At Eternity's Gate (2018)

Alweer een film over de laatste jaren van Vincent van Gogh? Inderdaad, maar dit is de eerste keer dat de filmmakers werkelijk proberen (en er met vlag in wimpel in slagen) om in het verwarde hoofd van de even geniale als grillige kunstenaar te kruipen. Het is onbegrijpelijk dat regisseur Julian Schnabel, cameraman Benoit Delhomme en niet te vergeten componist Tatiana Lisovkaia over het hoofd zijn gezien door The Academy. Zij leveren allemaal een fabelachtige tour-de-force af in een film die alle registers van de filmkunst open trekt en ons trakteert op een visuele traktatie. Dat alles zou gemakkelijk unnen afleiden van de hoofdpersoon, maar Willem Dafoe is ronduit fenomenaal en zet Van Gogh neer als de gevoelige , constant aan zichzelf twijfelende, dwangmatige schilder wiens liefde voor de natuur ons leerde om anders naar die wereld te kijken. De film heeft meer weg van Rembrandt Fecit 1669 (1977) dan van Lust for Life (1956), maar laat dat AUB een aanbeveling zijn!

Grote tegenvaller voor mij. Zo'n interessant verhaal en met Dafoe een goede acteur (wel te oud eigenlijk). En Dafoe stelt zeker niet teleur. Maar het is de stijl die mij absoluut niet beviel. Had soms het idee dat ik eigenlijk een VR bril op nodig had. Nee, veels te arty voor mij.

2*

Lange film, erg lang. Veel momenten dat de camera te statisch is en we naar wat saaie gesprekken luisteren. En ondanks alle goede bedoelingen ging de persoon Van Gogh nooit leven, helaas, want daar drait de film wel om en deze werd zo voor mij eerder een koud schouwspel dan meelevende film. Ook de vertolking van Dafoe op die momenten is te saai. Ik hou wel van ingetogen, maar hier zat niets bij. Al is hij op momenten van gekte wel weer een stuk beter.

Goede bedoelingen wel ja, en dat is jammer dat dat niet meer naar voren komt, want de film probeert ook audiovisueel de psyche van Van Gogh te tonen. En doet dat goed. Met vervagingen, een handgehouden en ietwat zweverige camera, erg mooi zonlicht (vooral rond een laagstaande zon), fijne hypnotiserende muziek en een losse stijl van regie. Het is meer een sfeerschets die me wel bevalt, maar steeds uit dat ritme wordt gehaald door praatscènes. Deze film had van mij nog veel verder mogen worden doorgetrokken in haar stijl. 3,0*.

Wat mij het meest bijblijft van deze film is toch het camerawerk. Ik weet nog steeds niet echt zeker wat ik er nou van vind; op sommige momenten vond ik het heel goed werken, bijvoorbeeld in de scene waar Theo en Vincent samen in bed liggen in het ziekenhuis/gekkenhuis , maar op sommige momenten blijft de film je ook bepaalde cameratechnieken in je strot duwen, waarvan ik al snel dacht: "Ja, nu weet ik wel wat je hiermee bedoelt, je hoeft het niet steeds te herhalen, meneer de regisseur!". Dafoe speelt een hele goed rol. Alhoewel ik denk dat hij niet de Oscar gaat binnenhalen, vind ik het wel een terechte nominatie!

Hoogdravende titel, overjarige acteur (ongeveer even oud als toen Pa van Gogh stierf in 1885!), en Vincent & co. spreken Nederlands noch Frans; ok een paar zinnen dan, maar Engels dus. Superlatieven op de poster: "Tour de Force" niks minder dan een "impresionistic masterwork"

Dan moet het wel heel erg goed zijn om het gat hiertussen te dichten. Helemaal omdat het om een verhaal gaat wat behoorlijk bekend is.

De film begint erg slecht. Vincent/Dafoe gaat met een schoudercamera op een herderinnetje af.... om vervolgens de camera aan iemand anders te geven die aan een onzichtbaar touwtje aan Dafoe blijft hangen de hele tijd. Ik vond het nogal vermoeiend om naar te kijken. Vooral als de cameraman/vrouw er ook nog mee gaat rennen. Zo lelijk.

Het bracht me ertoe om na de film eens te lopen en te kijken wat voor beeld je eigenlijk zelf hebt als je gewoon loopt en kijkt. En dames en heren, dat lijkt helemaal niets op de beelden van schoudercamera's. Het beeld is zelfs opvallend stabiel. We hebben een hele goede Ingebouwde beeldstabilisator blijkbaar.

Dafoe speelt echt wel goed, alleen leidt het opzichtige camerawerk enorm af, en bovendien door te close-uppen de hele tijd, wordt benadrukt hoe bejaard Dafoe werkelijk is.

