de monotone relatie van Paul en Jeanne.

Hoogstens de moeite om eens gezien te hebben wegens een aantal schandaalscènes, maar voor de rest een film die voorbijgestoken is door zijn status. Of ik begrijp er niets van, dat kan ook altijd. Brando weet zich staande te houden, Schneider doet niet meer dan wat in haar blootje rond te lopen en Léaud is een goede toevoeging aan het voor de rest saaie en langdradige geheel.

1*

Een monument van de tijd.

Meer dat wellicht dan een echt goede film, wellicht meer bekend om het schandaal en het breken met de gebruikelijke patronen dan om iets anders. IJzersterk in de zetting van de sfeer, ijzersterk in het acteren van Brando en Schneider, maar ook leeg in de vertelling, in het uitdiepen van de karakters, en in de geloofwaardigheid - en al helemaal van de plotwending aan het einde. Ronduit zwak in het contrast tussen Brando en Léaud, wiens karakter er een beetje bijhangt. Berucht om de 'boterscene', maar ik ben er niet uit of de 'nagelknipscene' niet minstens even schokkend is - en dan niet om de handeling zelf, maar om de nogal onvrijwillige manier waarop. In dat gebrek aan subtiliteit wel weer een voorbeeld van waar ik mee begon - een monument van de tijd.

Film heeft wel iets, al vond ik het einde een grote gemiste kans. Maar Brando, pfoe pfoe pfoe. Die is echt fenomenaal.

Met uitzondering van Il Conformista (1970) is het nooit wat geworden tussen Bernardo Bertolucci en mij. Daarin heeft mijn herziening van deze destijds spraakmakende film geen verandering gebracht. Al die heisa over zo’n saaie, geaffecteerde film heb ik nooit begrepen. Ik ben vooral teleurgesteld in Marlon Brando, die naar mijn mening in deze film geen schaduw is van de uitstekende acteur uit de eerste helft van de jaren 50, maar dat kan ook aan zijn rol liggen. Samengevat, gewoon zonde van mijn tijd om het toch nog eens te proberen.

Een hele goede verkrachter ook! Brando is wat mij betreft keihard van zijn troon gevallen. Ook al ben je zo'n goede acteur. Er zijn grenzen. Schneider moest de vernedering echt voelen en ondergaan. Zonder haar instemming gebeurde die scene. De rest van haar leven was ze fucked up. Lang leve de artistieke vrijheid? Het interview hier onder maakt me kotsmisselijk! En al helemaal dat gegiechel in het publiek.

Bertolucci over Maria Schneider - YouTube

Amerikaanse acteurs woedend over uitspraken Bertolucci in College Tour 2013

Interessant. Vingerde Brando haar nu met die boter? Of ook anaal? Of neukte hij haar gewoon?

Als je het niet weet mag je het ook gokken.

Bertolluci's gedachtegegang als regisseur + Brando's extreme karakter & method acting + Jong meisje... Het verwondert me niet. Het is mensen manipuleren voor de kunst. Ze zijn duidelijk wel te ver gegaan. Voor de kunst: werkte het. Brando is ongelooflijk geniaal bezig en Schneider speelt perfect.

Het is erg voor Schneider, klopt. Bertolluci's spijt lijkt wel oprecht. Schneider kreeg nog een rol in The Passenger van Antonioni, het is niet dat ze gewoon gebruikt en gedumpt is door het filmsysteem (en de wereld), of dat blijkt ook niet per se uit dat fragment. Ik werd er niet kotsmisselijk van ofzo, eerlijk gezegd.

Ze had natuurlijk ook kunnen roepen stop the scene of iets dergelijks zodat ze de shot geen eens meer konden gebruiken? Dat deed ze niet? Ik blijf het best een raar iets vinden eigenlijk maar ik zie deze film er niet als minder door, het spijt me zeer..

Edit: De scene was niet echt, kijk hiervoor even op IMDB.

