Crash (1996)

Vreemd, bizar & ongeloofelijk goed. Met stip Cronenberg's beste.

Dik 4*

Toch al het zoveelste broddelwerkje van Cronenberg.

Dat hij een film wenst te maken over seksuele spanning na auto ongelukken .. mij best. Ik heb echt al gekkere zaken gezien (en hoog beoordeeld).

Zoals vaak werkt het weer niet. Het zootje acteurs is best belabberd (behalve Koteas, die deed het wel goed), visueel is de film aardig maar een beetje inspiratieloos en saaiig.

Hoofdreden waarom de film niet werkt zijn echter de erotische scenes. Even geil als een badmuts, compleet niet "broeierig" en random aandoend. Zo verliest de film z'n sfeer en z'n pointe en voelt het geheel vaak goedkoop en zinloos aan.

Het verhaaltje van Dionysos is mooi maar aan zulke moraal heb ik echt niks. Dat "oh industrialisatie" gebral komt echt m'n keel uit.

2*, voor een lege sfeer. Die, ironisch genoeg, erg slecht ingevuld werd. Typisch Cronenberg dan maar weer.

Als je deze film ziet zou je niet direkt zeggen dat die uit dezelfde hoed komt van de regisseur die de films "A history of violence" en "Eastern promises" gemaakt heeft. Deze film "Crash", vooral niet te verwarren met die andere "Crash", kon mij toch onvoldoende bekoren. De film begon best goed maar op een gegeven moment werd het voor mij niet interessant meer; ik vond het allemaal zo overdreven en sommige scenes vond ik gewoon walgelijk.

Daar kwam nog bij dat toen ik deze dvd wilde afspelen mijn DVD recorder het ook nog eens begaf, 'crashte' zullen we maar zeggen, zodat ik hem verder op mijn computer af moest spelen.

Neen, laat Cronenberg maar gewoon verder gaan met dat soort films die hij tegenwoordig maakt zoals "Eastern promises". Daar zit ten minste ook een verhaal in, wat nu niet bepaald gezegd kan worden van een film zoals "Crash".

2,0*

Dit drama met vreemd onderwerp kan door Cronenberg niet naar een hoger plan worden getild. De film kent alles behalve erotische momenten, die waarschijnlijk wel zo bedoeld zijn. Gemiddeld.

Liever niet. Geef mij maar de Cronenberg van vroeger, de Cronenberg met de intelligente scenario's en de complexe psychologische ondertoon in plaats van de huidige Cronenberg die zich aan de mainstream cinema "bezondigt".

Geen verhaal? Beter opletten in het vervolg. Of meer moeite doen, want het verhaal is niet zo voor de hand liggend als in een doorsnee voorgekauwde oscarwinnaar. Het zal er wel mee te maken hebben dat veel zaken zich op de achtergrond afspelen zonder rechtstreeks een verklaring mee te krijgen. Wie echter moeite doet om naast het fragmentarische karakter van de film te kijken en enige affiniteit heeft met psychologie zal gauw merken dat Crash een film is over seksuele afwijking, of parafilie zoals dat in het vakjargon omschreven wordt.

Crash is gebaseerd op een boek uit de jaren '70. Via via is Cronenberg op het project gezet, al heeft hij hiervoor aanvankelijk gepast omdat hij totaal geen voeling kreeg met de materie. Na een herlezing jaren later heeft hij plots de klik gemaakt en heeft hij besloten om de film toch te gaan draaien. Het is een vreemde en bevreemdende film geworden over een seksuele afwijking, zijnde het opgewonden geraken van auto-ongelukken. In se is dit een doorgedreven vorm van fetisjisme, iets wat anno 2009 amper nog taboe is dankzij het Internet. Maar destijds werd Crash met gemengde gevoelens onthaald en werd hij zelfs op bepaalde plaatsen geweerd wegens de expliciete en controversiële inhoud. In zijn kruistocht tegen deze film had één criticus het zelfs in z'n hoofd gekregen om de film te veroordelen omdat hij seks met gehandicapten zou vergoelijken, iets wat volgens hem een walgelijke daad was. Het duurde uiteraard niet lang voor hij een storm aan kritiek over zich heen kreeg van de doelgroep die hij hiermee beledigd had. Sterker nog, de zogenaamde "kreupelen" loofden Cronenberg zelfs omdat hij erin geslaagd was om personen met een handicap voor te stellen als seksuele wezens.

