Lan Xin Da Ju Yuan (2019)

Weinig commentaar hier vooralsnog. Jij misschien al wat te melden, tbouwh?

Zelf liep ik, naar aanleiding van mijn associatie 'Ye Lou/Suzhou He/goed', afgelopen donderdag op de bonnefooi Rialto binnen: uitverkocht, what the hell. Ja, onderdeel van CinemAsia, compleet met introductie, wist ik veel. Weer eens door de mand gevallen als 'filmliefhebber' die zijn huiswerk niet doet. 

Uiteindelijk toch wel binnen gekomen, plekje op de tweede rij uiterst rechts. Dat is niet ideaal. Maar genoeg gezien om te weten dat het de moeite waard is om dit onder betere omstandigheden nogmaals te gaan aanschouwen. 

Qua historische setting en ook min of meer qua plot, kunnen de gedachten uitgaan naar Ang Lee's Se, Jie (2007), maar daar houden de overeenkomsten dan ook wel op. Ang Lee besteedde wel veel aandacht aan de (audio-)visuele vormgeving van zijn film, maar uiteindelijk lag de nadruk op, stond alles in dienst van, de karakterontwikkeling van, en de interactie tussen de personages. Het 'verhaal'. Ik vond het overigens, tien jaar geleden althans, een prima film.

Ye Lou doet toch heel wat anders. Dit is een verhaal vormgeven, niet vertellen. Personages met karakters, hun onderlinge verhoudingen, ze zijn er wel, maar hun 'literaire' uitdieping, hun persoonlijke 'verhalen' blijven beperkt tot het strikt noodzakelijke. Hier wordt uitgegaan van de conventies van het genre, of genres (romantische spionagethriller met noir elementen). Natuurlijk, in principe is de historische setting een 'verhaal' met een hele grote hoofdletter 'V', maar Ye Lou werpt juist hier een bepaalde blik op die een zekere afstand daartoe creëert, waarmee hij voorkomt dat zijn film dáármee staat of valt. 

Is die genre-benadering, tezamen met dat bepaalde perspectief - het nadrukkelijke in elkaar laten overvloeien van het dubbelspel van spionagewereld, theater en romantiek, in de 'realiteit', van schijn en wezen - dan zo bijzonder? Niet bepaald, natuurlijk. Een klassieke aanpak zou je zeggen. Geen hemelbestormende cinema hier. 

Ye Lou slaagt er gewoon in om het maximale uit de genreconventies te halen, schaamteloos alle clichés vol uit te spelen, en er toch een extra dimensie aan te geven. Geschoten in donker, niet al te contrastrijk zwart en wit, met een veelvuldig in beweging zijnde camera, regelmatig van in- naar out of focus (ja, dan zit je goed daar, rechts vooraan..), onoverzichtelijke actiescènes, en (toch ook) een inventieve opbouw: het leidt er toe dat deze per definitie 'voorspelbare' film alsnog een heel enerverende wordt.

Dan ben je heel goed bezig geweest.

En ja, het scheelt ook wel dat je iemand als Gong Li hier een deel van de kar kan laten trekken. Wat een geweldige uitstraling heeft dat mens nog, zeg.

Ferdydurke je niet gezien, en we zaten daar toch vlak achter met ook gebruikers beavis en Rokuro.

Heb de film vergelijkbaar ervaren: vertelling versus verbeelding, Ye's grote aandacht voor het 'hoe' in plaats van het 'wat'. Persoonlijk was ik niet zo in de stemming voor welke plot dan ook (doorgaans ben ik de details van dit soort spionage-raamwerken binnen een week toch weer vergeten), en dus heb ik nog meer gelet op Lou Ye's regiekeuzes. Met 'succes', want de man beheerst zijn eigen kader - wat was het op dat vlak dus genieten geblazen. Zeker als de diverse scènes op straat, in repetitieruimtes en op café in de tweede helft van de film nog verder worden verrijkt met (tamelijk briljant in beeld gebrachte) actie. Overzicht in de chaos. En een beeld dat 'Saturday Fiction' voor mij goed vatte: Gong Li op straat, in de regen, met een pistool in haar hand en een groot affiche achter zich. Je geeft zelf al aan dat de spanning tussen schijn en wezen op zichzelf geen uniek gegeven (meer) is, maar het is denk ik Ye's oprechte fascinatie voor het fenomeen acteren en voor de rol van acteurs/actrices (kort aangehaald in de inleiding voor de film) die de uitwerking ervan de moeite maakt.

Gaat het om de optelsom van historische details, stilistische beheersing en spionageverhaal, dan heeft deze nog altijd wel m'n absolute voorkeur.