Houden we over een pretentieus, bijna dwangmatig kunstzinnig portret van één van de grootste kunstenaars die op deze Aarde hebben rondgelopen, met weliswaar een prima acteur, te oud of niet, en goede momenten, maar als geheel voegt het toch weinig toe.

Grote kunstenaar, oh dan moet het ook kunstig gebracht, zal Schnabel gedacht hebben. Jammerlijk mislukt wat dat betreft.

At Eternity's Gate een film over de laatste twee maanden uit het leven van deze meesterschilder, die schilderde voor latere generaties en duidelijk niet voor de zijne. Het eenzame leven van deze man werd knap tot uitdrukking gebracht door het handheld camerawerk en de luide pianoklanken gedurende deze film. Dafoe levert een prachtige weergave van deze grootmeester. De discussie omtrent het vergelijken van de leeftijden vind ik hierin zo'n typische non-discussie. Heerlijke film, kostelijk van genoten. Lust voor het zintuigelijk vermogen en de illusie der mensheid.

Een film over Vincent van Gogh, door de ogen van de grote schilder. At Eternity's Gate is nadrukkelijk geen biopic over Van Gogh, geen feitenrelaas dat uit de doeken wordt gedaan. De film veronderstelt dan ook enige voorkennis en de regisseur houdt zich ook niet per se aan de feiten. Julian Schnabel (zelf schilder) kruipt in het hoofd van Van Gogh en laat hem bijvoorbeeld dingen zeggen waarvan hij had gewild dat hij die zou hebben gezegd. Dit perspectief levert (ook door de cameravoering) een enigszins psychedelisch effect op. We zien Van Gogh struinen door de natuur rondom het Franse dorpje Auvers-sur-Oise waaruit hij op onnavolgbare wijze zijn inspiratie haalt voor zijn schilderkunst, die door de mensen nauwelijks wordt begrepen en gewaardeerd. Periodes waarin het relatief goed met hem gaat worden afgewisseld met (vooral winterse) periodes waarin het minder goed met hem gaat. We zien hem steeds meer vervreemden van zijn omgeving, die Van Gogh maar een rare, afwijkende snuiter vindt en hem uit de omgeving probeert te weren. Hier en daar mooie dialogen en scenes, bijvoorbeeld tussen Van Gogh en vriend Paul Gauguin maar ook tussen Van Gogh en zijn broer Theo. Willem Dafoe zet een bijzondere prestatie neer als de gevoelige, miskende en eenzame Van Gogh, maar de film als geheel weet nooit echt te imponeren of een gevoelige snaar te raken.

Aardige film over Vincent van Gogh die in het zuiden van Frankrijk zoveel mogelijk wil schilderen. Niet een standaard biopic, en niet alleen in dat opzicht vind ik Lust for Life een betere film. De film heeft een dromerige sfeer door middel van het camerawerk (de bewegingen) en muziek. Willem Dafoe is uitstekend gecast als de wereldberoemde schilder. Wel wat langdradig.

“Maybe God made me a painter for people who aren't born yet. It is said, Life is for sowing. The harvest is not here.”

Sfeervolle film. Vooral de momenten dat Vincent van Gogh in zijn eentje door de natuur loopt zijn geweldig, en de stem en gelaatsuitdrukkingen van Willem Dafoe zijn perfect. De regie van Julian Schnabel is hier ook bijzonder stijlvol en lekker dromerig. Ik viel bijna in slaap, maar dat was in dit geval positief. De overige scenes zijn een stuk minder overtuigend, en vooral de dialogen en overige personages zijn matig uitgewerkt. Het leven van Van Gogh voor zijn dood was interessant en triest (zie het geweldige Loving Vincent), maar de film blijft soms opvallend oppervlakkig. Zonde, want At Eternity’s Gate heeft voor de rest veel moois te bieden.

Het leven van Vincent Van Gogh blijft cineasten aantrekken en inspireren.

In ieder geval is deze "At Eternity's Gate", ook al gaat het maar om een korte, zij het boeiende periode in het leven van de artiest, en al denkt ge ik heb het allemaal al eens gezien, een verrassende meevaller.

Vooreerst is er het briljant acteren van Willem Dafoe die perfect zowel de gedrevenheid als de aarzelingen, twijfels en frustaties van de schilder weet weer te geven. De gesprekken met Gauguin (Oscar Isaac), de priester (Mad Mikkelsen), de man in het gesticht (Niels Arestrup) en de poserende dokter (Mathieu Amalric) - toch allemaal topacteurs - waren voor mij hoogtepunten.

Heerlijke film, ondanks, hoe dan ook, het trieste in het gebeuren.