Die specifieke kritiek was trouwens een onrechtstreeks gevolg van de gekende stijl van Cronenberg, de bodyhorror. In Crash werd dit concept echter ietwat anders ingevuld, in die zin dat niet zozeer anatomische anomalieën centraal stonden, maar wel de de fusie tussen mens en machine met een sterke nadruk op de seksuele spanning die deze fusie genereerde. En hoewel die seksuele spanning permanent aanwezig is, kent de fusie die daarvoor zorgt een vrij brave invulling. Braaf tegenover Cronenbergs gekende bodyhorror, maar ook braaf tegenover pakweg Japanse cyberpunkfilms die op dit vlak de registers nog een stuk verder hebben opengetrokken. Hetgeen natuurlijk niet belet dat aan de basis van Crash een erg vertederend verhaal ligt over seksuele identiteit en de zoektocht daarnaartoe. Een uiterst menselijk proces dat spijtig genoeg nog op veel onbegrip stuit.

Het zal wel toeval zijn, maar ik heb enkele dagen geleden nog de nieuwe Vlaamse film SM-rechter gezien en beide films vertonen bijzonder sterke parallellen met elkaar. Op het vlak van seksuele afwijkingen, het zoeken naar de seksuele identiteit, maar evenzeer op het vlak van een verwrongen relatie waarin man en vrouw opnieuw naar elkaar toegroeien na de ontdekking van en overgave aan die "nieuwe" identiteit. En dat is de mooie essentie van deze film, Crash in een notendop.

Ik moet toegeven dat ik tijdens het kijken van deze film aanvankelijk teleurgesteld was in Cronenbergs benadering van deze thematiek. Het is moeilijk er de vinger op te leggen en te verklaren waarom precies. Te afstandelijk misschien? Wat ik wel weet is dat Crash pas achteraf op me is beginnen inwerken en dat ik pas achteraf begreep wat er allemaal gaande was onder de oppervlakte. Iets wat ik heel vaak heb met een film van zijn hand. Het zijn films die bulken van psychologie vermengd met een psychoseksuele ondertoon en dit palet heel ruim bestrijken. Hoe meer je erover begint na te denken, hoe beter ze worden.

Ik weet niet zo goed wat te vinden van deze Cronenberg. Fascinerende en bevreemdende thematiek, af en toe zelfs verontrustend, maar over het algemeen en achteraf gezien een koude en afstandelijke film. Nou is Cronenberg sowieso niet het type regisseur die doorzichtige en makkelijk te interpreteren films maakt, maar ik denk dat ik hier wel erg ver van het onderwerp af sta om er maar enige binding mee te hebben. De personages waren mij te afstandelijk en hun afwijking beroerde mij helemaal nergens. Ook puur op psychologisch vlak bood Crash weinig uitdaging. Het is de audiovisuele aanpak die ik hier best kon waarderen. De score is minimalistisch en effectief en afzonderlijke scènes erg de moeite waard, met als uitschieter de scène in de wasstraat. Geweldig hoe het geluid van de machines hier dient als begeleidende muziek, haast. Nee, ik weet niet veel te maken van deze Crash en geef dan ook de meest neutrale stem die je kan geven: 3*

Fascinerende film van Cronenberg, natuurlijk geen spek voor ieders bek. Zaken als opbouw, verhaal en karakteruitdieping moeten allemaal wijken in deze afstandelijke, degoutante studie van seksuele afwijkingen. Op een zeer interessante manier wordt er in vraag gesteld wat de grenzen zijn van pornografie en de daarmee gepaard gaande sensatiezucht. Daarnaast is Crash ook een lichtjes ontroerende vertelling over onzekere outsiders die op zoek zijn naar hun (seksuele) identiteit. De opzet lijkt nogal absurd, maar door de schaarse dialogen en de totale afwezigheid van motieven, wordt de geloofwaardigheid toch behouden. Ook kudos voor Howard Shore, die een enorm naargeestige, sobere score aflevert.

