The Man Who Sold His Skin (2020)

Ik hou wel van kunst binnen een film. Sowieso als kunstliefhebber, maar ook omwille van de spitsvondig(e)(heid) (satire) en abstractie die vaak mee verweven wordt in de film. The Square (Film, 2017) vond ik bvb geweldig en ook Netflix flop Velvet Buzzsaw (Film, 2019) kon ik best appreciëren.

Ook deze Tunesische film heeft een uiterst boeiend uitgangspunt. Het personage van Koen De Bouw vat het overigens perfect samen wanneer hij het heeft over zijn paradox. De film brengt het maatschappelijk probleem van de asielzoekers en clandestiene vluchtelingen naar voren. Mensen worden ontmenselijkt omdat ze op de verkeerde plaats worden geboren. Door Sam Ali als kunstwerk te zien worden grenzen letterlijk geopend en is vrij verkeer en het ‘mens’ zijn terug mogelijk. Maar is dit wel zo?

De film is een soort satire over wat kunst is en hoever hiermee gegaan kan worden. De mix met de vluchtelingenproblematiek is geslaagd. De film kent een mooie evolutie al verloopt het einde wel erg snel en makkelijk. De verkoop was een goed plotverloop, maar kon de gedachtegang van de kunstenaar (Koen De Bouw) niet volgen waarom hij Sam Ali plots wou helpen. Wel een grappig moment wanneer door het hebben van puistjes op de rug het publiek met een droog bord werd geïnformeerd dat het kunstwerk in restoratie was.

Sam Ali [Yahya Mahayni] vlucht vanuit Syrië naar Libanon maar kan vervolgens geen kant op, tot hij kennis maakt met Jeffrey Godefroi [Koen de Bouw]. Deze provocerende kunstenaar biedt aan Sams rug om te toveren tot een kunstwerk, zodat hij als erkend kunstwerk mee mag reizen naar tentoonstellingen in het buitenland. Dit levert kunstenaar en kunstobject veel publiciteit op waardoor mensenrechtenorganisaties Godefroi beschuldigen van het exploiteren van vluchtelingen. Sam beseft zich dat de keuze die hij heeft gemaakt niet de vrijheid heeft opgeleverd waar hij op had gehoopt, en verzint een plan om die vrijheid weer terug te krijgen en zich te herenigen met zijn in Syrië achtergebleven geliefde Abeer [Dea Liane]. Ben Hania maakt scherpe observaties over zowel de internationale immigratiepolitiek als de kunstwereld, maar kiest daarvoor te nadrukkelijk voor de botte bijl waardoor hij zijn punten snel maakt en vervolgens worstelt om de boel op gang te houden. Geïnspireerd door het werk van de Belgische kunstenaar Wim Delvoye.

Wanneer je niet meer gezien wordt als mens maar als kunstvoorwerp, dan is reizen binnen Europa geen probleem. Deze sneer naar het Europese migratiebeleid is het uitgangspunt van deze film met een in mijn ogen origineel verhaal.
Het is een vermakelijk ironisch drama over een Syrische vluchteling, die moet ophouden mens te zijn om verenigd te kunnen worden met zijn geliefde . Het kan haast hier anders of de omstreden West-Vlaamse kunstenaar Wim Delvoye heeft mede als inspiratiebron gefungeerd. Diens beroemde getatoeëerde varkens komen ook nog even in beeld. In de film vervult Delvoye zelf een bijrolletje als verzekeringsagent.

Een Syrische vluchteling kan legaal naar Europa reizen omdat een kunstenaar een visum op z’n rug heeft getattoeëerd en hij aldus een kunstwerk is geworden waardoor de immigratieregels voor hem niet meer zouden gelden (ik vraag me af of dat zo is), maar stuit dan op het probleem dat hij als kunstwerk nog steeds geen mensenrechten kan genieten (hij wordt zelfs verkocht zodat slechts de mensenhandel wordt gelegaliseerd). De film heeft aldus een aardig idee als uitgangspunt en heeft een politiek kritische boodschap over hoe wij met vluchtelingen omgaan, maar heeft verder weinig om het lijf en het verhaal wordt weinig boeiend verteld. De romantische draad is zowel als toevoeging als hoe het zich ontwikkelt clichématig. De plotwending aan het eind is dan wel weer leuk. Het idee van de film alsmede sommige andere elementen zijn overigens – zoals wordt erkend in de credits – ontleend aan het werk van de Vlaamse kunstenaar Wim Delvoye die onder meer varkens tattoeëerde zodat ze als kunstwerk niet meer konden worden geslacht.

Sterk. Vond dit een goede film. Sam Ali en zijn tatoeage staan symbool voor de ontmenselijking van vluchtelingen. Het gaat vooral over hoe het westen kijkt naar deze mensen. Zijn ze als mens minder waard? Wat maakt hen minder waard? De waarde van een mensenleven wordt hier uitgebeeld aan de hand van een kostbare tatoeage, waardoor Sam Ali als een object tentoongesteld wordt in musea. De waardevolle rug is belangrijker dan het gezicht van de realiteit. Ali die in de spiegel kijkt en zijn rug ziet is een ijzersterk beeld. De hele opzet doet ook denken aan de menselijke zoos ten tijde van de Belgische kolonisatie in Congo, toen inboorlingen achter afsluitingen werden getoond op de wereldexpo.
Het liefdesverhaaltje vond ik niet zo slecht en wordt goed aangepakt. Dat is de achterliggende reden waarom hij net die tatoeage heeft laten zetten... om naar België te kunnen trekken en dichter bij zijn geliefde te komen. Wat dan weer zwakker is, is de happy end... voor mij had een bitterder einde zoals een executie door IS meer impact gehad. Anderzijds voelde ik wel mee met Sam Ali en had ik dat misschien erg jammer gevonden dan.

Een speciaal verhaal maar was wel eens de moeite om eens gezien te hebben. De cast deed het niet slecht en de film zag er niet slecht uit. Het middenstuk was wel wat minder, maar voor de rest prima om eens mee te pikken als ze hem op tv tonen.

Bizar verhaal natuurlijk en best verfrissend, maar de film weet niet echt een consistente toon te behouden. Heeft wel iets weg van de films van Ruben Östlund (The Square, Triangle of Sadness).

Dea Liane zou ik graag nog eens terugzien op het scherm.