The Banishing (2020)

De film bevat zoveel heerlijke ingredienten dat de soep eigenlijk niet had mogen mislukken. Als eerste was er budget voor een topacteur. Favoriete slechtmans Sean Harris speelt weer de sterren van de hemel. Ditmaal niet als slechterik maar als occultist. Vergeet al die occultisten die je ooit in dit soort films voorbij zag komen, Sean rules! Tel daarbij op Jessica Brown Findlay die haar rol als moeder fantastisch speelt en John Lynch in de rol van een creep van een geestelijke die probeert een gruwelijk kerkgeheim in de doofpot te houden. Wanneer ook de soundtrack uitzonderlijk goed is ga je je afvragen wat maakt dat het dan toch nog misgaat.

Wat de film nodeloos vertraagt zijn de eindeloze 'zaklampsessies'. Het is een bekend stijlmiddel: vrouw roept iemand die niet reageert en gaat dan met zaklamp op onderzoek uit. Op een gegeven moment is dat gehannes met lichtbundels wel uitgewerkt. Wanneer dan in het schijnsel van de lamp eindelijk ook nog eens 'spoken' opduiken zijn die vervolgens zo fantasieloos vormgegeven dat ik de film niet echt meer serieus kon nemen. Tegen het einde laat de film na om de pacing te verhogen waardoor de climax uitblijft en het boeltje als een nachtkaars uitgaat. Heel erg jammer.

Wat mij betreft een van de betere horrors die de laatste tijd zijn verschenen. Er wordt een macaber sfeertje neergezet in een bijpassende omgeving en setting. Het plot is interessant, zeker als je in het achterhoofd houdt dat de nazi's aparte afdelingen hadden die zich met het occulte bezig hielden. Dit is al in veel films aan bod gekomen, met als meest bekende Indiana Jones 1 en 3. Dit gegeven maakt het einde van The Banishing een stuk logischer. Ik ben niet zo'n fan van Engelse films die in het verleden spelen dus dat reduceert mijn waardering iets. Echter doordat het geheel bleef boeien en enkele mooie effecten te zien waren, was dit een prima film die voor mij nog iets langer had mogen duren. Het slot had daarbij iets dieper uitgewerkt mogen worden.

Jammer...dat het regisseur Christopher Smith (van Severance, Triangle, Creep en Black Death) niet lukte om van deze film over de spookhuis-mythe van de zeventiende-eeuwse victoriaanse Borley pastorie net iets meer te maken! Het was géén slechte film en ook uitermate degelijk maar het had net iets meer mogen zijn! Om de een of andere reden werden ook de naam van het huis en betrokkene veranderd...

Zo werd Borley veranderd naar Morley, kreeg de paranormaal onderzoeker Harry Price (schreef twee boeken over het huis) de naam Harry Reed (Sean Harris) en de naam van de familie werd veranderd in Forster. Er woonde een dominee Lionel Foyster, zijn vrouw Marianne Foyster-Shaw en hun geadopteerde dochter Adelaide van 1930 tot 1935 op de pastorie.

Niet lang na hun aankomst beginnen zich uiteraard vreemde gebeurtenissen voor te doen: spookachtige stemmen, schimmige figuren verkleed als monniken, griezelig uitziende poppen, enge spiegels en het gedrag van Adelaide wordt met de dag meer creepy en vreemder. Het is allemaal best goed uitgevoerd maar ik miste net dat kleine beetje extra!

Door het verhaal naar 1938, met de achtergrond van dreigende oorlog te verplaatsen, kon men verbanden tussen kerkelijke figuren en het Derde Rijk erin verwerken, dus probeert men wel iets anders. Deze ideeën zijn ook zeker interessant maar helaas onvoldoende uitgewerkt. Het maakt het verhaal zelfs een beetje tot een warboel, met wat losse eindjes.

De film was fijn maar helaas niet geweldig. Toch was het wel nog steeds van goede kwaliteit en bezat eveneens een goede cast. Waardoor ik een beetje baal dat het niet beter was

De spookhuisvertelling is oorspronkelijk afkomstig uit de literatuur die ontstond in de periode van de Zwarte Romantiek. Een subgenre van de Romantiek die aan het eind van de 18e eeuw in Duitsland ontstond en werd gekenmerkt door de introductie van bovennatuurlijke elementen met kwade en duistere inslag. Een belangrijke exponent van het subgenre is de Duitse schrijver E.T.A. Hoffmann. In zijn geschriften vindt de lezer bovennatuurlijke elementen, geesten en oude kastelen, die een duister geheim herbergen. De literatuur uit de Zwarte Romantiek verspreidde zich al snel door de rest van Europa en verder. Van Gordon Lord Byron of Edgar Allan Poe heeft iedereen wel eens gehoord.

Wat heeft deze korte lezing nu eigenlijk met de film te maken? Vrij weinig, vrees ik. Wel is het zo dat Groot-Brittannië (waar de film zich afspeelt) nog steeds geldt als een land dat uitermate geschikt is als setting voor een traditioneel spookhuisverhaal. Met zijn oude kastelen, verlaten burchten en stoffige gebouwen met een verbondenheid aan een oude mysterieuze legende, staat het land misschien nog wel het meest in verbinding met de verhalen uit de Zwarte Romantiek.