Cronenberg kennende gaat er ook heel wat ranzigheid mee gepaard en de film stuitte indertijd op enorm veel onbegrip. Leden van de Italiaanse pers gingen zelfs zover om te eisen dat Cronenberg z'n Special Jury Award van Cannes moest afstaan. Totale bullshit, aangezien het gedrag van de personages allesbehalve wordt goedgepraat. Verban dan liever is een film als Bad Boys II, waar de protagonisten ook geil worden van auto-ongelukken (en andere mensonterende toestanden), maar waar het thema verheerlijkt wordt in plaats van objectief geregistreerd.

Right. Oké. Hmm. Best wel een ''aparte'' film / ervaring deze Crash. En dat is helaas niet altijd even positief bedoeld. Kwa o.a. sfeer en muziek zit het wel goed met deze prent, maar helaas ontspoort de film regelmatig en doen veel scénes in de opbouw naar het einde toe nogal onnozel aan.

Zo zal het vast niet de bedoeling geweest zijn dat ik hartelijk heb moeten lachen om het einde waar Spader vrouwlief Unger op een gevaarlijke manier van de weg afbeukt. Daarnaast kon ik gewoon weinig met de personages en hun seksuele obsessie m.b.t. de gevaarlijke auto-perikelen. Redelijk, matig.

Crash is geen gemakkelijke film, dat werd me al snel duidelijk.

Maar het onderwerp en de karakters fascineerden me enorm. Vooral Vaughan was zeer onvoorspelbaar en ontwikkelde zich tot een ware psychopaat. Het acteren gebeurde overigens heel statisch en de mysterie droop van alle karakters af. Ik had vaak geen idee wat er in hun omging, of waarom ze bepaalde dingen deden. Maar dat was niet storend, alles paste perfect in het vreemde verhaal.

Visueel was het erg deprimerend. Wat ook goed paste bij de film. Persoonlijk vond ik de shots op het balkon van James samen met zijn vrouw/vriendin erg mooi. Elke keer zag je de snelweg op de achtergrond en kon je voorzichtig concluderen dat ze daar naar toe staarde en fantaseerden. De vele erotische scenes hielpen ook mee aan het deprimerende karakter. We spreken niet over liefde maar over lust en het vervullen van diepe verlangens. Ik vond de erotische stukken zeker niet storend en juist doordat ze redelijk heftig waren gaf het de film een zware lading.

De film heeft me niet diep van binnen geraakt maar ik heb wel gefascineerd ernaar lopen kijken. Ben benieuwd naar de rest van Cronenberg.

*4,0

Een film over mensen met een fetisj voor auto ongelukken klinkt eerder als een flauwe grap, maar Cronenberg overtreft hiermee wel zijn eigen controverse. Een serieus bizar seksistisch filmpje en een duidelijke aanklacht tegen de ramptoeristen. 4*

David Cronenberg schetst hier weer een erg bizarre film neer. Hij heeft toch echt wel wat met die onderhuidse psychologie. Dit keer krijgen we een erotische thriller van hem voorgeschoteld dat vermomd is als een jaren 70 autoachtervolgings film (op vele momenten dan). En wat voor erotische thriller: een groepje mensen die opgewonden raken van autoongelukken en de gevolgen ervan. Ze worden geil van ingemaakte autowrakken, gewonde mensen, botsingen (dat laatste is de orgasme waarschijnlijk) en zelfs van hun eigen ongelukken die ze expres laten maken. Ja, David Cronenberg is weer lekker ziek bezig.

Opzich vond ik dit nog wel een knap filmpje van Cronenbergs ouvre en oogt hier en daar mysterieus en donker en soms wil het nog wel eens de film noir kant op gaan en dat maakt van Crash nog wel een redelijk boeiende maar fysiek schokkende film. Acteerwerk was ook prima.

Ja, verzin zo nog een hoop van die rare fantasieën.

3,5*

Sterke en fascinerende film van Cronenberg, vooral het onderwerp is aansprekend in zijn afstotelijkheid. Je wilt eigenlijk weinig weten van wat er gebeurt op het scherp, maar toch boeit het. Het helpt dan ook wat dat betreft dat de sfeer geweldig is, met name door de prachtige soundtrack. Grootste troef van de film wat mij betreft. Ook visueel is het een erg aantrekkelijke film.

