Sto Dney Do Prikaza (1990)

Vanwege de "gemeende" homo-erotiek verschillende keren gedraaid op gay & lesbian filmfestivals. Maar deze van de hak op de tak springende film met bijna geen dialogen is technisch verre van volmaakt. Daarnaast is het volstrekt onduidelijk waar het in feite om gaat.

Bedankt Gauke, mijn interesse is gewekt (ook doordat de film in Alastors top 10 staat).

Het gaat er denk ik in feite om dat de film een omgeving in beeld brengt, die je anders niet snel zult meemaken. Door de long-takes en de majestueuze camerabewegingen is dat wel degelijk gelukt. Ondanks de relatief korte omvang van de film, neemt de regisseur ruim de tijd om situaties in beeld te brengen: kadetten die elkaars ruggen wassen, een vermoeiende mars door het landschap, een eeuwigdurend appel in de ijzige kou.

De film boogt vooral op de tegenstrijdigheid tussen de subjectieve beleving van het individu en het objectieve, hiërarchische systeem van het leger (verbeeld door immer aanwezige surveillance camera's). De jongens zijn van elkaar afhankelijk, maar zijn tegelijk elkaars last. Wreedheden en tederheden staan tegenover elkaar. Droge registratie en subjectieve, haast surrealistische shots wisselen elkaar af. Verheven muziek van Bach is het contrapunt van het dagelijkse geluid van geschreeuwde orders en dreunende laarzen.

Voor liefhebbers van Tarkovksy en Sokurov, dat is misschien een makkelijk gemaakte referentie. Misschien is het ook iets voor kijkers die juist niet zo bekend zijn met de Russische filmgeschiedenis, maar die niet bang zijn zich in het vreemde onder te dompelen. (Waarmee ik refereer aan de hoogtepunten van de film: een onderwatershot van een naakt zwemmende vrouw in een zwembad, en een jongen die in foetushouding in militair uniform op de bodem van datzelfde bad ligt.)

Bizar dat de bekendheid van de film nog voortkomt uit gay-associaties. De film heeft daar zelf helemaal niets mee van doen. Maar aan de andere kant mogen we dankbaar zijn voor deze aandacht, want het heeft er ook voor gezorgd dat de film aan de vergetelheid is ontrukt (denk ik).

Schitterende film, waarbij ik tientallen associaties kan maken, nostalgie naar het geboortedorp en moeder die thuiskomt en hoe het thuis ruikt (klinkt bekend, zeker??), verlangen, ontreddering, zoeken naar zingeving en discipline, choreografie van oefeningen, lichamelijkheid (die gay-associatie zal grotendeels samenhangen met een douchescène ergens in het eerste deel van de film), landschappen, Russische logica en (zie de bijbehorende docu's van Steve Kokker): kameraadschap, vaderlandsliefde en mannelijkheid. O ja en muziek van Bach - ook die hoorden we eerder bij de Russen.

De filmstijl is poëtisch, maar niet zo lyrischs als bijvoorbeeld Tarr/Kelemenm meer romantisch intiem zoals Proskurina en zo. Zo zie je, toch wat namedropping. Ook de uitwerking is poëtisch: flarden van herinneringen, verlangens en bewustzijn als strofen in een filmgedicht. Soms abstract en soms letterlijk.

Uitermate & Bijzondere Documentaire.

[ waarbij ik continu in de veronderstelling was dat ik naar een film van Luis Bunuel keek.]