Zappa (2020)

Gaat in januari of februari draaien.

Beeldenstorm en geluidstornado’s

‘Don’t watch a movie on your fucking iPone!’

Dat laatste heb ik helaas wel moeten doen, maar het mocht de pret niet drukken. Kreeg de stream van het Idfa met geen mogelijkheid naar mijn chromecast of andere spelers gestreamd. (Graag tips per pm)

Maar goed de docu was zo onderhoudend dat ik dik twee uur aan mijn iPhone gekluisterd zat. Het zal ook zeker met mijn fascinatie voor Zappa en mijn liefde voor zijn muziek te maken hebben, maar ik kon vooral het hoge tempo en de vele wisselingen in toon, onderwerp en muziek waarderen. Geheel in stijl met het eclectische oeuvre van Zappa zelf. Ongelooflijk hoe veelzijdig de man en zijn muziek was.

Nu was ruim 95% van wat aan bod kwam mij wel bekend, maar het was heerlijk zo in vogelvlucht door zijn leven te vliegen. Erg knap hoe Winter uit duizenden uren beeld en geluid enigszins coherent geheel heeft weten samen te stellen. Wat wel jammer was is dat de jaren ‘70, muziekaal toch wel zijn sterkste periode in een segment van 38 seconden werden samengevat. Maar goed; ‘Kill your darlings ‘ zeggen ze ook wel over het editing proces en juist daar zijn al enkele geweldige concertfilms van beschikbaar.

Erg benieuw hoe kijkers zonder kennis van Zappa deze docu beleven en of ze genoeg getriggerd worden om in zijn zeer uitgebreide discografie te duiken. Zelf hoop ik vurig op een extended versie. Een mini serie van 10 of beter 38 afleveringen. Er is meer dan genoeg materiaal.

Zelfs op mijn iPhone kom ik tot de volle 5*, kan niet wachten tot 4 februari.

Ik ben persoonlijk nooit zo'n liefhebber van Zappas muziek geweest, mij wat te eclectisch en chaotisch allemaal.

Maar ik heb wel altijd veel respect gehad voor de persoon Zappa, zijn schijt aan alles instelling en zijn devotie voor zijn kunst tov de commercie en laat dat nou precies ook de dingen zijn die in deze doc goed naar voren komen.

Voor de echte fans waarschijnlijk nog veel leuker maar ook voor mij als relatieve leek een fijne docu.

Steengoede documentaire. En wat een heerlijke audiovisuele ervaring. Als groot Zappa-addict heb ik hier wel naar uit gekeken. En hoewel het niet tot heel veel nieuwe inzichten heeft geleid, ben ik ervan overtuigd dat dit misschien wel de ultieme docu is die de man verdiende. Het moet voor regisseur Alex Winter een vloek en zegen tegelijk zijn geweest om de beschikking te hebben over zoveel materiaal, uit het meer dan rijke archief van Frank Zappa. Maar niets dan lof, want hij is erin geslaagd om er een eclectisch, maar toch samenhangend geheel van te smeden. Een heerlijke treinrit door het leven van de creatieve duizendpoot Frank Zappa. 5 Sterren.

Een terugblik op het leven, maar vooral op het uitgebreide muzikale werk van de eigenzinnige muzikant en componist Frank Zappa aan de hand van beelden uit het enorme archief dat hij verzamelde in de kelder van zijn huis. Franks weduwe Gail Zappa zet één en ander in perspectief, evenals de muzikanten die in verschillende periodes met hem meewerkten. Zappa is en blijft in veel opzichten een enigma, maar deze documentaire maakt in ieder geval duidelijk hoe veelzijdig hij was en dat hij, zoals percussionist Ruth Underwood opmerkt, "consistent was in zijn inconsistentie". Deze film herinnert ons ook aan het belang van vrijheid van expressie, want Zappa sprak zich zoveel via zijn kunst als rechtstreeks tegen de media uit over de wereld zoals hij die zag en won mede daardoor, ondanks zijn avantgardistische muziek en zijn absurde teksten, ook een enorme schare fans in de Oostbloklanden.

Herzien op het grotere scherm. Als backer van de kickstarter actie kreeg ik vandaag mijn digitale kopie.