4*

Cronenberg was ooit toch een van mijn favoriete regisseur met prachtige films als Videodrome, The Fly, Dead Ringers en (mij favoriet) Naked Lunch, maar heeft de laatste 20+ jaren niet meer dan gemiddelde filmpjes op het scherm gebracht. En het word steeds erger (Cosmopolis)

Met Crash probeert hij een diepzinnige film te maken over een seksuele afwijking met auto-ongeval fetisjisme.

Dit leek mij een zeer interessant thema zeker als Cronenberg het brengt. Dus hoopte ik op een "goede-oude" Cronenberg, zeker na de teleurstelling van Cosmoplis

Toch werd dit wederom een koud en afstandelijk filmpje.

Kon niets met de personages en hun seksuele obsessie. Alhoewel ik een grote liefhebber ben van het absurde/overdrijven/ongelooflijke (zowel in het leven als in film) kwam het me hier toch allemaal zeer gekunsteld over.

Grote teleurstelling in Cronenbergs benadering van dit thema.

Op visueel vlak is het ook maar gewoontjes met als uitschieter de scène in de wasstraat.

Ach ja, waarschijnlijk zijn David en ik ergens aan kruispunt 1992 verschillende wegen ingeslagen. Het waren mooie tijden vroeger en wie weet komen we mekander nog wel eens tegen.

Toch nog even een compliment voor de sterke muziek van Howard Shore. Ditmaal zonder Ornette Coleman (Naked Lunch) of Kronos Quartet (Spider) maar wederom prachtig/krachtig.

Bijzondere film. Behoorlijk fascinerend ook, al blijven de karakter me net wat te eendimensionaal. (Sexuele) Verlangens als drijfveer kunnen krachtig zijn, maar was dit alles dat de personages dreef en sloot dit echte emotionele binding met elkaar uit? Dat geloofde ik net niet helemaal. Maar wat een lef van Cronenberg om met zo’n expliciete film over zo’n onderwerp (is dat een bestaand iets trouwens, mensen die opgewonden worden van auto-ongelukken?) te handelen. En dat lef druipt van alle scenes af en maakt het verschil. Je krijgt iets te zien wat nog niet eerder gedaan was, de film verrast je en het haalt je uit je comfortzone. En daarom 4 sterren.

Nadat ik eerder de film "The Truth (2012)" heb gezien waarin ook Deborah Kara Unger meespeelde, was ik benieuwd naar een vroegere film van haar waarin ze zichzelf ook bloot geeft en dus kwam ik al snel uit op deze bizarre film waarvan ik het genre eerlijk gezegd niet weet 100% want het had veel weg van een erotiek annex bizarre drama film .

Wat betreft Deborah Kara Unger kwam ik gelijk aan mijn trekken want in de eerste seconden van het verhaal haalt ze al een borst (die schermt ze wel nog ietwat af) tevoorschijn en kun je ook genieten van haar fraaie achterwerk en benen. Later laat ze haar borst nog vaker zien (wel altijd enigszins afgeschermd ) en kun je ook een aantal keren haar schaamstreek (mooi jaren 90 streepje overigens) bewonderen.

Min of meer vrij snel na het begin kun je ook nog een borst (later ook weer een paar keren) bewonderen van Holly Hunter, die ze tevoorschijn haalt nadat ze een zwaar auto ongeluk heeft gehad met James Spader met ook fatale gevolgen (althans voor de echtgenoot die naast haar zit in de auto). En om auto ongelukken draait deze film ook want het gaat over een groepje auto-fetisjisten die opgewonden raakt van auto ongelukken en personen die ermee te maken hebben (al dan niet zwaar gewond geraakt door een auto ongeluk zoals de eerder genoemde Holly Hunter, James Spader en vooral Rosanna Arquette die ook topless te bewonderen is). Ze schromen zelf ook niet om een auto ongeluk te veroorzaken (loopt soms zelfs bewust dodelijk af) met hun fetisj vrienden en dan seks erbij te hebben. Geweldig was de scene waarbij men een reconstructie nadeed van het auto ongeluk van James Dean en later min of meer ook nog van Jayne Mansfield, hoewel deze niet bepaald gepland was maar wel een behoorlijke impact had met veel gewonden en doden (inclusief die idiote man die Jayne Mansfield imiteerde en de hond op de achterbank). Dat was opzicht best komisch, want bij dat ongeluk liepen gewoon de fetisjisten doodleuk rond en maakten foto's ervan en raakten er ook weer van opgewonden.