Mescaline doelt op deze link: Last Tango in Paris director Bernardo Bertolucci admits butter rape scene was non-consensual - smh.com.au. Als je goed leest zie je dat Bertolucci en Brando de scene bedachten en het pas vlak voordat het ging gebeuren vertelden aan Schneider, maar niet in details. De scene zelf is dus weliswaar 'non-consensual' maar het blijft een scene, geen werkelijke verkrachting. Nogal overtrokken reacties dus van een aantal acteurs op twitter.

mijn vraag aan jou: heb jij de film echt gezien? Eerlijk

Inderdaad. Een film die rechtstreeks naar de 0,5*-stapel kan. "Het moest echt lijken" is wel het slapste excuus die je als filmmaker kunt bedenken. Het is je taak als filmmaker om dingen echt te laten lijken zonder dat ze echt zijn. Zo zag ik een andere film waar een hond echt werd doodgeslagen omdat het "echt moest lijken". Er is een verschil tussen "echt lijken", waarvoor acteurs, regie en de rest van de cast hun best moeten doen, en "echt zijn", wat Brando hier doet dat kan elke flapdrol.

Als man met dwang je vinger in de anus van een vrouw forceren daar is letterlijk en figuurlijk geen kunst aan. Als je die scene ziet is de artistieke waarde nihil, laat staan wat de toegevoegde waarde zou moeten zijn van dat het echt is gebeurd. Dom excuus dus om misbruik van een jonge meid goed te praten. Met zo'n excuus zou elke regisseur alles mogen maken 'in naam der kunst'. Blegh....

De bedoeling van de regisseur was dat ze niet acteerde zoals in een scene maar reageerde zoals een vrouw die echt aangerand wordt. Daarom werd ze, met die smoes en met voorbedachte rade, echt aangerand. Dat dit tijdens de opname van een film gebeurde maakt het niet minder echt.

Dat dus. En daarnaast is er sprake geweest van een ongelijkwaardige machtsverhouding tussen een oudere regisseur en een bekende acteur tegenover een 19-jarige die nieuw in dat wereldje kwam.De aanrandingscene had alleen gekund als het netjes in het script had gestaan en Schneider dus wist waarvoor ze had getekend.

En dan hebben we het nog niet gehad over een ander mechanisme. Zowel Bertolucci als Brando kregen erkenning voor deze productie, terwijl Schneider hierna nooit meer iets wezenlijks heeft kunnen doen omdat het stigma van 'dat lekkere mokkel uit Last Tango' aan haar bleef kleven.

Die bedoeling heeft een regisseur wel vaker lijkt me. Het zijn absoluut dubieuze praktijken geweest in dit geval, maar ik zou het geen verkrachting of aanranding noemen. Schneider zelf:

"They only told me about it [the butter scene] before we had to film the scene and I was so angry," she said.

"I should have called my agent or had my lawyer come to the set because you can't force someone to do something that isn't in the script, but at the time, I didn't know that."

Hoe Schneider na de film behandeld is (zie de eerste post in dit topic) is schandalig, maar dat kan je Brando en Bertolucci toch niet verwijten.

Dat maakt dit verhaal wel verwarrend want Bertolucci zegt in de video wel wat anders, hij zegt niet dat hij het haar op het laatste moment verteld heeft, maar dat hij het haar niet verteld had. Nu is niet duidelijk welk verhaal het juiste is, dat van Schneider, of dat van Bertolucci.

Ze had kunnen weten wat er stond te gebeuren (alles stond expliciet in het script) behalve de 'Becel toevoeging' waar kennelijk niet over is gesproken. Dit mag je Bertolucci aanrekenen. Alle verkrachting c.q. aanranding aantijgingen kunnen naar het rijk der fabelen.

* (verhelderend) interview met Bertolucci terug te luisteren op NPO radio 1

Waarmee er dus nog altijd iets in haar lichaam is ingebracht wat zij er eigenlijk niet in wilde hebben. Ik vind het eerlijk gezegd schokkender dat mensen - meestal mannen- nog altijd blijven proberen om het gebeurde te rationaliseren alsof het iets anders is dan het was: een jonge vrouw die te kennen heeft gegeven dat haar lichamelijke integriteit is geschonden. Of het aanranding of verkrachting is 'volgens het boekje' is m.i. niet eens het interessante aan het verhaal.