Nr. 24 (2024)

Elk bezet land zal tijdens de nazibezetting wel zijn verzetshelden gehad hebben, dat was in Noorwegen dus niet anders. Best een beklijvende en sterke film over een jongeman die het voortouw nam en erg beredeneerd de risico's niet schuwde. Opmerkelijk ook dat de film de focust legt op het feit dat er inderdaad geen zwart wit bestaat tijdens de oorlog. Confronterend was dan ook de schoollezing die Sonsteby gaf aan een aantal hedendaagse jongeren. Het was even een wrang moment al zorgde Andersen er wel voor de focus te bewaren op de heldendaden in het verleden.

Knap in beeld gebracht en ook het acteerwerk was van prima niveau. De volledige aandacht ging naar het verzet zelf en minder naar de nazi's of collaborateurs. Het tempo zat goed en voldoende hoog.

"Ik heb vijf laden in mijn hoofd."
"De drie bovenste open ik voortdurend. De vierde minder vaak."
"De onderste sloot ik op 8 mei 1945 en heb ik sindsdien niet meer geopend."
"Gunnar Sønsteby"

Ondanks dat ik geen "Netflix" heb, is deze Noorse Biografie / Drama / Oorlog film natuurlijk ook gewoon te pindakazen. Omdat ik een Tweede Wereldoorlog liefhebber ben (ik kijk wel het liefst Tweede Wereldoorlog films vanuit Duits perspectief, daarvan staan er ook maar liefst vijf van in mijn "Top 10 films"), sprak deze film me aan (stond gisteren bij "Al het laatste filmnieuws" op MovieMeter) en mede omdat ik in 2013 al de eveneens Biografie / Oorlog film "Max Manus (2008)" heb gezien (hij komt ook in deze film voor). Verder zag ik in 2018 de Oorlog film "Den 12. Mann (2017)" (een aanrader overigens), in 2022 zag ik de Drama / Oorlog film "Gulltransporten (2022)" en in 2023 heb ik nog de Oorlog / Drama film "Kampen om Narvik - Hitlers Første Nederlag (2022)" gezien. Dus ik heb in deze eeuw al redelijk wat Noorse Tweede Wereldoorlog films gezien.

Op de dag van de Duitse invasie van Noorwegen, te weten 9 april 1940, staat Gunnar Sønsteby (Sjur Vatne Brean), een jonge leerling uit het bergstadje Rjukan, voor een ingrijpende keuze. Hij besluit zich te verzetten tegen de bezetter. Wat begint als een enkele verzetsdaad, groeit uit tot een opmerkelijke ondergrondse carrière. Gunnar Sønsteby ontpopt zich als leider van de beruchte "Bende van Oslo", een verzetsgroep die keer op keer de bezetter weet te treffen met gedurfde sabotageacties.

Net zoals "Max Manus" mag deze biografie film over Gunnar Sønsteby er best wezen en hij is ook de meest onderscheiden Noorse staatsburger en de enige die onderscheiden is met het Noorse Oorlogskruis met drie kruizen, welke de hoogst mogelijke Noorse militaire onderscheiding is.

Op film opent in de huidige tijd (ergens voor 10 mei 2012, maar wel in deze eeuw) met een lezing door Gunnar Sønsteby (Erik Hivju, die de oudere Gunnar speelt) waarbij studenten / jongeren samen komen in een zaal, waaronder Anne Solheim (Flo Fagerli) die een familielid is van Erling Solheim (Jakob Maanum Trulsen) waarmee Gunnar goed bevriend was voor de oorlog. Daarna schakelen we ook even na 1937 waar Gunnar en Erling samen in de Noorse besneeuwde bergen op avontuur zijn en ze een meningsverschil hebben over de nazi's. Daarna bevinden we ons in Oslo op 9 april 1940, waarover Gunnar in het heden tegen de jongeren in de zaal zegt:

"En de Duitsers kwamen binnen op 9 april 1940. Ze hadden maar 800 man nodig om Oslo in te nemen. Dat zijn er twee keer zoveel als jullie."

Het fraaie van deze film is dat de film zich afspeelt in het verleden (van 1937 t/m 1945) en het heden (de lezing) en het zowel gaat om het verzet tegen de bezetter, maar ook om executies van Noorse personen (in totaal 82) die iets met de Duitsers te maken hebben, zoals bijvoorbeeld verraders en degene die voor de Duitsers werken zoals de Noorse commandant Karl A. Marthinsen (Per Kjerstad), die het hoofd was van de staatspolitie en die Noren liet martelen, en de Noorse politieleider Gunnar Lindvig (Lukas Petrauskas), die beiden ook in de film te zien zijn en ook laat men zien hoe ze geëxecuteerd werden.