Het verhaal is eigenlijk te belachelijk voor woorden, maar toch pakt het goed uit in deze film want de uitvoering is gewoon leuk en vond ik ook regelmatig komisch (zulke onzin zie natuurlijk niet vaak). De bekende cast deed het overigens zeer leuk en dat de drie bekende actrices regelmatig bloot te bewonderen waren was natuurlijk mooi meegenomen en daar keek ik in eerste instantie deze film ook voor (zoals eerder aangegeven voor Deborah Kara Unger en dat de andere twee bekende actrices ook bloot, ook overigens nog een paar andere onbekende actrices, te bewonderen zijn was natuurlijk extra mooi meegenomen). De twee mannelijke hoofdrolspelers te weten James Spader en Elias Koteas deden het ook leuk en vooral de laatste die ook de meest gestoorde (de vrouwen raakten wel allemaal opgewonden van hem) auto-fetisjist was. Het einde (met zelfs wat homo en lesbisch gedoe) was trouwens behoorlijk bizar, maar dat was eigenlijk van toepassing op de hele film en dat vanaf de eerste tot de laatste minuut.

Al met al gewoon een belachelijke film, maar toch eentje waarvan ik best genoten heb en die zich ook lekker wegkeek (met name natuurlijk daar het vele bloot van de bekende actrices).

Redelijke film over een man en vrouw die betrokken raken bij een ernstig verkeersongeval. Een toch wel intrigerende en bevreemdende film waarin de personages een erotische fascinatie ontwikkelen voor auto-ongelukken. De film begint goed, maar wordt wel wat langdradig. Qua onderwerp zeker een film die thuishoort in het oeuvre van David Cronnenberg.

Een ridicuul plot, geen richting. Anderhalf uur van hetzelfde, gevuld door erotische scènes die elkaar maar blijven opvolgen, B-acteurs (Spader had ik hoog zitten, maar wat een lege huls is 'ie hier zeg) en pogingen iets van thematiek over te dragen. Cronenberg slaagt erin zoveel afstand te genereren tussen kijker en beeld dat ik eigenlijk al na een kwartiertje geen idee meer had naar wat voor onzin ik eigenlijk aan het kijken was. Toch verder gekeken, want ik had wat goede dingen over dit werkje gelezen. Vergeefse moeite. Enkel het camerawerk en het sound design wilden nog enigszins positief opvallen.

De minimale score.

"The car crash is a fertilizing rather than a destructive event."

De beste Cronenberg en één van mijn favoriete films.

En toch... Geen makkelijke film om aan te raden. Crash is een hermetische film. Cronenberg richt zijn camera op een aantal individuen op zoek naar een nieuwe seksuele identiteit. Dit zorgt ervoor dat je als kijker een beetje in de rol van voyeur wordt geduwd. Wegkijken is echter niet aan de orde. Daarvoor is deze film te fascinerend, te gedurfd, te sterk.

Er valt enorm veel te genieten. Van het onderkoelde acteerwerk dat Spader, Hunter, Kara Unger, Koteas en Arquette ten beste geven tot de geniale, hypnotiserende score van Howard Shore en het sfeerverhogende camerawerk van Suschitzky... Ik kan er eerlijk gezegd maar moeilijk genoeg van krijgen.

Wanneer al dit talent onder het toeziend oog van Maestro Cronenberg zijn krachten bundelt, staat dit meteen garant voor een aantal onvergetelijke scènes. Ik denk spontaan aan het uitje naar de carwash en het auto-ongeluk waar men even stopt om 'de schade op te meten'. Dit zijn echter twee voorbeelden waar het er ook makkelijk tien hadden kunnen zijn.

Ook inhoudelijk is deze film ijzersterk. Cronenberg blijft trouw aan het bronmateriaal waardoor de kracht van J.G. Ballard's boek bewaard blijft. Het gegeven van een versmelting tussen vlees en machine en de opwinding die gepaard gaat met de bijna-dood-ervaring van een crash blijft intrigeren en past bovendien wonderwel binnen het 'body horror' oeuvre van de Canadees. Crash is een film die opwindt en verontrust, meestal tegelijk.

