Zeby Nie Bylo Sladów (2021)

Vanaf 19 mei 2022 in de bioscoop (Imagine Filmdistributie)

Warschau 1983. Studenten Jurek [Tomasz Zietik] en Grzegorz [Mateusz Górski] vieren op straat het goede verloop van Grzegorz laatste examens wanneer ze worden aangesproken door enkele politieagenten. Al snel loopt het uit op een confrontatie waarbij beide jongens ernstig worden mishandeld en Grzegorz zelfs om het leven komt als gevolg van een maagbloeding. Grzegorzs vader [Leopold Przemyk] is echter een prominente dichter. Daardoor wordt Grzegorz begrafenis massaal bezocht en zien de Poolse autoriteiten zich genoodzaakt om verantwoording af te leggen. Uiteraard niet door de waarheid te vertellen, maar de gebeurtenissen af te zwakken en een zondebok aan te wijzen. Tevens moeten ze ooggetuige Jurek monddood maken en elke vorm van intimidatie is geoorloofd om dat voor elkaar te krijgen. Een authentieke reconstructie van Polen in de nadagen van het Communisme onder leiding van Jaruzelski [hier gespeeld door Tomasz Dedek] met een sterke cast. Voor wie enigszins bekend is met de geschiedenis van de voormalige Oostbloklanden zijn er weinig verrassingen, maar Matuszynski slaagt er wel in verbanden te leggen met het heden.

Interessante film, maar wel veel te langdradig.

Johannes Paulus II, de Poolse paus die oproep tot solidariteit, inspireerde mede de oprichting van de Solidarinosc vakbeweging. Voor het communisme kwam deze volksvereniging niet goed uit. Om de Soviets tevreden te stellen werd er een staat beleg afgekondigd. Mede door druk en sancties van andere landen werd deze na een jaar teruggedraaid. Maar de onderdrukking en het machtsmisbruik bleef, zoals deze film mooi laat zien in de Poolse jaren 80 setting.

Sterke film die, ondanks de lange speelduur, geen minuut mijn aandacht deed verslappen.

Hoewel ik die tijd in Polen niet heb meegemaakt, heb ik de indruk dat de film een goed beeld geeft van het intimiderende, leugenachtige, gewelddadige schoftentuig waaruit de Poolse overheidsdiensten en hun geuniformeerde bendeleden bestond.

De film neemt de tijd om rustig de ontwikkelingen van de doofpot-zaak te laten rijpen, en geeft ruimte om de personages echte karakters te laten zijn.

Reconstructie van een doofpotaffaire in Polen ten tijde van de opkomst van Solidarność begin jaren 80. Een thrillerachtig drama dat afrekent met het meedogenloze communistische regiem van toen. De strakke, emotieloze mimiek van Robert Więckiewicz als generaal Kiszczak is exemplarisch door de toonzetting van de film.

Weer zo eentje in de categorie heb-ik-niet-veel-zin-in-maar-toch-blij-dat-ik-hem-gezien-heb. Want hier word je natuurlijk echt niet vrolijk van. De regisseurs houden het lekker uitzichtloos, niet eens een tkestje achteraf met mensen die alsnog vervolgd zijn en dan de (kettingrokende) moeder die zichzelf ook nog eens het graf inr rookt, blijkbaar … ja, zo ging dat daar vroeger. Toen de staat nog de grootste misdadiger was die je moest vrezen. Pure willekeur: je zal dansen naar die pijpen of je zal niet dansen. En zeggen dat er mensen heimwee naar die tijden hebben. Erg genoeg begrijp ik dat nog ergens, want zoals gezegd: gewoon naar ddie pijpen dansen en dan is er geen vuiltje aan de lucht, iedereen gelijk voor de wet. iedereen dezelfde ellende.