De tweede kijkbeurt voelde aan alsof ik de film voor het eerst zag. De film bevat namelijk zo veel informatie, en shots en muzikale stijlen, dat het gewoonweg veel te veel is om in een kijkbeurt goed te verwerken. Ongelooflijk hoe ze zo veel relevante informatie in 2 uur hebben kunnen proppen. Een verademing met all die moderne Netflix docu series die alles 10 keer herhalen en niet vooruit te branden zijn. Hier geen onnodige cliffhangers of opgeklopt drama, maar we vliegen in vogelvlucht mee met het ontzettend rijke, diverse en verrassende leven van Zappa. Ondersteund door talloze archief opnames, variërend van super 8, video en professionele opnames. Hiermee wordt ook de valkuil van een talking heads docu wordt voorkomen. En waar het natuurlijk wel in de valkuil trap van een bewonderende terugblik, schiet zijn verhaal zoveel kanten op, dat je de tijd niet krijgt om erbij stil te staan.

Echt heel knap dit.

5* groeien enkel. Ik zou ook geen informatievere muziekdocu weten. En wat een kippenvel bij het laatste optreden. De G-spot Tornado - YouTube - m.youtube.com een nummer dat ongeveer hetzelfde tempo heeft als deze docu.

Driemaal is scheepsrecht!

Nadat ik m eerst gezien had op mijn iPhone via de streaming link van het IDFA zag ik daarna de digitale download op mijn computer. Vandaag viel de backers editie van de blu ray in mijn bus en kon ik m eindelijk in mijn thuisbios in optima forma op het grote scherm zien.

Wat opviel is dat er nogal wat bandbreedte in de geluidskwaliteit zit. Iets wat om de computer niet opvalt, laat staan op je iPhone, maar op een goede installatie valt het wel op. Maar aan de positieve kant wordt soms zeer effectief de subwoofer ingezet. Bijvoorbeeld als de Manson Family plots in beeld komt. Verder was ik blij te ontdekken dat de docu nog steeds niet gaat vervelen en juist weer nieuwe aspecten opvallen. En op visueel vlak blijft het sowieso overdonderen. Hoop echt dat veel mensen deze docu gaan kijken. Erg benieuwd naar jullie bevindingen.

Vanaf 17 juni in de bioscoop. Werd tijd!

Aa ja zeer fijn... na het zien van De Slag om de Schelde (2020) weer een goede reden om naar de bioscoop te gaan! Frank Zappa, deze ga ik zeker even beleven deze man hoort ook op het grote witte doek.

Voordat je verdergaat naar YouTube

Prima maar toch ook weinig diepgravende documentaire over componist en rocklegende Frank Zappa, opgeleukt met psychedelische mixjes van beelden (ofschoon we leren dat Zappa zelf tegen drugsgebruik is). Ik ben nooit erg onder de indruk geweest van Zappa’s muziek (al ben ik altijd dol geweest op met name het album Roxy & Elsewhere): net als David Bowie heeft Zappa in mijn ogen slechts een beperkt muzikaal talent en is hij eigenlijk meer een kunstenaar waardoor hij popmuziek – waar het altijd meer om de vorm dan om de inhoud gaat – naar een hoger artistiek niveau bracht. Daarbij liet hij zich omringen door uitstekende muzikanten (en ook Zappa zelf is een geweldige gitarist of muzikant) die zijn complexe muziek perfect konden spelen, ofschoon de kern van Zappa’s verhaal is dat wat hij wil is niet succes maar dat zijn muziek perfect wordt uitgevoerd zodat hij er zelf naar kan luisteren, maar dat het idee in zijn hoofd hooguit voor zo’n 75% wordt uitgevoerd zoals hij het zelf in z’n hoofd hoort. Dat past misschien bij mijn kijk dat Zappa meer een conceptueel kunstenaar is die illustrator was voordat hij de muziek in ging en die daarom (opnieuw net als Bowie) pas echt interessant werd toen hij een soort muziektheater ging leveren waarin het optreden (de performance van een stukje absurd theater) de muziek ondersteunt. De documentaire focust op het laatste optreden van Zappa in het dan net van het communistisch juk bevrijde Tjechië: Zappa wordt neergezet als de muzikant die meer dan de anderen in geen hokje te plaatsen is, tegen elke conventie in ging en aldus de kampioen van de vrijheid werd, hetgeen waarschijnlijk correct is.

Ik vind dit toch een vreemde opmerking. Hoe link jij zijn jazz rock albums (Hot Rats, Waka Jawaka, etc), of zijn elektronische Jazz, (Jazz from Hell), zijn latere Synclavier muziek of een album als Yellow Shark aan popmuziek?

En is muziek niet per definitie vorm?

Ik bedoel pop in de brede zin van het woord. We leren dat hij geïnteresseerd raakte in muziek door een opmerking dat die van Varese extreem lelijk is en dat is bv. geen popmuziek. Zappa heeft dan ook veel 'klassieke' muziek geschreven maar ik denk dat zijn waarde als popmuzikant groter is (bv. jazzrock is ook pop).