In The Banishing wordt het klassieke spookhuismotief door de Brit Christopher Smith (bekend van de aardige films Creep en Triangle) tot een degelijke griezelfilm verwerkt. In de film staat weliswaar geen oud kasteel centraal maar het vervallen oude woonhuis annex kerkgebouw dat in deze film in het kwade middelpunt staat, voldoet goed.

Een goede spookhuisfilm ondergraaft subtiel de schijnbare veiligheid van de bewoner in zijn eigen domein door iets kwaadaardigs, iets ongrijpbaars in dat veilige domein te laten binnendringen. De waarneming van de realiteit begint te wankelen en een inexplicabele angst neemt bezit van de bewoner. De verontrusting slaat over op de kijker, maakt hem vatbaar voor suspense en creëert een onheilspellende, mysterieuze en duistere sfeer die in alle facetten van de film voelbaar is. Heerlijk, vind ik dat.

The Banishing speelt met de twijfel aan de eigen waarneming. Het lukt Smith om de klassieke griezel-elementen zonder veel heisa in de film in te brengen en een prettige onheilspellende sfeer op te bouwen. Ik las ergens dat Smith in The Banishing sensationele jumpscares en bombastische effecten bewust vermijdt. Heel prijzenswaardig. Het zijn juist deze effecten die veelal zichtbaar zijn in (met name) recenter genrewerk en een goede investering in een verhaal en in de personages in de weg zitten en zodoende een film de kans ontnemen om gewoon lekker sfeervol te sudderen.

Het verhaal in The Banishing geeft de kijker gelukkig wel de kans om zich geleidelijk te warmen aan het duister. De camera doet goed werk en gunt de kijker veel wisselingen in perspectief. Tezamen met kleine sprongetjes in de tijd zijn ze goed voor een versteviging van de onheilspellende sfeer. Ook de sombere en onwezenlijke muzikale klanken die zich bijna steevast op de achtergrond bevinden, dragen effectief bij aan de algehele sfeer van beklemming.

Wat de film niet goed doet is het uitbuiten van de sfeer. Het verhaal verraadt in mijn ogen te vroeg bepaalde essentiële elementen die tevens iets van de spanning wegnemen. Daarvoor komt geen vernieuwing in de plaats. In de loop van de film vervlakt daardoor helaas de aandacht. Het verhaal ontplooit zich te weinig. Handelingen herhalen zich teveel. Een sudderende sfeer is goed, maar de verhaaltechnische wetten vereisen wel dat je af en toe opveert van verwondering, verbazing of verrassing. De spanning moet natuurlijk wel in stand worden gehouden met vernieuwende laagjes handeling. Die vernieuwing ontbrak hier.

The Banishing is een hele sfeervolle spookhuisfilm. Een film met een leuk plot en met interessante personages die met goed acteerwerk worden verbeeld. Leuk detail in het verhaal is dat de film zich middels de gedragingen van de kerkelijke autoriteiten zelfs nog kritiek veroorlooft over de domme arrogantie en machtswellust van de kerk. Helaas heeft de film echter weinig verhaaltechnische verrassingen op het vlak van de horror. En daar gaat het in een spookhuisilm in eerste instantie natuurlijk wel om.

Best netjes.

Smith als regisseur van horrorfilms lijkt steeds een andere hoek uit te zoeken. Hij weet zich vaak best aardig te planten gebaseerd op wat ik van hem heb gezien, maar blijkbaar heeft het publiek deze The Banishing niet zo gewaardeerd. Wel jammer, want The Banishing is voor wat het is best aardig genrewerk.

In deze film staat een spookhuis centraal, ik hou wel van dat soort films, zeker als ze er visueel best in orde uitzien. Smith besteedt veel aandacht aan de belichting en decoratie van de film. De buitenbeelden, hoe schaars ze ook mogen zijn, zien er sterk uit en zetten de sfeer voor de periode waarin het zich moet afspelen goed neer.

Acteerwerk is niet bijzonder sterk, maar het voldoet zeker aan de norm en een enkele naam, Harris, doet het zelfs erg naar behoren. Als acteur erg goed in rollen die mysterieuzer en duisterder zijn. Deze rol past daar precies in, en je ziet het resultaat meteen. Findlay vond ik niet bijzonder goed, maar weet goed binnen de lijntjes te kleuren en te doen wat haar te wachten staat.

Wat de film integraal mist is de spanning zelf, want voor een horrorfilm is het toegegeven niet de spannendste film. De basis is er wel, de film ziet er goed uit ondanks dat het traag is, maar uiteindelijk mist het wel een beangstigende sfeer en de ietwat vage finale weet de horror niet vooruit te helpen. De korte momenten van spanning zijn er wel, maar uiteindelijk niet genoeg om de film bovenwater te houden.

Ik heb me vermaakt met de film en vond het een intrigerende film om te zien. Uiteindelijk is het best redelijk geregisseerd, maar kan niet bevredigen op het vlak van horror en dat valt begrijpelijk verkeerd bij een groter gedeelte van het publiek. Anderzijds is deze film wat verkeerd gepromoot. Het ziet er goed uit, ik geef er een voldoende voor, maar geen grote voldoende.