Wat Gunnar Sønsteby allemaal gedaan heeft en meegemaakt heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog is best indrukwekkend en hij is ook nooit gepakt geworden door de Duisters (wel bijna een keer). Hij stond hoog op de lijst van door de Gestapo gezochte personen, maar hij werd nooit gepakt en dat o.a. omdat hij zich verschuilde achter zo'n 30 tot 40 verschillende namen en identiteiten en ook sliep hij iedere dag ergens anders en dat mede via de hulp van de vrouw Gudrun Collett (Lisa Loven Kongsli) en haar netwerk van appartementen.

Gunnar nam vanaf 1940 deel aan het Noorse verzet en ook sloot hij zich aan bij de Noorse troepen en vocht hij tegen de Duitsers (waarvan ook wat beelden te zien zijn) totdat hij longontsteking kreeg. Hierna sloot hij zich weer aan bij het verzet en stuurde hij belangrijke informatie via Zweden door naar Engeland, waar hij in contact kwam met de Britse geheime dienst. Nadat hij verraden is geworden door een collega verzetsstrijder, te weten Per Solnørdal (Aidas Asmonas) die door Gestapo gemarteld is geworden met een kacheltje, weet hij in april 1943 op het nippertje te ontsnappen aan de Gestapo en vlucht hij naar Schotland, waar hij door de de Britse geheime dienst ondervraagt wordt. Na een opleiding tot saboteur, keert hij in 1943 per valscherm terug naar Noorwegen en werd hij daar contactpersoon voor alle SOE (Special Operations Executive)-agenten in Oost-Noorwegen en hoofd van "Oslogjengen", de afdeling van de Linge-compagnie in Oslo waar hij opdrachten krijgt van Jens Christian Hauge (Jacob Jensen).

De groep voert dan een reeks sabotage-acties uit in Oslo en omstreken, en daarvan krijgen we er een aantal van te zien, waaronder het opblazen van een arbeidsmobilisatiekantoor in Oslo op 18 mei 1944 waarna Gunnar's vader Gustav (Mads Henning Jørgensen) wordt opgepakt in Rjukan door de Gestapo, het opblazen van een wapen- en ammunitiefabriek in Kongsberg op 19 september 1944 waarbij Gunnar bijna wordt opgepakt (en dan zelfmoord wilt plegen via een pil in de mond) bij een wegcontrole en het opblazen van een administratiekantoor van de Noorse spoorwegen op 14 maart 1945. En terwijl hij dat laatste doet, wordt ondertussen ook zijn vriend Erling Solheim ergens anders geëxecuteerd door het verzet als verrader.

Ook vertrekt hij op november 1944 na Londen, nadat hij nog op straat zijn vriend Erling Solheim is tegengekomen, waar hij o.a. de Noorse koning Haakon VII (Kristian Halken) in ballingschap ontmoet en waarmee hij samen eet. Terwijl hij in Londen is, worden er een paar bevriende verzetsstrijders, te weten Gregers Gram (Ulrik William Græsli) en Gunnar's goede vriend Edvard Tallaksen (Philip Helgar), in de val gelokt door de Duitsers en gedood (Edvard pleegt uiteindelijk zelfmoord nadat hij gewond in het ziekenhuis terecht komt en daar opgepakt en meegenomen wordt door de Gestapo).

De Gestapo, zoals de Duitse Gestapo-officier Siegfried Fehmer (August Wittgenstein), ging natuurlijk zeer hard en grof te werk m.b.t. martelen om informatie te verkrijgen en over een verzetsstrijder die ze hebben opgepakt, wordt op een gegeven moment ook gezegd:

"De Duitsers goten kokende olie in Kristians rectum. Hij is van binnen verbrand."

Daarna ontvangt hij via Jens een brief m.b.t. "richtlijn voor nr. 24" (oftewel de titel van de film), waarin staat dat er executies moeten worden uitgevoerd. Daarna belanden we na circa 73 minuten wat langdurig terug in de huidige tijd bij de jongeren op de lezing, die nu ook vragen stellen aan Gunnar, waaronder een student die aan Gunnar vraagt:

"Ik heb gehoord dat de verzetsbeweging soms ook Noren moest doden?".

Waarop Gunnar ietwat afwachtend "Ja" op antwoord, waarna de student aan hem vraagt:

"Hebt u dat ook gedaan?"