Ik bedoel verder dat ik Zappa geen groot liedschrijver vind: daarom heeft hij ook geen echte klassieker gamaakt en is dat de eigenlijke reden waaron hij geen hits heeft gescoord. Ik denk dat dat ook al blijkt uit het feit dat hij pas op latere leeftijd uberhaupt geïnteresseerd raakte in muziek: muziek zit niet in hem als iets natuurlijks, zoals bij de grote liedcomponisten van Schubert tot The Beatles wel het geval is, maar zijn talent is meer die van de postmoderne kunstenaar die heel goed wat hij aantreft kan kopiëren en aan elkaar kan plakken. Hij vertelt zelf dat hij als jongen verslaafd raakte aan de editing van films en ik denk dat daarin zijn ware talent zit: het verknippen en bijeen plakken van alles wat hij leuk vindt tot een bont en boeiend geheel.

Ok, helder. Denk dat hij ook te snel verveeld raakte om een hit te maken. Als iets lekker klonk, plakte hij er snel weer iets heel anders achteraan. Waar popliedjes in mijn beleving juist het voortborduren op een melodietje is. Vind dat hij toch heel veel moois geschreven heeft. Nummers als Sofa, Peaches and Regalla, Black Page, Inca Roads, G-Spot Tornado zijn toch niet met plakken en knippen tot stand gekomen.

Ik vind het toch grote onzin wat De filosoof zegt. Zappa een beperkt muzikaal talent noemen... Daar kan ik met de beste wil van de wereld helemaal niks mee. Een geniaal muzikant en componist kan nooit een muzikaal beperkt talent zijn. En dat is niet omdat een fan dat zegt, dat is omdat vrijwel iedereen in de muziekwereld dat zal beamen of al beaamd heeft. De reden dat Zappa geen hits gescoord heeft is omdat hij daar niet mee bezig was en geen muziek maakte of wilde maken die hitpotentie had. "Muziek zit niet in hem als iets natuurlijk en daar heeft ie geen goeie liedjes gecomponeerd"... Mijn god, wat een gelul zeg. Stuk of 100 platen gemaakt in allerlei genres, klassieke muziek gecomponeerd, ettelijke geweldige songs op zijn naam, bijzonder invloedrijke muzikant, alom beschouwd als een van de grootste en beste muzikanten en daar dan zulke onzin over uitkramen. Sorry hoor, maar wat een gelul.

Maar dat terzijde. Shut up and play your guitar maar weer. Of in het geval van de Filosoof (over pretentieus gesproken ), om mijn avatar te quoten: shut the fuck up Donny.

En nee, ik ben geen Zappa fan die op zijn teentjes getrapt is, ik vind lang niet alles van Zappa geweldig, maar hem weg zetten zoals jij doet, op zijn zachtst gezegd pretty bizarre.

Overigens was de show in Tsjechie ook niet zijn laatste. Dat was die, later in de docu, in Stuttgart. Dat de focus op de show in Praag lag klopt ook niet, het is een onderdeel van de docu, misschien 10 van 129 minuten.

Ik vraag mij af of dit nou wel zo zeer uit de kelder archieven van de Zappa familie afkomstig was, zag best wel veel dingen uit andere docu's, concertfilms en tv dingen die op you tube staan.

desalniettemin een mooie Zappa docu, vooral voor de Zappa fan (en dat ben ik wel), maar ik denk ook wel interessant voor wie geen fan is, zo interessant en veelzijdig en spraakmakend is de persoon Zappa wel.

Ik ben niet zo bekend met de muziek van Frank Zappa, en dat zal wel zo blijven. Te uitgebreid om nog aan te beginnen daar ik nog zoveel andere muziek heb die op mijn lijstje staat.

Maar dat Zappa een grote in de 20ste eeuwse muziekwereld is, dat staat voor mij al jaren buiten kijf.

Deze documentaire daarentegen is niet een hele grote documentaire. In de eerste plaats duurt hij me gewoon te lang, en in de tweede plaats vind ik hem ondanks die lengte weinig informatief en ook gewoon rommelig. En deels ook gewoon niet echt interessant. Zeker niet "diepgaand" zoals in de synopsis staat.

En dat daar in staat dat hij op geheel eigen wijze rock met jazz en experimentele muziek en klassieke muziek en *psychedelica* mixte is gewoon fout. Psychedelica zijn drugs waar je van gaat hallicuneren. En drugs gebruikte Zappa naar eigen zeggen niet.

