Le Bleu du Caftan (2022)

"Wees niet bang om lief te hebben," zegt Mina, de echtgenote, tegen het einde van de film wanneer ze alleen met moeite nog een mandarijn kan eten.

Behoedzaam en zorgvuldig (de twee woorden waarmee je deze film kunt karakteriseren) strelen de handen van kledingmaker Halim in de beginscène een zachte stof. Handen die als een motief in de film zullen terugkeren, zoals de stof letterlijk belichaamd zal worden door de menselijke huid en metaforisch door de schil van een mandarijn.

Zorgvuldig en behoedzaam vertellen de handen en de ogen van de echtgenote, haar man en de leerling-kledingmaker het breekbare verhaal van hen drieën en van een onzichtbare vader - "hij zal trots op je zijn geweest," suggereert Youssef, de leerling.

Ik ging er helemaal in mee, vooral met Mina, de echtgenote, de leidraad van het verhaal, al is ze minder in beeld dan haar echtgenoot. En ik brak tweemaal, onvermijdelijk.

Een meesterwerk? Niet helemaal. Laat ik volstaan met te zeggen, dat de behoedzaamheid helaas een paar keer wordt doorbroken in scènes die moeiteloos geschrapt hadden kunnen worden. Het zij zo, en het zij de regisseur Maryam Touzani vergeven. Ze schonk de kijker een met goud beklede, blauwe kaftan die het hart raakt.

Na een indringende medische ingreep wil Mina [Lubna Azabal] er zeker van zijn dat haar echtgenoot Halim [Saleh Bakri] de kledingzaak die ze samen hebben opgebouwd ook zonder haar draaiende kan houden. Ze gaan op zoek naar een leerjongen lijken die te vinden in de getalenteerde Youssef [Ayoub Missioui], die al snel een sterke band krijgt met Mina, maar vooral met Halim. Touzani volgt het meesterlijke Adam op met alweer een film over een maatschappelijke kwestie die ze met empathie, respect, maar ook met een aangenaam vleugje humor benadert. De acteerprestaties zijn ook nu van zeer hoog niveau en minimaal een brok in de keel is gegarandeerd tijdens de ontroerende ontknoping.

Aardige film die enkele goede punten kent maar ook wat begint te slepen en soms te veel drama erin stopt. Sowieso het centrale duo Azabal en Bakri zijn ijzersterk met een goede chemie en hun relatie leeft echt. Prachtig innemend door Bakri en energiek door Azabal. De jonge Messioui valt wat tegen dan; hij blijft te veel aan de oppervlakte met zijn vertolking. Visueel erg degelijk maar nergens heel bijzonder. Soms wel mooi de focus op allerlei materialen, stoffen en handwerk maar dat brengt niet veel nieuws. Ik kijk vaker filmpjes over het maken van kleding en deze film voegt eigenlijk niets toe op dat punt. Zeker richting het einde begon het allemaal wat te lang te duren voor mijn gevoel. 3,0*.

Eigenlijk een heel oprechte film, die zichtbaar met veel liefde is gemaakt. We volgen een echtpaar dat ondanks de nodige tegenslag (stress, armoede, buitenechtelijke avonturen) een heel gelukkig en vooral liefdevol huwelijk heeft. Met de naderende dood van Mina in zicht worden alle resterende plooien gladgestreken.

Overal om me heen hoorde ik mensen snikken. Ik verveelde me ondertussen rot. Alles stond in het teken van de goedheid en het geluk: de beelden, de muziek, de glimlachjes, de omhelzingen, de lieve woorden. Na een uurtje wist ik het wel en werd het een kwellende herhaling van zetten. Ik haalde opgelucht adem toen Mina eindelijk dood was.

Intrigerende film, maar heb wel met gemengde gevoelens gekeken. De film weet flinke indruk te maken door het sterke acteerwerk en de dramatiek. Het is een goed verteld verhaal, knap klein gehouden door het op slechts enkele locaties te laten afspelen. Het einde is fijntjes afgewerkt (de man en zijn vriend die alleen, geïsoleerd van de rest van hun gemeenschap door de progressieve keuze die ze maken, haar naar de begraafplaats dragen), zij het enigszins in Hollywoodstijl.

Mijn ambiguë waardering komt in de eerste plaats door de zware en overheersende dramatiek: de film geeft - behalve wat aardige grappen en een helaas niet bijster innovatief dansmoment - erg weinig lucht. Het is daarmee een zware, intensieve zit. In de tweede plaats is de thematiek niet bijzonder nieuw (onderdrukte homoseksualiteit en de impact op relaties in een conservatieve samenleving). Ook al is het mooi verteld, en is dit zeker voor Marokko een relevante film, het biedt de geoefende kijker niet veel nieuws.

Tot slot ben ik inhoudelijk niet overtuigd van de ontwikkeling van de personages. De vrouw is té clichématig de rots in de branding, die heel haar leven de onderdrukte homoseksualiteit van haar man heeft moeten aanzien. Op haar sterfbed is ze in staat hem te vergeven, hem als 'nobel' te complimenteren, zijn 'vriend' te accepteren, en haar man veel te zoetsappig mee te geven dat hij vooral niet bang moet zijn lief te hebben. Hoe mooi ook, het is té naïef om te overtuigen. Veel potentieel dus in de film, maar niet top.

Een bijzondere sterke film die niet zozeer over homoseksualiteit gaat zoals het plot doet vermoeden. Het speelt uiteraard wel mee, maar is veel minder dominant aanwezig dan verwacht. Eigenlijk is het een film die draait rond (onvoorwaardelijke) liefde tussen man en vrouw.

De vrouw die ondanks de geaardheid van haar man steeds veel respect voor hem heeft gehad. Hij houdt ook van haar. De liefde, zeg maar emotionele binding en betrokkenheid is groot. Ook wanneer hij het seksueel moeilijk heeft of wanneer zijn vrouw zwaar ziek is. Het is die sterke band tussen hen die onverwoestbaar is en zo fijn fragiel naar voren komt in deze film.

Als extra krijg je een blauwe draad voorgeschoteld van vakmanschap dat vader op zoon werd doorgegeven. Zeer mooie ambacht met al die prachtige stoffen. Treurig om vast te stellen dat haast geen enkele klant de waarde of exclusiviteit van de gewaden kan inschatten. Topfilm!

De Marokkaanse regisseur Maryam Touzani komt na het aangrijpende Adam (2019) andermaal met een gevoelige film, deze keer over onderdrukte gevoelens in een soort driehoeksverhouding. Net als in haar debuutfilm zijn niet alleen het verhaal, maar ook de acteerprestaties van een hoog niveau. Dat Lubna Azabal opnieuw uitblinkt is al lang geen verrassing meer. Met dank aan Fisico voor de tip.

De score voor deze film vind ik iets te hoog. Het is zeker geen slechte film, maar het had allemaal wel iets sneller en korter gemogen. Soms iets te langdradig. En dat mag, als dit niet ten koste gaat van de film en dat ging het wel.

Maar als je de lengte van de film voor lief neemt, krijg je best een mooi verhaal.

Prachtige, gevoelige en fijnzinnige film.

Liefde is het thema. Wederzijds, stil en ingetogen.

"Mijn vrouw heeft altijd van mij gehouden en mij geholpen door alles heen en ondanks mij,...als een rots", zegt Halim.

Mina is dan ook de diepzinnigste figuur in deze film, die ons nog eens het kleermakersberoep - zij het hier geen gewone - voor de geest brengt.

Knap acteerwerk en goede sfeerschepping ( het café, de stoombaden, het winkeltje...)