The Dig (2021)

Aardige film over een amateurarcheoloog die de opdracht krijgt opgravingen te doen op het landgoed van een rijke weduwe. De film speelt zich af op de vooravond van de tweede wereldoorlog en is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. De scenes met de opgravingen zijn mooi om te zien. Soms wat langdradig en het personage van Lilly James wordt te laat geintroduceerd waardoor de film wat onevenwichtig wordt.

Mooie en rustige film, misschien wel iets te rustig. Het had wat mij betreft wel iets spannender gemogen. Wel is het geheel voorzien van de juiste sfeer en muziek, met een prima cast. Ook het kleurgebruik is uitstekend aangepast naar de tijd waarin zich dit afspeelt. Het verhaal, gebaseerd op ware gebeurtenissen is goed neergezet. Op de website van het British museum is genoeg te zien over het mysterie van deze ontdekking. Op Wikipedia staat een interessante pagina over Edith Pretty.

Vrij mooie degelijke film over een archeologische site ergens in de buurt van Ipswich. Fijn dat Mr. Brown hiermee de extra aandacht krijgt die hij verdient. Prima acteerwerk van Mulligan en Fiennes. Een film die lange tijd de aandacht bij me wist vast te houden door de fijne sfeer en setting rondom de site. De film ademt wel een beetje die typische oude Britse countrysfeer uit die weliswaar overschaduwd wordt door de nakende oorlog.

De film zakte wat in bij de komst van Lily James die werkelijk niets toevoegt. Jammer eigenlijk, want deze dame zette wel al mooie dingen neer in het verleden. Het gekissebis over de opeising van de vondst is dan wel interessant. Geen meesterwerkje, maar wel een aangename arthouse.

Een film over het opgraven van een vroeg middeleeuwse boot. Dat klinkt saai en dat is het ook.

De gedachte aan vergeten schatten die ergens verborgen liggen en erop wachten om ontdekt te worden, prikkelt de fantasie. De film The Dig maakt dankbaar gebruik van deze fascinatie en verdiept zich in de geschiedenis van Sutton Hoo. Een belangrijke opgraving in Engeland die in 1939 een Angelsaksisch schip en tevens graftombe blootlegde uit de 6e of 7e eeuw.

De film houdt zich helaas slechts ten dele bezig met de feitelijke opgraving en de vondsten die werden gedaan. De focus ligt veel meer op de mensen die met geloof, doorzettingsvermogen en met passie er alles aan gelegen is om te graven en te vinden. De film draait daarbij in beginsel vooral om Edith Pretty (initiator van de opgraving en eigenaresse van de grond) en Basil Brown (gepassioneerd amateurarcheoloog). Prachtig acteerwerk van Carey Mulligan en Ralph Fiennes.

Hoewel zij te allen tijde de hoofdpersonages blijven, verbreedt de personele bezetting zich in de loop van de film als het archeologische team zich uitbreidt en personages worden toegevoegd. Personages die eigen drama meebrengen dat een plek in het verhaal opeist. Niet per sé vervelend, maar veeleer oppervlakkig wervelend en beduidend minder interessant dan het verstilde drama dat de beide hoofdpersonages zo heerlijk loom en indringend initieerden.

Met de komst van de nieuwe personages verandert het karakter van de film. De opwindende opgraving wordt minder belangrijk en daarmee verdwijnt een groot brok spanning uit de film. In plaats daarvan besteedt de film meer aandacht aan maatschappelijke issues en allerhande intriges. De positie van de vrouw wordt aan de orde gesteld. De kijker wordt bij een liefdesdrama betrokken. Onderlinge competitie en afgunst duiken op. En natuurlijk komen ook ziekte en dood om de hoek kijken. Melodrama en kitsch liggen op de loer om het verhaal in hun greep te nemen.

Boven al deze dramatiek werpt de nakende tweede wereldoorlog zijn zwaarmoedig dreigende schaduw. De pathetische score en de sfeervolle plaatjes van het Engelse platteland lijken uiteindelijk het laatste zetje naar een definitieve melodramatische afgang te gaan geven. Dat gebeurt echter niet. Althans niet volledig. Regisseur Simon Stone weet dat steeds net op tijd te voorkomen door de kijker gedecideerd af te leiden met iets aards, zoals een spectaculaire vondst bij de opgraving bijvoorbeeld. Tja. Ik was graag meer afgeleid geweest.