Te veel seks en te weinig verhaal zou je kunnen zeggen maar die stelling spreek ik graag tegen. De seks is het verhaal in Crash. Elke seksscène vertelt ons iets over de personages en stuwt het verhaal verder. Een gedurfde aanpak maar wel één die naar mijn gevoel perfect werkt. Bovendien is verhaal nog steeds een overschat begrip en is het vooral de algehele sfeer die maakt dat ik zo onder de indruk ben van deze film.

Cronenberg's producer waarschuwde dat deze film het einde van zijn carrière zou betekenen. Hij luisterde niet en de rest is geschiedenis. De film zou een onwaarschijnlijke controverse veroorzaken in Engeland maar zou tegelijk de Special Jury prize krijgen op het filmfestival van Cannes en omarmd worden door bekende recensenten als Mark Kermode. Crash zal de meningen altijd blijven verdelen en maar goed ook. Je weet dan tenminste dat je met een interessante film te maken hebt.

5*

Tja, het zal wel. Ik heb best wel van wat Cronenbergs genoten, maar Crash valt daar niet onder. Ik snap het punt van de film gewoon niet, en ik snap ook niet waar JG Ballard heen wil - behalve dan een poging doen om zo choquerend mogelijk bezig te zijn. Ik kan me ook een sampletje herinneren van hem op een Manics-album met een citaat van die strekking - "I wanted to rub the human face in its own vomit, and then force it to look in the mirror". Het is een portret van een stel mensen met een maffe fetisj - auto-ongelukken, en we zien dan ook een film lang ongelukken (al dan niet in scene gezet), rijdende mensen die (nog) geen ongeluk hebben, en heel, heel veel seks. En daar houdt het wel een beetje mee op, een zinnig verhaal is in geen velden of wegen te bekennen (behalve wat soap-achtige ontwikkelingen en preludes op seks), ik zie met de beste wil geen diepere betekenis in de seks-autoongeluk-combinatie behalve een poging tot choqueren, en er is niks mis met naakt, maar als dat de enige positieve factor is zet ik volgende keer wel wat anders op.

Op de bank kijken ze elkaar tegelijkertijd met een glimlach, grote ogen en opgetrokken wenkbrauwen gefascineerd aan. Hij haalt zijn schouders op en volstaat met de constatering: ‘Cronenberg…’, alsof dat hetgeen zich op het scherm voltrekt, direct zou moeten verklaren. En eigenlijk doet het dat ook wel. Net zoals een beetje filmliefhebber wel weet wat hij met Lynch in huis haalt, geldt dat ook in sterke mate voor deze eigenzinnige Canadees, bekend om wat hij het menselijk lichaam allemaal laat doorstaan.

Het is mijn 11e film van de man, en inderdaad niet zijn beste, zoals hier op MM meermaals te lezen valt. Maar in tegenstelling tot enkele kritische users die er echt weinig mee aan konden vangen, heb ik wel gefascineerd zitten kijken. Narratief is het niet zijn sterkste, maar mij biologeerde het gegeven van de groep mensen die na een ongeluk bemerken dat ze een seksuele fascinatie ontwikkelen met auto crashes zeker genoeg om af te ronden naar een 3,5*. Leuke acteurs ook, en het moet gezegd, die seksscènes van toen doen je soms toch constateren hoe puriteins Hollywood nu geworden is. En ook gewoon vasthouden, dat shot. Andere tijden.

3,5*

Valt in de herziening toch een beetje tegen. Het begint zonder meer intrigerend, en ik had nog wel wat meer van die groep achter die enactment van beroemde ongelukken willen zien. Helaas wordt het na het sterke eerste uur een beetje een herhaling van zetten. Het helpt ook niet mee dat ik James Spader nogal een irritante acteur vind en in dit geval ook nog eens slecht gecast. Holly Hunter verdween halverwege opeens helemaal uit beeld, om alleen nog even terug te komen in een romantisch onderonsje met Rosanne Arquette (die van haar kleine bijrol nog iets memorabels weet te maken, de scène in de showroom is een van de hoogtepunten).
Origineel, gewaagd, maar helaas maar half geslaagd in de uitvoering. Wel sterke score van Howard Shore.