Dat was opzicht best interessant en daarop antwoord Gunnar o.a.:

"In een oorlog verdwijnen de nuances. Alles wordt zwart-wit. En plotseling gelden er andere regels. Tijdens de oorlog verloor ik acht van mijn beste vrienden vanwege de Duitsers."

Het stelt ook een sterke tegenvraag aan de student, namelijk:

"Hoe zou jij reageren als je vrienden werden verraden?"

Daarna krijgen we de executie van politieleider Gunnar Lindvig te zien, waarna we na circa 80 minuten weer terugkeren in de huidige tijd bij de jongeren en krijgt Anne Solheim het woord, die vragen stelt m.b.t executies van Noorse personen (waarvan we ook een paar executies te zien krijgen). Anne stelt opzicht goede vragen en voelt Gunnar stevig aan de tand en noemt o.a. Karl A. Marthinsen, waarna we zijn executie te zien krijgen en de Duitsers wraak nemen op de Noorse verzetsbeweging en bevolking.

Daarna vraagt Anne aan Gunnar:

"Iemand in mijn familie is gedood door het verzet. Hij schijnt iemand te hebben verraden. Ik hoopte dat u er misschien iets over wist."

Als Gunnar dan vraagt "Hoe heette hij?" antwoord ze:

"Erling Solheim."

Waarop Gunnar even stil is en daarna zegt:

"Nee, die naam zegt me niets."

We krijgen dan uiteindelijk de executie van Erling Solheim te zien (en ook het opblazen van het administratiekantoor van de Noorse spoorwegen) op 27 februari 1945 na circa 96 minuten en dat wordt begeleidt door het nummer "Exit Music (For A Film)" van de Engelse alternatieve rockband "Radiohead". Daarna is de oorlog in Noorwegen voorbij op 8 mei 1945 en gaan we voor de laatste keer terug naar de huidige tijd bij de jongeren en praat Anne nog even met Gunnar en vraagt ze:

"Ik hoopte dat u iets wist over de broer van mijn overgrootvader."

Waarop Gunnar weer "Nee" zegt, maar naderhand loopt hij naar haar toe en praat hij met haar en zal hij ongetwijfeld de waarheid hebben gezegd, maar dat krijg je wel niet te horen. Verder krijg je nog te weten wat er met een aantal andere verzetsstrijders is gebeurt na de oorlog en ook krijg je nog wat meer informatie over Gunnar. Zo trouwde hij in 1953 met zijn geliefde Anne-Karin en stierf hij uiteindelijk op 10 mei 1912. Daarna is de film ook na 106 minuten afgelopen.

Visueel zag de film er ook best mooi uit en zeker als de fraaie Noorse landschappen (in zeker in winterse omstandigheden) in beeld worden gebracht. Ondanks dat ik volgens mij nog nooit gehoord heb van de cast, deden ze het wel allemaal verdienstelijk en vooral natuurlijk hoofdrolspeler Sjur Vatne Brean als Gunnar Sønsteby, die qua gezicht wel iets weg had van de bekende Amerikaanse filmacteur Adrien Brody. Verder vond ik Lisa Loven Kongsli als Gudrun Collett wel een mooie vrouw.

Hoewel ik niet zo bekend ben met de Noorse geschiedenis tijdens de Tweede Wereldoorlog, begin ik er via dit soort films (en de films die ik noemde tijdens mijn opening) wel steeds meer over te weten. En wat dat betreft is "Nr. 24" ook gewoon een goede en leerzame Biografie / Drama / Oorlog film.

Voor de jaarlijkse Norsk Krigsfilm nemen ze ditmaal de geschiedenis van Noorwegens meest gedecoreerde burger, het hoofd van "Oslogjengen" (de Oslo-bende), verzetsstrijder Gunnar Sønsteby aka Nr. 24. Volgens zijn wiki gaf hij regelmatig lezingen over de oorlog aan schoolkinderen Dat hier de basis voor de film vormt. Het is verder net zo conventioneel als gewoonlijk.

Even tussendoor wat aanvullende info; Noorse verzetsstrijder Max Manus (film met dezelfde naam) maakte ook deel uit Oslogjengen, wat dan weer een afdeling was van de Linge-compagnie. Die onder andere bekend zijn van Operatie Freshman, de poging om een zwaar-waterfabriek op te blazen (film Kampen om Tungtvannet (2015) En in die zwaar-waterfabriek van Norsk Hydro werden de lezingscènes opgenomen.

Enfin de lezing opgenomen met handcamera worden afgewisseld met episodes uit Gunnars jaren 40-verhaal, De film springt dus steeds heen en weer van presentatie naar herinneringen. Je vraag je af; waarom krijgen we reacties van het publiek te zien? Bijkomstig probleem is dat je steeds weer uit de film raakte en personages soms komen en gaan.