The Dig is een aangename film die de opgraving niet als zwaartepunt in het verhaal neemt, maar de opgraving gebruikt als aanleiding om zich te kunnen richten op de personages eromheen. Hoewel best aangenaam, moet ik zeggen dat ik tijdens het kijken erg snakte naar lange scènes met spannend gegraaf in de modder. Ik snakte naar dynamische beelden van de zoektocht naar sporen uit het verleden. Meer focus daarop had van de film meer dan een aangenaam drama kunnen maken. Namelijk een spannend aangenaam drama.

In 1938 huurt Edith Pretty [Carey Mulligan] 'opgraver' Basil Brown [Ralph Fiennes] in omdat ze vermoedt dat één van de heuveltjes op haar land van archeologische waard kan blijken te zijn. Wanneer Brown een unieke vondst doet dagen er al snel archeologen op die Brown opzij willen zetten en de verantwoordelijkheid (en de eer) willen opeisen. Prachtig gefotografeerd historisch drama over een unieke vondst die nog steeds in het British Museum te bekijken is. Subplots rondom de aanstaande oorlog en de romantische perikelen van archeologen Stuart [Ben Chaplin] en Peggy [Lily James] werken eerder verstorend dan verrijkend, maar dat ligt niet aan de uitstekend acterende cast.

Matige film waar je naar een climax uitkijkt die maar niet komt.

Afgezien van het gedegen acteerwerk (met name van Carey Mulligan) ben ik niet erg onder de indruk van deze reconstructie van een belangrijke archeologische vondst in Zuidoost Engeland aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Engelse degelijkheid is weliswaar troef, maar pas met de komst van Lily James komt er wat venijn in het verhaal. Het is evenwel te laat en te weinig.

Eerste uur is sterk, vooral als de focus ligt op de relatie tussen Fiennes en Mulligan. De opgraving zelf is meer een kapstok voor het portret van twee mensen. Een fijn tempo, mooi gefotografeerde beelden en een fijn sfeertje. Na een uurtje verliest de film echter elke vorm van focus en zakt op momenten ver weg (al blijft de film nog wel vermaken door de sfeer, tempo en belden). De oorlog komt vaak op de achtergrond zonder dat er echt wat mee gebeurt maar vooral alles rond Lily James (wel bloedmooi om te zien) past totaal niet bij deze film en dat doet echt afbreuk eraan. Maar door de vele goede punten die echt goed zijn uiteindelijk wel een dikke voldoende. 3,5*.

Best aardig als je er in zit, vooral omdat Fiennes een perfecte 1939-kop heeft met bijpassend kapsel. Maar als je na de aftiteling even uitzoomt, heb je echt het gevoel van: zijn de verhalen op?

Een paar weken geleden keek ik naar The Professor and the Madman (2019). Over het maken van een woordenboek. Nu keek ik naar een film over een opgraving. Zijn we nou echt op het punt beland dat er niks meer te vertellen is? Want kom nou.

Om met het meest bizarre te beginnen: de ontdekking die ze doen bij de opgraving, blijft volledig in nevelen gehuld. Basil Brown zegt: het is Anglosaksisch. En oud. En het is een schip. Dat zijn de ENIGE DRIE FEITEN die we horen over de opgraving.

Is dat omdat Sutton Hoo bij Britten zo bekend is als De Wallen bij Amsterdammers en uitleg overbodig zou zijn? Of is het om een punt te maken, zo van: het gaat niet om het resultaat, maar om het proces en de mensen daar achter en wat hen dreef? Misschien. Maar het is absurd dat je op Wikipedia moet kijken om ook maar IETS te weten te komen of wie, wat, hoe en waarom daar begraven ligt. In een schip.

Qua budget is het ook maar armoedig. We hebben een veld met wat heuvels. Een landhuis waar ze even een 1939 behang aan de muur moesten plakken (al denk ik dat de aristocratische bewoners dit zelf al standaard in die stijl hebben). We hebben het kapsel van Ralph Fiennes en vooral, zijn fiets. Meer geld is er niet uitgegeven.

De speelduur wordt gevuld met verzonnen incidenten (instorting), een slecht lopend huwelijk (feit) waarbij de vrouw in kwestie flirt met een verzonnen personage, noem het maar op. De leeftijden kloppen ook voor geen meter, zo was mevrouw Pretty in 1942 maar liefst 59. Actrice Carey Mulligan is hier 34. Pff.

2 sterren

Eigenlijk was de film al halverwege zo goed als bekeken want er wordt achteraf behoorlijk voortgekabbeld en nevenverhaaltjes zonder veel betekenis ingelast.