Beslist een van de vreemdste films die ik ooit heb gezien maar ook een van de intrigerendste omdat de film in wezen niet eens zo onrealistisch en daarmee provocerend en verontrustend is (ik herinner me een krantenbericht van een tijd terug dat opvallend veel tieners verongelukten omdat het toen even een trend was om seks te hebben terwijl men autoreed). In de Amerikaanse cultuur zijn auto’s en seks sowieso sterk met elkaar verbonden (bv.‘Paradise by the dashboard light’ en ‘Greased Lightnin’) en deze film gaat alleen maar nog een stapje verder: auto-ongelukken zijn niet alleen metaforisch een vorm van gewelddadige, gevaarlijke en dus ‘echte’, vruchtbare seks (die bovendien de mens een nieuwe vorm als cyborg geeft) maar ook in het echt een soort van hoogste erotische kunst. Deze film is in ieder geval een vorm van erotische kunst en terecht met terugwerkende kracht een klassieker.

Speed and steel don't like flesh and bones, zong Caroline Aiken ooit.

Deze film kijkt daar iets anders tegenaan. 

Het auto-ongeluk als paring, verstrengeling, van hard metaal en kwetsbaar vlees, en het dodelijke auto-ongeluk als ultiem orgasme.

James Dean werd door zijn dood in zijn Porsche 550 onsterfelijk. Het lijkt het doel waar de personages in Crash naar streven. Als het even kan met die Hollywood-touch.

Vanaf het begin, een zwaar aangezette zinnelijke (om niet te zeggen geile) sfeer, met een score die dát misschien niet zo zeer ondersteunt, als wel er iets dreigends en unheimisch aan toevoegt.

Spader en Unger spelen hun rollen als in een roes, strak gespannen als een veer, afwisselend ingehouden en kolkend van opwinding. Hunter, Arquette en Koteas doen niet of nauwelijks voor hen onder.

Misschien één of twee mindere scènes, maar daar tegenover een hele reeks die toch wel zeer memorabel te noemen zijn. De opening. De eerste aanrijding, godskolere, de ontblote borst van Hunter. De wasstraat, natuurlijk.

Mijn eerste indruk is wel dat Crash iets beter begint dan dat het eindigt. Maar toch, geweldige film eigenlijk. Het beste dat ik van Cronenberg tot nu toe gezien heb.

Speciaal zoals we dat gewoon zijn van Cronenberg. De film heeft een zeer aparte, erotische sfeer. Het uitgangspunt is nogal vreemd hiervoor. Crashen met de auto lijkt dierlijke begeertes voort te brengen. De film is ongetwijfeld gebaseerd op het gelijknamige boek van JG Ballard. Ook het hoofdpersonage noemt Ballard. Ik heb een paar jaar geleden eens een boek van Ballard gelezen en dat was op zich niet slecht, niet meteen iets wat ik snel zal overdoen vermits het niet meteen mijn genre of stijl is. Een film ben je op minder dan 2u door het verhaal dus zo leer ik zijn werk wel kennen. Benieuwd naar Cronenbergs nieuwe film altijd de moeite om eens te proberen.

Slechte Cronenberg over een extreme vorm van fetishisme (symphorofilie) die gekoppeld wordt aan de seksuele beleving van enkele personages. Het onderwerp boeide me niet, en met de psychologische link tussen auto-ongelukken en seks had ik ook al niks... is ook gewoon niet te snappen... . En gelukkig maar, want ik voel me na het kijken van deze film des te meer een geestelijk normaal mens. De erotiek is niet om warm van te worden. Filmisch stelt het ook al niet veel voor. Wat een ordinair gefilmde zooi zeg. Vuilbak in.

Waarom weet ik niet precies maar ik had eenmaal uit twijfel de film laten liggen bij de kringloop waarna toch een soort van interesse ontbrandde. En natuurlijk kwam ik de film daarna niet meer tegen, waarom de film me nu juist trok weet ik niet en meerdere keren had ik de twijfel om er dan maar iets meer voor te betalen. Maar dat kwam er niet van waarop ik de film toch bij een kringloop vond en achteraf blij was dat ik er niet meer voor betaald heb. Want zo best vond ik dit allemaal niet.