Laat ik meteen met de deur in huis vallen. Wat een sublieme prestatie zette Willem Dafoe hier neer als Vincent van Gogh. Uiteraard zijn er de vrij opvallende fysische gelijkenissen met de uitstekende jukbeenderen, het rosse haar met baard, de doffe blik, maar ook in zijn handelen merk je dat hij de grootmeester benadert. Niet dat ik de échte Vincent heb zien rondlopen, maar de vastberadenheid (om te moeten schilderen) én de twijfel (omwille van zijn psychische problemen) die Dafoe in zijn personage legt, is alvast hoe ik me Van Gogh zou voorstellen als ik zijn leven overschouw. Topcasting, dat zeker! Jammer dat Rami Malek er ook was voor Bohemian Rhapsody om het Oscarbeeldje weg te kapen als beste acteur. Dafoe had hem zeker ook verdiend ...

Daarnaast heb je het mooie cameragebruik die deze film tot bovengemiddeld laat stijgen. Close-ups van Vincent wisselen zich af met de mooie uitgestrekte landschappen van het plattelandse Arles. De beelden hebben iets nostalgisch, iets dromerigs. Ondersteund door de rustige pianomuziek en hier en daar een tableautje of tekening van de meester zelf ... Ook dat veld verdorde zonnebloemen - iets minder idyllisch weliswaar - had klasse. Ik heb echt genoten van deze langgerekte scènes, alsof het een leven betrof van hoe een kunstenaar in de wereld staat.

Maar Vincent's leven was niet het idyllische leven zoals de mooie onbezorgde landschappen lieten uitschijnen. Schnabel is erin geslaagd met At Eternity’s Gate om de laatste maanden van Vincent van Gogh erg mooi in beeld te brengen, inclusief de tegenstrijdigheden die gepaard gingen met zijn personage. Mooi!

Fraai dat ze wel naar Frankrijk zijn afgereisd voor deze film, maar verder voegt de film weinig toe. Van de manier van filmen moet je houden.Op het eind van de film een dubieuze verklaring over hoe hij is komen te overlijden. En er is ook nog een unieke vondst gedaan, waarvan bekend is dat deze nep is. Waarom de film daarmee eindigen?

Ja leuk, een film over mijn favoriete schilder. Jammer dat de hoofdrol niet door een Nederlander gespeeld wordt, maar Dafoe is een klasse acteur, wiens kaliber je niet makkelijk in Nederland vindt, en hij zet Van Gogh erg sterk neer, hoe obsessief hij is. Verder veel nadruk op lopen in de natuur, maar dat pakt wat minder sterk uit. Ik moet denken aan films als Dolls en Gerry, maar waar de eerste de natuur echt prachtig met de camera weet te vangen, en de tweede sterke ritmische scenes heeft, ontbreekt dat een beetje in deze film, waardoor het soms lastig is de aandacht erbij te houden. Jammer, er had toch meer ingezeten. 2,5*.

Mooie biografie van de laatste maanden van Vincent van Gogh. In plaats van dat we met onze blik naar hem kijken, probeert deze film de wereld door de – geniale – ogen van Van Gogh te kijken en doet dan niet onverdienstelijk, daarbij geholpen door kleurenfilters (“ik schilder licht”) en onrustige cameravoering om de geestelijke onrust (“ik begin mijn verstand te verliezen”) uit te drukken. Normaal hou ik niet van biografieën omdat het vervangen van echt, bekend persoon door een acteur de hele film nep doet aanvoelen, maar Defoe slaagt erin Van Gogh overtuigend te spelen, zelfs terwijl hij Engels praat.

Hmm, geen verwachtingen, maar viel toch een beetje tegen. De film duurde toch een beetje te lang en er gebeurde wat te weinig. De cast deed het wel prima. 'k heb hem uitgekeken, maar hoef deze niet meer terug te zien.

Film die al langer mijn interesse trok, dus de kans die Canvas bood uiteraard gegrepen. En het moet meteen gezegd dat de film welzeker boeiend is maar ook behoorlijk zwaar kost. Het is welhaast een must ingelezen te zijn over het karakter Vincent van Gogh, of anders liefhebber of volger te zijn. Zo zat ik eerst ook lichtelijk bevreemdend naar de film te kijken tot ik me snel een beetje inlas over de beste man waarom het meteen een stuk boeiender en herkenbaar werd.