Nochtans wel interessant een en ander te vernemen over de de wereld van archeologische opgravingen en de kennis en de passie die bij sommige betrokkenen leeft.

Zo is Ralph Fiennes best genietbaar in dergelijke rol en al waren er voor Carrey Mulligan niet veel redenen om haar lieve glimlach op haar gezicht te toveren, ook zij weet zich goed in haar rol in te leven. De rest van de cast huppelt maar mee.

Had er toch meer van verwacht.

To dig. Graven. Wroeten. Spitten. Woelen.

To dig? Opgraven? Uitwroeten? Omhoog spitten? Omwoelen?

Tot voor kort was Simon Stone meer theatermaker dan cineast. Komt daar stilaan verandering in? Misschien. Maakt het uit? Nee. Hij maakt immers film in de lijn van zijn werk voor de bühne: aan de hand van karakters die allemaal een worsteling doormaken, een individuele tragedie beleven, zichzelf gaandeweg anders leren kennen. Het is Grieks drama in het kwadraat –is niet iedereen per slot van rekening protagonist in zijn of haar eigen levensverhaal? En dat dan nog eens op het scharnierpunt van een tijdsgewricht waarin alles lijkt te gaan veranderen…

Verandert er ooit iets? Alles is altijd in verandering, dixit Herakleitos – en toch! Diep onder de grond zijn de dingen wat ze zijn, daar waar de tijd het verleden in de aardkorst verankerd houdt. Hoog in de lucht scheert de toekomst echter rakelings boven Suffolk, een futur proche die leert dat de mens nauwelijks lessen getrokken heeft uit de archeologie. Ergens ver weg droomt een megalomaan demagoog van een nieuw Duizendjarig Rijk, maar deze losbol genaamd Hitler vergeet dat rijken steeds tot neergang gedoemd zijn. In Sutton Hoo ploetert men met de blote handen in die waarheid.

Intussen blikt Edith Pretty de vergankelijkheid van alle dingen via de spiegel in de ogen. Het is Basil Brown die haar terugvoert naar het oneindige verhaal waar de mensheid ondanks de individuele sterfelijkheid deel van uitmaakt: “From the first human handprint on a cave wall, we're part of something continuous.” Voor hem is de archeologie geen missie naar persoonlijke erkenning, maar een vorm van overdracht, het doorgeven van kunde en kennis, van wijsheid en wetenschap. Er schuilt meer gelijkenis in hem en de kleine Robert dan op het eerste zicht duidelijk – beiden leven meer in een wereld van verbeelding dan in het ronduit onverdraaglijke heden, waar hoge pieten bakkeleien om macht en aanzien, terwijl jong bloed zinloos wordt vergoten, geveld door geweld of ziekte.

Jong bloed dat overigens altijd en overal kruipt waar het niet gaan mag. Rory Lomax zit gevangen in zijn aarzeling tussen plicht en begeerte, net als Peggy Piggott, die leert dat vrouwen in het interbellum gedoemd zijn tot schaduwposities. Ze ontpopt zich, mede door toedoen van Edith Pretty, tot iemand die volwassener is dan het hele zootje archeologen bij elkaar, een clubje monomaan gefixeerde ellendelingen die naam en faam nastreven, en daarbij niets achterlaten – toch zeker geen handafdruk op een rots, geen noemenswaardige gedachte, geen voetnoot die er toe doet.

Leven is mislukken, klinkt het uit de mond van Brown, net een figuur die wel blijft, beklijft, een steen in de spreekwoordelijke rivier verlegt. De essentie ligt met name in het streven. De continuïteit van het narratief van de mensheid ligt inderdaad daarin besloten: voorbij de grenzen van het kenbare – de eigen kosmos, zoals Richard het aanvoelt? – zoeken naar tekenen die verder reiken. Verder terug, en via de voltooid verleden tijd ook verder vooruit. Want het is de studie van het verleden die ons leert dat andere culturen op hun manier transcendent waren, begiftigd, spiritueel…en dus niet anders dan wij, hier en nu, vandaag.

Ook is leven het grijpen van unieke momenten – de vergankelijkheid niet afzweren, maar juist omarmen. Het bestaan niet ondanks maar dankzij zijn beperkte houdbaarheid plukken, hoe gelimiteerd ook de vooruitzichten.

Hier en nu, met de eeuwigheid onder onze voeten en de eindigheid als ronkende motoren boven onze hoofden – dit hier en nu als een oneindig moment van liefde voor de ander, enkel- en meervoudig, voor iemand (een kus) en voor iedereen (een opgraving).