Vanavond gezien. Mijn overleden partner hield veel van Zappa, ik wist er weinig van. Daarom erg fijn om deze documentaire te zien. Fijn dat er zoveel in zat op alle vlakken. Ik wist vantevoren dat het lang en fragmentarisch zou zijn, ik vond het de moeite waard.

This is the Central Scrutinizer...

Die line kan ik me nog levendig voor de geest halen van toen ik de dubbel-cd 'Joe's Garage Acts I, II & III' leende van de bieb, ooit. Ik heb me er prima mee vermaakt, maar ik geloof niet dat ik 'm op tape heb gezet. En verder heb ik me nooit echt verdiept in zijn werk.

Zappa was een dwarsligger pur sang, al moet je het misschien zo zien dat juist híj altijd werd dwarsgelegen door welk establishment dan ook. Indrukwekkend hoe direct, oprecht en strijdbaar hij bleef tot zijn veel te vroege einde.

Deze docu is een mooie ode, waarbij mij Bruce Bickford en zijn animaties nog maar weer es opvielen en ik toch eens achter die films aan moet gaan... Ook de debuutplaat van The Mothers of Invention, Edgar Varèse en Ensemble Modern klonken interessant, among others, maar ik ben alweer wat namen kwijt...

8.

Onlangs heb ik een biografie over Zappa gelezen, puur omdat ik als groot fan meer over de man, zijn werk en zijn leven, wou weten.

Toen ik van deze film hoorde wou ik hem dan ook perse zien. En ik ben blij dat de film en de biografie volledig overeenstemmen, dat men dus niets vergeet en ook niet dramatiseert.

Ik ben dus een groot fan van de man, ik heb bijlange na zijn ganse catalogus in mijn bezit, maar inmiddels toch al wel een 30 tal LP's, en ik kan genieten van elk van hen, hoe bizar sommige composities ook zijn. Ook zijn 'klassieke' werk spreekt me aan.

Deze film is dus een aanwinst voor wie zich wil verdiepen in de man zijn leven en werk.

Ik zal alleszins nog vele jaren genieten van zijn muziek, en ondanks dat hij ons veel te vroeg heeft moeten verlaten, hij was amper 52, komt er nog steeds nieuw onuitgegeven muziek van hem uit. Niet verwonderlijk als je het archief ziet (het komt meerdere malen in beeld in deze film) dat hij heeft nagelaten.

Ik weet en besef heel goed dat Frank Zappa niet bij iedereen in de smaak valt, hij is nu eenmaal een buitenbeentje in de rockmuziek, maar laat er geen twijfel over bestaan, hij was wel degelijk een muzikaal genie!!!

Ik was niet helemaal vertrouwd met de muziek van Zappa buiten de bekendere hits van hem zoals Bobby Brown, Dancin' Fool en de gekende uitdrukking Don't Eat The Yellow Snow. Maar Zappa was ook niet de man van de hits, dus het trok wel mijn aandacht om te zien wie hij dan wel eigenlijk was. Een figuur dat me ietwat deed denken aan Serge Gainsbourg die gewoon zijn eigen ding deed wat niet altijd gewaardeerd was, maar tegelijk ook popliedjes schreef en nummers voor Eurovision.

Frank Zappa is vooral een man die zijn eigen ding doet en in de muziekwereld daar ook verder ging dan enkel een eigen muziek maken. Hij kwam ook op voor bepaalde rechten of was net kritisch voor maatschappelijke issues. Dat in combinatie met het feit dat er wel wat beeldmateriaal van de man is en hij zelf ook graag filmde, maakt dat Zappa meer is dan een zoveelste docu van een artiest waar alleen de fans van houden. Het blijft een verzameling van getuigenissen en beeldmateriaal, maar zorgt wel voor een boeiende docu die meer is dan interviews met mensen die de artiest in kwestie o zo geweldig vinden.

Frank Zappa... Misschien ben ik als vier vijf zesjarige wel de enige geweest, want ik werd in mijn opvoeding letterlijk doodgegooid met Zappa. De vele cassettebandjes van mijn vader, veelal luisterend tijdens de ritten in de Land Rover, maar als kind kon ik er maar weinig van oppikken en moest ik het doen met de chaotische klanken en de vele genres en improvisaties die in de blender werden gegooid. Oké, ik stelde me een sneeuwlandschap voor bij Do'nt Eat the Yellow Snow maar de stem van Zappa blijft je wel bij. Door de jaren heen en ging er weer eens een bandje in. Op een gegeven ogenblik werd je er soms wel een beetje gaar van. Sommige improvisaties en klanken die hij maakten raakten je... en sommige waren echt bloedirritant. De rest van de informatie kreeg je van je vader; bijvoorbeeld dat hij rookte als een ketter en dat dat ook waarschijnlijk zijn doodsoorzaak is geweest. Maar uiteindelijk gaat het voornamelijk om de inhoud; de teksten waarmee Zappa jarenlang controverse heeft gepleegd en de Amerikaanse burger een spiegel voorgehouden heb. En Frank Zappa was niet te stoppen...

