Passing (2021)

Goeie film over twee jeugdvriendinnen die elkaar na lange tijd weer zien. De film opent sterk en bevat ook een aantal prima dialogen over ras, afkomst en discriminatie. Goed acteerwerk en de film ziet er ook mooi uit dankzij het zwart/wit camerawerk. Ondanks dat dit regiedebuut van Rebecca Hall ietwat langdradig is, nog net 3.5 sterren.

Gevoelig drama over twee getinte vrouwen die tijdens de roaring twenties in New York worstelen met hun identiteit in het licht van heersende vooroordelen over niet-blanken. Tessa Thompson en Ruth Negga maken de nodige indruk. Gefilmd in passend zwart-wit. Mooi.

Erg saai vooral. Wel mooi, in schitterend zwart-wit en qua sfeer en acteren ook prima, maar het is wel een duf geheel waar de personages me nergens wisten te boeien, terwijl de film vooral daarom draait. Jammer, want dit soort films (en Netflix die deze dit soort mogelijk maakt - in de bioscoop zie ik zulke films eigenlijk niet meer) gun ik wel een goede score. 2,0*

Verfilming van de gelijknamige roman van Nella Larsen uit 1929 waarin Irene Redfield [Tessa Thompson] een toevallige ontmoeting heeft met oud-klasgenoot Claire Kendy [Rugh Negga], een zwarte vrouw die zich voordoet (‘passing’) als wit en getrouwd is met John [Alexander Skarsgård], wiens openlijk racisme blijkt uit het feit dat hij zijn vrouw ‘nig’ noemt, omdat ze er steeds meer als een ‘nigger’ uit gaat zien. Die ontmoeting blijkt grote invloed te hebben op beide vrouwen. Irene gaat een intense discussie aan met echtgenoot Brian [André Holland] over de vraag of ze volstrekt open kunnen zijn tegenover hun kinderen over racisme, en Claire beseft zich wat haar kan overkomen wanneer John ontdekt dat in werkelijkheid zwart is. Hall maakt in de opening gebruik van belichting die Hollywood veelvuldig gebruikte om zwarte acteurs (met Lena Horne als meest in het oog springende voorbeeld) er zo wit mogelijk uit te laten zien, met als gevolg dat je aanvankelijk niet realiseert dat je naar twee zwarte vrouwen zit te kijken. Naar mate de film vordert verandert de belichting en dat versterkt de dramatische lading van een verhaal dat echter teveel op dialoog leunt en daarom visueel verder weinig te bieden heeft.

Mooi regiedebuut, dat door de zwart/wit setting wat doet denken aan het recente Malcolm & Marie al heeft het verder er weinig mee te maken. Passing is de term van Afro-Amerikanen die een lichte huid hebben dat ze kunnen doorgaan (passing) voor een witte Amerikaan. In waarin racisme niet alleen enorm hoog was, maar er nog sprake was van lynching en nog meer geweld voor mensen die niet wit waren. Regie komt van Rebecca Hall die we als actrice kennen van films als The Prestige of Vicky Cristina Barcelona. Ze is zelf deels Afro-Amerikaans via moeders kant. Het thema lag haar dan ook nauw aan het hart.

Mooi geacteerd door vooral Tessa Thompson, al blijft de sfeer van de gehele film iets te oppervlakkig om echt onder de huid te kruipen. Het zwart-wit is wel knap gedaan en de muziek is heerlijk. Het geeft de film de nodige rust.

Passing: The term "passing" refers to the practice of members of minority or oppressed races, religions, ethnic groups, etc., pretending to be white (or otherwise members of the majority culture) to escape prejudice.

Irene en Clare komen elkaar na jaren weer tegen in het New York van de jaren '20, en Irene wordt ermee geconfronteerd hoe anders hun levens zijn geworden. Irene is getrouwd met een zwarte dokter en woont nog steeds in Harlem, terwijl Clare met een welgestelde, bevooroordeelde witte man is getrouwd. Hun 'hereniging' betekent voor beiden een kijkje in hoe anders dat leven is, en het hernieuwde contact blijkt op beide vrouwen een behoorlijke impact te hebben.