‘The dig’ graaft op, woelt om, spit omhoog: niets is zo kostbaar als leven in verbinding met dat wat de mens tot mens maakt.

3,75*

Nog toe te voegen aan alle meningen boven mij: mooie cinematografie! alleen helaas is die op de snijtafel van netflix terechtgekomen, waardoor elke 4 sec van camerastandpunt moet worden gewisseld, terwijl de landschappen, de sfeer, de film juist schreeuwden om wat meer rust en aandacht. zo jammer dat ze daar denken dat we een kleuterklas zijn met een aandachtsspanne van een goudvis.

Zeker wel genoten van deze ingetogen film waarin de goede cast meer indruk maakt dan het

verhaal an sich.

Vooral ontroerend door de persoonlijke beslommeringen en voor een ieder het besef dat de oorlog

verandering zal brengen in alle levens.

Ik vind dit dus eigenlijk wel zo'n beetje een perfecte film. Eindelijk weer eens een echt verhaal in plaats van de zoveelste remake, de zoveelste superheldenfilm, de zoveelste overhypete clickbaitdocumentaire of gotbetert het zoveelste deel van FF - die titel kort ik maar vast af naar doorspoelen zoals de ouderen onder ons dat nog meegemaakt hebben. Nee in plaats van al dat alles gewoon een verrassend stuk geschiedenisles, over echte mensen die ook echt bestaan hebben, en echte spulletjes gevonden hebben die daar door echte mensen achtergelaten zijn. En het wordt nog onderhoudend gebracht ook. Eat that met je fake news en je voorgekauwde Hollywood blubber.

En dan ook nog eens volgens de ouderwetse Britse normen met idyllische landschapjes en een stel mooie acteurs die er hun best voor doen, met voorop een Fiennes die haast onherkenbaar is in zijn dienende rol als werkman van de echt-niet-upper class. De enige echte kritiek die ik zo bedenken kan is dat Lily James er teveel bij geschreven is voor haar koppie, en niet zoals in het verhaal uitgelegd wordt 'omdat ze licht genoeg is' - de echte Peggy Piggott was een gerespecteerde wetenschapster die allerminst voor een van de anderen onderdeed. En ja, er zijn nog wel wat details die naar mijn smaak wat teveel geromantiseerd zijn.

Wat de film aan de andere kant wel echt helemaal prima doet, is precies genoeg vertellen om het narratief sterk te houden, zonder er een documentaire van te maken. Als je meer wil weten over Sutton Hoo, dan ga je er maar heen, of je leest een dagje in de wikipedia. Niet alles hoeft helemaal uitgekauwd te worden tenslotte.

Ja, dit gaat maar over weinig. Het plot is erg simpel, er gebeurt niet veel behalve een opgraving. Toch is deze film goed gemaakt en weet, ook door degelijk acteerwerk, te boeien. Dat is best knap, er zijn genoeg films waar van alles gebeurt, maar die werkelijk nergens over gaan of compleet onzinnig zijn (de zoveelste flut romcom of superheldenfilm bijvoorbeeld). De beelden zijn ook degelijk, maar omdat er wat camerawerk niet echt speciale dingen gebeuren blijf ik toch op 2,5* steken. Voor meer had de film toch wat meer inhoud moeten hebben.

Fraaie ingetogen film zoals alleen de engelsen die kunnen maken, gebaseerd op ware gebeurtenissen. Ralph Fiennes is geweldig als de amateurarcheoloog Basil Brown, die door een rijke weduwe (Carey Mulligan) wordt ingehuurd om opgravingen uit te voeren op haar landgoed in Sutton Hoo. Mooi rustig verteld, met veel ruimte voor de ontwikkeling van de personages en prachtig camerawerk. Halverwege, wanneer een aantal nieuwe personages worden geïntroduceerd, dreigt de film een beetje te dichtbevolkt te raken, maar ook dit komt uiteindelijk goed.

Voor veel mensen gaat deze film te traag en te saai zijn, voor mij was het slopend trage ritme ook op het randje.

De film gaat over een amateurarcheoloog of opgraver zoals hijzelf liever genoemd wordt.

Hij krijgt de opdracht van een chronisch zieke vrouw om opgravingen te doen op haar landgoed.

Het is een ode aan de archeologie.

Eén van de zijverhalen is het gevecht van de vrouwelijke opdrachtgeefster tegen haar ziekte.

De film gaat over sterfelijkheid en vergankelijkheid.

Een echt drama dus.