Van Gogh, de man, in zijn laatste jaren. Met verbazing las ik eigenlijk dat de man commercieel geen succes was en pas algemeen geaccepteerd werd na zijn dood. Tevens verbaasde mij zijn geestelijke gesteldheid. Ik wist van het oor, en dat de man zo zijn buien had, maar dat de man als gestoord werd ervaren en zelfs opgesloten zat, en geweerd werd uit bepaalde streken, was nieuw voor mij. Van Gogh is met recht een getormenteerd man, een dromer, onbegrepen en naarstig op zoek naar houvast. Houvast die hij lijkt te vinden in het ronddwalen in de natuur en het vastleggen van taferelen soms op psychopatische wijze. En verdorie wat wordt dat allemaal mooi gebracht in prachtig maar soms hysterisch ogend camerawerk, uiteraard passend bij het gemoed van Vincent, een overdaad aan kleur, lichtval en natuurschoon, en de bijna dwangmatige handelingen het op die wijze vast te leggen. De soundtrack is daarop een aanvulling die enerzijds dromerig is, anderzijds bepaalde dissonanten in zich heeft die het gevoel overbrengt dat er iets kwaads op de loer ligt. Opvallend zijn enkele grote namen met kleine rollen zoals Arestrup, kort maar beklijvend, Mads Mikkelsen en Amalric.

Knettergek? Labiel? Wat er precies in Vincent van Gogh leefde zullen we nooit weten en dit zwaarmoedige drama is heel wat net als het mysterieuze einde. Toch is de vluchtigheid van een dergelijke fragiele en visueel hoog ontwikkelde geest erg goed gevangen en een bizarre ervaring. Net als de angst en vlucht voor zijn kwalen. Nu wordt er ook het nodige afgeraffeld, maar ik denk niet dat de regisseur naar dergelijke details op zoek was en de focus op andere dingen wilde leggen. De prestatie van Dafoe mag ook benoemd worden waarvan te zeggen is dat het uiteraard jammer is dat er geen Nederlands gesproken wordt maar ach...dat is iets waar ik mee kan leven door de fantastische stijl. Fraai, erg fraai.

Degelijk.

Willem Dafoe schittert als getroebleerde kunstenaar. Het is een onemanshow. Het kan zijn dat dat onoverkomelijk was, maar dat neemt geen pluimen op Dafoe's huid weg. Enige minpuntje is dat ik bij het kijken de hele tijd dacht 'tiens, was Van Gogh niet een stuk jonger?'. Ik beschouw mezelf absoluut niet als kunstkenner, dus maar eens opgezocht na afloop en inderdaad, deze film is toch een jaartje of 20 te laat gemaakt.

Niet dat het verder echt veel uitmaakt. Een meesterwerk heb ik er geen moment in gezien; daarvoor ligt het camerawerk me niet. Die losse camera, die kort op de huid hoort te zitten, is me te nerveus. Daar gaat steeds zo weinig subtiliteit van uit, alsof het steeds maar wil beklemtonen dat Van Gogh een misbegrepen genie was, inclusief alle mentale leed van een misbegrepen genie. Less is more, ook in de verpakking.

3

Geen biografie.

Wel een portret.

Een portret dat het meest wezenlijke over Vincent Van Gogh probeert te capteren – met name: een zoeken.

Zijn leven lang herhaalde de kunstenaar geen geconstrueerde visie op de werkelijkheid, wel bleef zijn kunst een streven naar een afbeelding van het transcendente voorbij de alledaagse verschijning der dingen.

- zonnestralen op doek, verf slechts een Ersatz -

Een poging, anders gezegd, om het goddelijke via het schone af te beelden. Een portret van de eeuwigheid, de vergankelijkheid van de materie voorbij, de vergankelijkheid van stijlen en smaken en tendensen voorbij. De tijd voorbij.

De toekomst mocht oogsten wat Van Gogh aan pracht heeft gezaaid. Want ja, ook vandaag oogt ’s mans oeuvre modern. Over tijdloze kunst gesproken…

Is ‘At Eternity’s Gate’ een perfect portret? Nee, portretten zijn interpretaties en een interpretatie hoeft in principe niet absoluut te zijn. Schnabels keuze voor weinig informatie en nauwelijks handeling is verdedigbaar. Net de schaarse dialogen lichten Van Goghs ziel op, zijn schuwheid, zijn onvermogen zich te conformeren aan zijn tijdgenoten, en de indruk van waanzin die daaruit voortsproot. Wat dat betreft gaat het scenario even kernachtig te werk als Van Goghs penseel – wars van ballast.

Cinematografisch valt Julian Schnabel op den duur helaas in herhaling. Zijn de handheld camerabeelden een geslaagde vertaling van Van Goghs koortsige driftmatigheid? En vormen de kleurenfilters een waarachtige transpositie van de overgeleverde werken? Daarover valt een duchtig woordje te discussiëren, al moet gezegd dat alleen al de artistieke moed om Van Goghs taal in bewegend beeld om te zetten, lof verdient. Ook voor de muziek van Tatiana Lisovskaya geldt wat mij betreft dat het eigengereide karakter passend aandoet, maar op den duur lijkt het een beetje eenheidsworst te gaan worden…

Lang verhaal kort: een verdienstelijke film, maar tegelijk een gemiste kans om de toeschouwer nog intenser te beroeren?

3,25*