Nella Larsen's roman dateert van 1929, en was nog nooit verfilmd. Rebecca Hall heeft uiteindelijk tien jaar gedaan over haar script voor de film, en de nodige moeite moeten doen om de financiering (een relatief schamele 10 miljoen) rond te krijgen. Uiteindelijk kon ze wel beschikken over Tessa Thompson, Ruth Negga en André Holland; bepaald geen artistieke armoe. Met zo'n cast moet je wel iets afleveren, en wat mij betreft doet Hall dat ook. Passing is wat traag, maar voor wie geïnteresseerd is in de periode en de sociale en raciale vraagstukken, zou er genoeg moeten gebeuren om de aandacht vast te houden.

Het gemiddelde van 2,95* op MovieMeter is niet heel indrukwekkend, maar als je regiedebuut een 8.5 op Metacritic en 90% fresh op RT haalt, dan doe je het heel erg netjes. Bovendien werd Rebecca Hall's eerste film genomineerd voor 4 BAFTA's, dus ik ben benieuwd wanneer deze begenadigde actrice opnieuw in de regiestoel plaats neemt, en of ze dan weer zo'n gedurfd project aangaat.

Los daarvan zijn alle berichten op Moviemeter geplaatst tussen september 2021 en oudejaarsdag 2021, waarmee Passing vrij vlot van de culturele radar lijkt te zijn verdwenen. Jammer. Het einde van de film was voor mij niet geheel bevredigend, maar dit lijkt me toch wel een film waar nog iets over gepraat mag worden.

3,4*

New York in de jaren 1920. Irene en haar man zijn zwart en behoren tot de gegoede zwarte burgerij. Irene’s zwarte vriendin Clare evenzo. Alleen hoort zij niet bij de zwarte middenklasse. Clare draagt een blonde pruik en heeft een blanke huid. Zij pretendeert met succes blank te zijn en is zelfs getrouwd met een racist. Hoewel Clare wel het meest duidelijk een rol speelt, kan dat ook van de andere personages worden gezegd. Irene, haar man, haar goede vriend de schrijver Hugh Wentworth. Allemaal spelen zij een rol.

Passing is de naam van de roman die Nella Larsen schreef en de roman is waarop de film is gebaseerd. Een verhaal over de twee jeugdvriendinnen Clare en Irene die elkaar na vele jaren onder bijzondere omstandigheden weer zien in New York. Rebecca Hall is de regisseur en coauteur van de film. De film confronteert de kijker met sociale normen, racisme en met de vraag of en wanneer gedrag cultureel dan wel biologisch is bepaald. Hall giet het verhaal heel toepasselijk in scherp contrasterende zwart-wit beelden. Opvallend is de beeldcompositie. Het 4:3 beeldformaat dat ze hanteert, draagt bij aan het beklemmende gevoel dat het fenomeen passing oproept.

Passing is een begrip uit de sociologie en daar is sprake van als een persoon zich voordoet als iemand van een andere sociale groep dan de eigen groep. In de film pretenderen mensen iets te zijn dat ze niet zijn. Soms neemt dat gedrag ernstige vormen aan. Vaak ook is het onschuldig gedrag dat de kijker vast wel bekend voorkomt. Het gebeurt op diverse niveaus. In het geval van Clare is het duidelijk. In andere gevallen gebeurt het subtieler. Een kledingstuk als een beschermend schild dat de ware ik bedekt. Een bepaalde pose die een gewenste identiteit uitdrukt. Of ook niet subtiel: een vrouw hebben terwijl je homoseksueel bent.

Naast de opvallende beeldcompositie valt de vaak melodramatische focus op de gezichten van de personages op. In close-up. Zowel beeldcompositie als focus doen denken aan de manier van filmen zoals dat in de jaren 20 gebruikelijk was. Sfeervol. Lichtelijk beklemmend. Mij bekroop gaandeweg het gevoel dat elk personage met ingehouden adem rondliep om maar niet op te vallen. Er hangt een soort bedrieglijke rust in de film en over de personages, die dat gevoel oproept. Knap gedaan. Passing is dan ook een goede film.