Duidelijk en tegelijk apart is het door Cronenburg gecreeerde concept rond een tweetal overlevers van een auto ongeluk die daarna een fetisch ontwikkelen en zich bij een groep lotgevallen aansluiten met de bijzondere hobby ramptoerist uit te hangen en de ongelukken van overleden sterren na te spelen met alle gevaren van dien. En opzich is het uitgangspunt niet raar met de psychologie van de bijna doodervaring of bijvoorbeeld gevaar in combinatie met adrenaline, het is een samenspel van stoffen in de hersens die ongetwijfeld dicht bij seksuele opwinding zullen liggen. Dit in combinatie met enkele broeierige scenes, een prima cast en aparte karakters zoals Vaughan zou toch moeten volstaan voor een degelijke en spannend film afgeladen met sfeer en spanning.

Maar nee, want Crash mondt voor mij toch vooral uit in een slappe soft-porno film en dat is dan nog bijna een pluspunt want de scenes met Kara Unger zijn best oké, dat geld ook voor Arquette die best lekker is. Maar Ballard wordt nooit echt interresant, blijft Helen vooral op de achtergrond, is het me een raadsel waar die Vaughan nu precies op uit is maar ontbeert de film vooral spanning en richting, want wat gebeurt er nu eigenlijk...? Waar wil de film nu eigenlijk heen met de fetisch? Het is in mijn ogen iets waar de karakters, net als de kijkers, net zo zoekende in zijn. De uiteindelijke afloop komt aan mij dan ook niet vroeg genoeg, gelukkig duurde de film niet heel lang, en ben ik gelukkig de helft alweer vergeten en kom ik toch langzaam tot de conclusie dat ik Cronenberg ondanks zijn in de basis interessante films toch vaak vind tegenvallen.

Vreemd.

Waarschijnlijk typisch David Cronenberg-werk. Ik denk dat ik een tiental films van hem gezien heb, maar ik weet nog altijd niet of ik hem nu goed of slecht moet vinden. In ieder geval wisselen mijn beoordelingen fel. Deze Crash zal mij voornamelijk bij blijven als een rare film, vol lelijke mensen die een, althans voor mij, ongebruikelijke fetish beleven.

De symboliek (kwetsbaarheid?) ontgaat me misschien iets te veel om écht mee te zijn. Niettemin denk ik dat het voor mij sowieso onbegonnen werk was om hier echt van te genieten. Daar zijn alleen al de talrijke seksscènes niet sexy genoeg voor, mocht het al de bedoeling zijn geweest om die als dusdanig te brengen.

2

J. G. Ballard.

Zonder iets van zijn leven en werk te weten is deze film een ondoorgrondelijk rariteitenkabinet - en met net zozeer, maar er vallen tenminste wel een paar puzzelstukjes op hun plaats. Waarbij het mij wellicht het meeste helpt dat ik The Kindness of Women intertijd gelezen heb - wellicht zijn meest verklarende boek, al kwam ik ook tegen dat er een geannoteerde versie van Atrocity Exhibition is.

Hoe dan ook is het onmogelijk om de invloed van Ballard te overschatten - als SF-auteur die in 1962 al een boek over klimaatverandering schreef, zijn vreemdere werk in de jaren 70 en 80 inspireerde talloze bands waaronder Joy Division. Meerdere van zijn boeken zijn verfilmd - meest bekend wellicht Empire of the Sun (1987), waar ik overigens niet zo heel enthousiast over ben, wel maakt die film net als sommige van de latere boeken iets duidelijk van waar de wat bijzondere belevingswereld van Ballard vandaan kwam.

Zo ook weer in deze film, gebaseerd op het korte verhaal in Atrocity Exhibition en later uitgewerkt tot een op zichzelf staand boek. De orgiastische samengang van staal en vlees verheven tot een op zichzelf staande fetish, het vereist wel wat mentale flexibiliteit om daar iets bij te voelen - en ik kan dan wel niet echt zeggen dat dat me nu gelukt is, maar deze film slaagt er evengoed wel bovengemiddeld goed in om het concept inzichtelijk te maken. Met dank aan de fraaie cast, met een James Spader, een Elias Koteas, Hunter en Arquette, en natuurlijk vooral Deborah Kara Unger is het toch een ongekend broeierig spektakel. Een van de zeldzame films waarin een erotische fascinatie overtuigt. Nouja, los van de fetish wellicht.