Atlantique (2019)

Atlantique begint als een sociaal drama, maar ontpopt zich als een mysterieus liefdesverhaal. Centraal staat de jonge Ada die zich liever vast houdt aan de liefde dan de tradities en verwachtingen die haar worden opgelegd. Veel uitleg hoeft de film niet, best dat je wat onwetend de film induikt. Maar hoe verder in de film, hoe meer sfeervol die wordt. Tegen het einde aan moest ik zelfs denken aan Studio Ghibli. Het zou een verhaal van hen kunnen zijn. Interessante film die naast het liefdesverhaal genoeg weet te vertellen om de aandacht vast te houden. Ik wil zeker meer zien van regisseuse Mati Diop.

De Atlantische Oceaan komt in beeld op verschillende tijdstippen, onder andere bij zonsop- en zonsondergang. Hij staat symbool voor het verlangen naar een beter leven, maar wordt ook de begraafplaats van Souleiman. Regisseur Mati Diop, dochter van een Senegalese zanger en een Franse fotografe, maakte in 2009 al een documentaire over bootvluchtelingen. Datzelfde thema heeft ze verwerkt in dit paranormale drama, al wordt de vlucht zelf niet getoond. Ze werkte met onbekende acteurs. Mame Bineta Sane was pas negentien tijdens de première. Met haar lange, Afrikaanse vlechten oogt ze spontaan en naturel. De taal is Wolof met hier en daar een paar woorden Frans.

Dakar kent een tegenstelling tussen traditie en moderniteit. Sommige meisjes dragen een hoofddoek; anderen kleden zich modern en hebben mobieltjes. Ada wordt uitgehuwelijkt, maar droomt van vrijheid. Ze wonen in een volkswijk, maar de mannen bouwen een modernistische toren voor een rijke maar onbetrouwbare opdrachtgever.

Daarbij komt een bovennatuurlijk element. Djinns komen voor in de Koran, maar bestonden daarvóór al in de volksoverlevering. Als iemand van een djinn bezeten is, heeft die geen eigen wil meer. De bezetenen dragen een wit vliesje voor hun ogen. De mengeling van sociale thematiek, sfeervolle natuurbeelden en paranormale fantasie is ongewoon, maar levert een boeiend resultaat op.

verrassend sterke film die het hoofdthema (voor mij dan) buiten beeld laat. Een film over bootmigranten zonder dat er één lijk, zwemvest of boot in beeld komt. Gebracht vanuit een origineel perspectief. Een samenleving op de tweesprong van traditie naar moderniteit met Westerse tendenzen die heel aanwezig zijn met het neerzetten van een wolkenkrabber als symbool bij uitstek waar de lokale bewoners wel eerst een zware prijs voor moeten betalen. Onder- of niet betaald, in gevaarlijke omstandigheden… veel perspectief is er niet.

De camera focust op hen die achterblijven: de vrouwen. Zonder te veel te willen uitleggen blijft de film telkens een paar stappen voor en trekt je mee in een wonderlijk, verbijsterend verhaal. Knappe fotografie, heel mooie muziek, en mooie, naturelle acteurs.

Ook al is het laatste shot hoopvol en positief, ik blijf wel redelijk murw achter… en dan te denken dat veel mensen hier die mannen, 'economische vluchtelingen' bestempelen als 'avonturiers' die maar best zo snel mogelijk teruggestuurd moeten worden. Bah.

Ik sta over het algemeen wel huiverig tegenover 'derdewereldcinema' omdat het niet altijd de vrolijkste thema's zijn en omdat de ellende er vaak wat te dik en voorspelbaar uitgesmeerd wordt. Hier zat ik lang op een gulle 3,5, maar door de nawerking in mijn hoofd ondanks hier en daar wat losse eindjes, toch maar een viertje, want deze heeft me wel écht geraakt.

De film was voor mij te abstract en daardoor vooral verwarrend. Pas na wat opzoekwerk begreep ik dat het verhaal eigenlijk vrij simpel is. Het is wel interessant om te zien hoe de relaties tussen de personages zich ontwikkelen.