The Chronology of Water (2025)

Een vrachtwagen vol ellende passeert de revue in dit pretentieuze psychologische drama over Lidia [Imogen Poots], die kortstondig ontsnapt aan haar ellendige leven (met een vadertje-niet-zo-lief [Michael Epp] en een onverschillige moeder [Susannah Flood]) door te zwemmen. Deprimerend portret van een uitzichtloos bestaan, geeft Stewart een excuus om in navolging van Terrence Malick allerlei visuele hoogstandjes af te vuren terwijl een voice-over vertelt wat de hoofdpersoon denkt. De enige verlichting in vermoeiende stijloefening komt van Belushi als auteur Ken Kesey (‘One Flew Over The Cuckoo’s Nest’, ‘Sometimes A Great Notion’), bij wie Lidia een schrijverscursus volgt.

Lage scores, zeg. Ik vond het een van de beste films die ik de afgelopen jaren zag. Ja, het is een hoop ellende, maar er zit wel veel ontwikkeling in die ellende, het is niet zo dat één trauma het hele leven doorwerkt en alles bepaalt.

Ook mooi dat personages komen en gaan, zoals dat in het echte leven vaak ook gebeurt. In films die zo'n lange tijd beslaan blijven de personages juist vaak gelijk. Dan is de jeugdliefde ook degene die bij het sterfbed zit.

Stilistisch vond ik het ook allemaal best fraai. Dit soort gepolijste rauwheid heb je natuurlijk wel vaker gezien, het is niet echt origineel, maar het past goed bij de beklemmende sfeer.

Ook leuk dat Kim Gordon een bijrolletje speelt. Onlangs kwam ik Asap Rocky al tegen in If I Had Legs I'd Kick You. Die muzikanten van tegenwoordig maken acteurs nog overbodig.

Naar de memoires van de auteur Lidia Yuknavitch. Geregisseerd en tot script verwerkt door Kristen Stewart. Een film met kille cuts, extreme close-ups en associatieve sprongen tussen ruimte en tijd. Een film met een rauwe beeldspraak die verontrustende werkt. Uit de visuele intensiteit en de emotionele intimiteit ontspruit een ongepolijste energie die je ook terug hoort in de stem van Imogen Poots die de rol van Lidia vertolkt. Water is het sleutelelement in deze film die de traumatische jeugd van Lidia in het San Francisco van de jaren 70 weergeeft.

Ze groeit daar op in een milieu waar vrouwonvriendelijkheid en seksuele onderdrukking welig tieren. Een sadistische vader, een apathische moeder en het zwemmen dat niet alleen gaat om atletisch vermogen maar ook om een bepaalde seksistische esthetiek. Een zwembeurs maakt het Lidia mogelijk te ontsnappen uit haar benauwende en naargeestige milieu. De bevrijding die Lidia daarmee bewerkstelligt zet ze om in wilde excessen der zelfdestructie. Feesten, alcohol, drugs, seks. “Fuck the pain away”, luidt haar motto.

Het zwemmen is dan passé en opgekropte emoties komen tot uiting in woorden als ze haar talent voor schrijven ontdekt. De film laat het allemaal zien in een collage van indrukken. De regie van Stewart is passend wild, furieus en rauw. Een krachtig pulserende soundtrack onderstreept de beelden die met een provocerende directheid door Lidia’s voice-over worden becommentarieerd.

Een getraumatiseerd persoon, die Lidia. En dat is te merken. Ze reageert met minachting op respect en geborgenheid die anderen haar willen geven. Het op papier zetten van haar frustraties helpen haar aan innerlijke rust. De vredige momenten zijn van korte duur. De woede, het verdriet en de haat sudderen onderhuids door. Zichtbaar in de korrelige en kleurrijke beelden die samen met de inbreng van Imogen Poots zorgen voor een grillig, verontrustend en authentiek portret van een getraumatiseerde schrijfster die ooit een groot zwemkampioen wilde worden.

Stewart doet een heleboel goed met haar eerste speelfilm als regisseur.

Wat me erg goed beviel was de nerveuze editing, de losse omgang met de chronologie en continuiteit en scheiding tussen realiteit en droomwereld. Ook dat ze afstand houdt van de vaak al te dodelijk saaie color grading waarmee alles tot dezelfde brij teruggebracht wordt - een verademing eigenlijk. Maar daar staat ook wat tegenover: de film duurt zeker een halfuur, misschien drie kwartier te lang, en het gedoe met het kadertje en beeldformaat schiet me echt verkeerd. Leuk dat je op film wil werken, maar vertrouw op het resultaat in plaats van de hype denk ik dan.

In de casting is Poots ongenaakbaar, wat een intensiteit brengt ze en hoe rauw en visceraal speelt ze haar rol. Er schiet me niet echt een voorbeeld te binnen wat daar zelfs maar in de buurt komt. Erg knap ook hoe de scenes waar ze nog tiener is er uit komen, het straalt in alles bakvis uit.

De soundtrack past fijn bij de beelden en het verhaal. Niet vaak dat ik dat vind, maar hier wel, de vaak krassende en rauwe klanken passen gewoon perfect.

Alles bij elkaar een behoorlijk overdonderend filmpje, maar wat beklijft is dat het nóg veel sterker had kunnen zijn met een wat beperktere speelduur.