Deze docu is grofweg een aaneenschakeling aan vele verzamelingen. Van 8mm filmpjes uit zijn jeugd, familiekiekjes, foto's, archiefbeelden, nieuwsbeelden, zijn filmprojecten, interviews... en uiteraard zijn concerten. Vaak op een bedwelmende manier gemonteerd. Soms wat zwaar psychedelische filmstukken en kleianimaties, tijdsschetsen... Ja, je komt niks te kort en het onderste wordt uit de kan gehaald. En zo ben ik steeds meer te weten gekomen achter mijn onderdeel van mijn opvoeding.

Je kan er niet omheen draaien dat de tijdsgeest nog altijd meespeelt. Frank Zappa; de gemiddelde burger haatte hem, kotste op hem, probeerde hem onderuit te halen, maar Zappa lijkt zich niet te laten kennen. Het was de tijd dat je nog controverse kon plegen zonder alles kwijt te raken, het was een tijd dat je toch nog rebels en eigenzinnig kon zijn terwijl je een aanhang (in moderne taal: volgers) van hier tot Tokyo achter je had staan die je staande wisten te houden. In deze tijd ben je gewoonweg kansloos, door middel van de macht van Social Media. En helpt de vriendjespolitiek wel eventjes mee met de cancelcultuur en de schadevergoedingen die elke steun onder je reet wegschoppen. Laat staan dat je ook nog een fatsoenlijke vrouw hebt die tot het einde bij je blijft zonder dat je als narcist weggezet wordt... en kinderen kan laten opgroeien tot soort van opvolgelingen... zonder dat jeugdzorg op de deur komt kloppen. Laat staan dat het feit dat hij op zijn vijftiende al bommen maakte zou al alle alarmbellen doen slaan. Nee, nu kunnen we ons maar beter aanpassen aan het "zwemmen in bacardi lemon"-cultuur.... of als LGBHTI-stempel gaan rappen over menstruatiebloed, gewoon simpelweg te rappen over menstruatiebloed... zonder enig diepgang.

Frank Zappa. Koning of uitschot. Elke burger had er wat over te zeggen. Een legende die je nou niet meer bij iemand anders terug zou zien omdat niemand durft... Maar Zappa kon deze toekomst al vrijwel voorspellen en wist eigenlijk met diverse zaken in het heden al een link of bedreiging bloot te leggen. Ook interessant is om te zien dat zijn levensloop afhankelijk is van de situaties... dat is vooral goed te zien in de laatste interviews van zijn leven.

Ook hoe zijn (voormalige) kompanen hem tot op de dag van vandaag bleven ophemelen vond ik bijster interessant. Zappa's gedrag was niet van toepassing, het was hoe hij door de informatie van buitenaf werd gevormd. Iets wat nu iets met narcisme heet. Leuk hè?

Ook moest Zappa niks hebben met de mainstream. Zelfs al kreeg hij bakken geld aangeboden. Interessant hierin is om erachter te komen dat Valley Girl zonder zijn wil toch een radio-hit werd.

Ja, ik heb heimwee. Een tijdsgeest waarin het voor een excentriekeling misschien niet zo makkelijk was geweest, maar toch nog zo je vele overlevingspakketten had. Meer dan in het heden met zijn schapen, ja-knikkers en klonen.

Het wordt tijd dat we naar Zappa luisteren!

5,0*

Hoezo, pas op latere leeftijd?

Volgens mij,maar wie ben ik,was hij toch al op vroege leeftijd bezig met muziek.

Ik geef toe dat dat een eigenaardige uitspraak is van mij. Ik weet niet wat er in mij gevaren was toen ik deze onnodig provocerende en misleidende woorden aan de website toevertrouwde. Het zal ermee te maken hebben dat Zappa eerst illustrator was en al een heel leven achter zich had - getrouwd en alweer gescheiden - toen hij met The Mothers in zee ging en albums ging maken. Ik betreur de ontstane ophef en bied mijn excuses aan voor de misinformatie en ontstane verwarring want het is zeker niet zo dat Zappa pas op latere leeftijd geïnteresseerd raakte in muziek!