In het derde bedrijf blijkt waarom men voor de lezingenscenes heeft gekozen. Er komt een morele keuze; Is alles wel zwart-wit en gelden tijdens een oorlog andere regels...er bestaat volgens mij ook geen oplossing. En het enige wat je krijg te zien, zijn vragen en dubbelzinnige antwoorden. Enfin het doet niet veel af van het cijfer! Maar doet de niet bij deze tijd passende muziek wel! Wie was verantwoordelijk om in een zo’n gedetailleerd historisch stuk, tijdens de climax van de film Radioheads ‘Exit Music (For a Film)’ te plaatsten? Een doodzonde!

Een oorlogsfilm over het Noorse verzet met in het bijzonder Gunnar Sønsteby. Terecht dat zo'n held aandacht krijgt. Ook al waren er vele helden die zich verzetten tegen de Duitse bezetters. Maar ik vraag mij af welk nut al dat verzet had. Liquideren van Nazi-sympathisanten leverde alleen maar wraak op van de Duitsers. Was de oorlog daardoor minder heftig en duurde die korter? Het verzamelen van informatie voor de geallieerden leverde uiteraard wel wat op.

Gunnar vertelt zijn verhaal aan studenten in een soort fabriek. Sommige studenten stellen hem vragen en één in het bijzonder. Uiteindelijk leidt tot een confrontatie en ontroerende scène.

De film heeft een mooi tempo. Uiteraard is het verhaal nogal gekleurd doordat het vanuit het perspectief van Gunnar wordt verteld. Maar er zijn dan ook wat losse eindjes.

Verder vond ik het jammer dat men de Duitsers weer in erg nette kleding met onbeschadigde helmen uitdosden.

Positief is dat de Duitsers Duits spraken.

Al met al vond ik het een prima film.

5 sterren voor een geweldige film.

Bijzonder goed acteerwerk.

Alleen de muziek van Radiohead is een beetje vreemd.

Iets anders dan de Soldaat van Oranje maar komt op hetzelfde neer. Goed in elkaar gezet en geeft maar weer eens aan dat het een nare tijd was onder de bezetter oftewel de Nazis.

Redelijk sterk oorlogsdrama. Het verhaal is gebaseerd op feiten en wordt mooi uitgewerkt door Andersen. De opbouw is goed en het werken met flashforwards is in het begin wat storend maar versterkt wel het emotionele einde. Dat is echt heel goed gedaan. Verder een prima oorlogsfilm met spannende scenes, maar nogmaals, het einde weet de kijker goed te raken. Het acteerwerk is verder prima en visueel ook mooi geschoten. 4.0

Goeie film over een Noorse jongeman die tijdens de bezetting van de Duitsers in opstand komt. Niet bepaald de eerste film over het (Noorse) verzet tijdens de tweede wereldoorlog. Qua verhaal valt het soms wat in herhaling. Wel worden er een paar morele vraagstukken opgeworpen over de prijs van vrijheid en in dat opzicht is het laatste gedeelte dan ook het beste. Een nipte 3.5 sterren.

Prachtfilm die de keiharde realiteit dat in een oorlog bij de mens andere wetten gelden.

Schitterend verduidelijk met de emotionele confrontatie tussen de oude verzetsstrijder en het idealisme van een jongere.

Nr. 24 kijkt best aardig weg, maar is voor mij geen hoogvlieger die boven dit soort oorlogsfilms uit weet te komen. Beetje rommelig, niet altijd even spannend. Wel goed dat dit soort films gemaakt blijven worden, zodat mensen nooit vergeten hoe het destijds was en welke risico's werden genomen.

3*

Voor films over het verzet in de Tweede Wereldoorlog ben ik altijd te porren. Deze film bewijst een prima aanvulling te zijn op de al bestaande films over het verzet.
Sowieso liggen de Scandinavische films me meestal wel goed en dat is met 'Nr. 24' ook zeer zeker het geval.

De film gaat over de jonge leerling Gunnar Sønsteby uit het Noorwegen. Hij besluit zich te verzetten tegen de invasie van de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Gunnar wordt uiteindelijk de leider van de ‘Oslo-bende’, die allerlei verzetsacties uitvoert en hij krijgt de status van held in Noorwegen vanwege zijn daden.

Wat vooral indruk maakte was het gesprek in de tegenwoordige tijd tussen Sønsteby en de studenten. Daarin wordt pijnlijk duidelijk dat er tijdens de oorlog andere regels gelden en niet alles zwart wit is.
Verder is het in alle facetten perfect verzorgd en zijn er weinig minpunten te bedenken.
Erg goede film.
4*

Meer een docudrama over de verzetsheld nr. 24

Gunnar Sønsteby.

Interessant ,maar geen geweldige film of zo.

Wel indrukwekkende ware gebeurtenissen

De volgende film betrof deze Number 24 waar ik opzich niet heel erg warm voor liep mede door Narvik die vorig jaar niets bijzonders bleek te zijn. Daar heb je weer zo'n Scandinavische oorlogsfilm was dan ook mijn gedachten maar zo in de aanloop naar de Mei week kwam de film toch op de lijst en was dan gisteren aan de beurt.

Vanaf het begin valt het natuurschoon natuurlijk op, valt de stellingname op tegen het communisme en heeft het geheel een sterke soundtrack. Het verhaal vervolgt zich met Sonsteby die al dan perongeluk bij het verzet geraakt en in dezelfde groep en reeks van gebeurtenissen beland als Max Manus uit 2008 waar erg veel overlap mee is qua karakters en acties. En waar bepaalde acties van Sonsteby getuigen van lef, zoals het geld en de clichés, lijkt Number 24 zich toch zeker niet te kunnen meten met Max manus. Want het verhaal rond Sonsteby voelt erg fragmentarisch aan, als een Max Manus Light versie, nergens heb ik het idee dat Sonsteby erg veel gevaar loopt of gezocht wordt dit in tegenstelling tot het verhaal Max Manus waar veel meer lijkt te gebeuren en het coherenter aanvoelt.

Daarnaast hebben we het beeld van de strijd tegen de Duitsers, en de aanpak van de moffen zelf zoals we die al zo vaak zagen, maar richting het einde weet Number 24 toch plotseling een opmerkelijk konijn uit de hoge hoed te toveren. Want hoewel de discussie met het pacifistische meisje over vreedzaam verzet kansloos is mondt het later toch uit in een sterkere discussie. Want was het allemaal waard? Waren de uitgevoerde acties de harde represailles waard? Maar daar is de pijp nog niet mee leeg waar het meisje ook nog op zoek is naar antwoorden rond de dood van oom Erling Solheim. Niet alleen wordt met Solheim een gelaagd beeld geschapen rond een wereld op zijn kop met vertrouwen, wantrouwen en verraadt, en dat je zelfs oude vrienden moet kunnen doden, tevens wordt er tijdens de afsluiting een gevoelige snaar geraakt met een emotionele biecht.

Waar ik het eerste uur niet super onder de indruk was van de film en deze vooral op een goede voldoende afstevende maakt de film in het tweede deel een veel sterkere indruk met een filosofische vraagstuk en mooie afsluiting en blijkt Number 24 toch beter dan verwacht.

Waargebeurd en goed filmisch het verleden aan het heden gekoppeld met nieuwe jonge generatie die luistert en wil keren, doch geen idee heeft hoe zwaar de terreur van een bezetter kan zijn. Mooi stapsgewijs opgebouwd met inzicht in het leven van de hoofdrolspeler Gunnar Sønsteby. De wil en het doorzettingsvermogen kenmerkt deze man, die veel verzetsheld tot een succes wist te brengen.

Ik vond dit egt helemaal niks. Ik denk er niet vaak over na om een film uit te zetten maar dat heb ik bij deze wel meerdere keren gehad. 2e deel van de film gebeurd er wel iets meer . Maar vooral het eerste uur vond ik egt niet goed.

Het verhaal van Nummer 24, Gunnar Sønsteby. Zonder al te overbodige heldhaftigheid - de vergelijking met onze 'eigen' Soldaat van Oranje doet zich aan, zowel in real life als in de verfilming, en dan kan ik toch niet anders zeggen dat deze beschouwing een stuk volwassener en oprechter overkomt. Ook de keuze om het verhaal in een raamconstructie met de scholieren te vertellen ligt me goed, want dat geeft een fraai beeld van het latere leven van Sønsteby.

Het enige wat voor mij niet zo goed werkte was het stukje aan het einde - sowieso is het natuurlijk niet echt een heel originele gedachte, maar het staat ook nog eens duidelijk vermeld op de Wikipedia-entry van Sønsteby. Storender wel dat de makers verzuimd hebben om het meiske net wat meer invulling mee te geven - waarom bijvoorbeeld is ze zo geinteresseerd in een oudoom die een 50 jaar voor haar geboorte aan zijn eindje gekomen is. En het open einde past dan ook niet, en al helemaal niet als je de Wikipedia er naast houdt. Onnodig en onduidelijk.