Blaze (2018)

Liefdevol eerbetoon aan een te vroeg overleden countrymuzikant. Michael David Fuller, bekend onder de artiestennaam 'Blaze Foley', overleed in 1989 op 39-jarige leeftijd nadat hij was neergeschoten door de zoon van één van zijn vrienden. Blaze was in het countrywereldje een vreemde eend in de bijt: hij had zo zijn eigen kijk op het artiesten- en sterrendom, was toegenegen aan spirituele zaken en wat filosofisch ingesteld en had lak aan conventies. Hij had ook twee gezichten: het ene moment was hij meegaand, maar als zijn pet verkeerd stond viel er geen land met hem te bezeilen. Die grilligheid, zijn neiging om zich af te zetten tegen de gevestigde orde en middelengebruik (alcohol, cocaïne, thorazine) hebben er zeer waarschijnlijk aan bijgedragen dat Blaze nooit echt is doorgebroken en derhalve bij veel mensen onbekend is gebleven, anders dan bijvoorbeeld boezemvriend Townes van Zandt.

Ethan Hawke, vermoedelijk een liefhebber van het genre en Blaze in het bijzonder, heeft het (volwassen) leven van Blaze Foley (Ben Dickey) op een respectvolle en liefdevolle manier in herinnering geroepen met deze biopic. Door middel van een studio interview (gevoerd door Ethan Hawke, maar nooit herkenbaar in beeld) met Townes van Zandt (Charlie Sexton) en Zee, een bandlid (Josh Hamilton), wordt gereflecteerd op diverse momenten uit het leven van Blaze, waaronder de relatie met Sybil Rosen (Alia Shawkat). De niet chronologische vertelstructuur houdt je bij de les, terwijl je tegelijkertijd wordt ondergedompeld in een warm bad vol melancholie door de prachtige kleine liedjes van Blaze en de fraaie cinematografie, waarbij gebruik is gemaakt van een kleurenfilter die de film in een herfstige geeltint laat baden. Met name Ben Dickey imponeert, tot slot, als Blaze, al wordt er over de gehele linie sterk geacteerd.

Een duidelijke labour of love voor regisseur en co-scenarist Ethan Hawke en blues/folkmuzikant Ben Dickey, die de titelrol speelt in deze biografie van Blaze Foley, één van de meest ongrijpbare iconen van de Amerikaanse muziekscene, vooral omdat er nauwelijks geluidsopnamen bestaan. De film is gestructureerd als een flashback waarin compaan/tijdgenoot/folkicoon Townes van Zandt [Charlie Sexton] wordt verhoord over een tragische gebeurtenis - wie het levensverhaal van Foley kent, weet van tevoren al waar het over gaat.

Een fraaie, sfeervolle karakterstudie waarmee Hawke zich nadrukkelijk op de kaart zet als regisseur. Gezien zijn achtergrond is het niet zo vreemd dat Dickey op overtuigende wijze de muziek van Foley nieuw leven weet in te blazen. Veel verrassender is de genuanceerde wijze waarop hij gestalte geeft aan het complexe karakter van zijn illustere personage. De film nodigt bovendien uit om de muziek van Blaze Foley zelf te ontdekken, hetgeen ik meteen heb gedaan... en dat is - net als deze film - de moeite waard.

Muze’s mysterie.

Van countrymuzikant Blaze Foley is bar weinig bekend. Al doet het voorwoord van die andere en veel bekendere ster, Willie Nelson, iets anders vermoeden. 'Die Blaze was een bijzondere vent', daar zal vriend en vijand het ongetwijfeld over eens zijn. De mysterieuze man achter songs van Willie Nelson en John Prine bracht ze uiteraard zelf veel mooier. Als hij er toe in staat was, zo blijkt. Want ondanks alle liefde die regisseur Ethan Hawke ook in de film pompt, uit alles blijkt dat de legendarische zanger ook een donkere kant had. Wellicht gevoed door alcohol en drugs.

Gebaseerd op het boek van Sybil Rosen, de man zijn muze, is dit een prachtig eerbetoon aan een van de vele verloren muzikanten. Nick Drake en Tim Hardin waren beroemd vergeleken met Blaze Foley die meesttijds in kleine kroegjes optrad, maar die net zo lief in zijn boomhut buiten de schijnwerpers was gebleven. Zijn vriendschap met de eveneens obscure artiest – die wel bekendheid genoot – Townes van Zandt komt ook aan bod. Twee voor de prijs van een, want ook een muzikaal wonder. Eveneens sterk neergezet door Charlie Sexton. En ook Alia Shawkat is goed.

Muzikant Ben Dickey steelt de show in de titelrol en debuteert op het witte doek, al verscheen hij in 2006 al eens in een figurantenrol in een film waarin eveneens Ethan Hawke zat. Deze is hem kennelijk nooit helemaal uit het oog verloren. En terecht, want Dickey weet de kijker geheel in te pakken met zijn maniertjes en oneliners. En als hij zingt, zingt hij net zo bijzonder als Foley zelf. Ook al valt zijn stem van die van Foley te onderscheiden. Zoiets is ongekend in filmland en werkt meestal niet. Hier is Dickey Foley. Je twijfelt wellicht menigmaal of Foley’s stem niet stiekem zingt.

Wie al ooit eens iets heeft gehoord van Blaze Foley is misschien op hem geattendeerd door muziekdocent Leo Blokhuis, die het prachtige Clay Pigeons opnieuw uitbracht op een verzamelalbum met andere vergeten zangers en liedjes. Die song is niet alleen tekstueel gezien briljant, de melodie is dat eveneens. Simpel en krachtig en tegelijkertijd met een diepe onderlaag. Zoiets moet de man zelf ook zijn geweest. Hoe dicht Hawke bij de waarheid zit blijft onduidelijk. Het maakt misschien wel niet zoveel uit. Blaze Foley was een creatief wonder dat over het hoofd werd gezien. Tot nu.

****

Met dank aan September Film voor het recensie-exemplaar.

Ik vond er niet veel aan. Aan de cast ligt het niet, want die speelt gewoon goed, maar het verhaal boeide me niet zo. Het gaat tergend traag met veel slap geouwehoer over alles en nog wat, maar écht interessant vond ik het niet. Ook de muziek is niet pakkend, het is meer een soort achtergrondmuziek. Misschien moet je hier van houden maar mijn ding is het niet.

Blaze

Wel een talent die Ethan Hawke. Blaze is duidelijk een passieproject voor hem, en de liefde voor blues, countrymuziek, Blaze Foley en dat hele wereldje spat van het scherm. Het is sfeervol, loom, wat filosofisch en zeer fijn om naar te kijken. Dat komt ook door het fantastische acteerwerk van Ben Dickey en Alia Shawkat, die samen zorgen voor de mooiste scenes. Niet alles is even interessant, en vooral de scenes met Sexton en Hamilton (en een onzichtbare Hawke) nemen te veel tijd in beslag. Het einde is wel erg sterk, en het is hier dat Hawke zijn talent als regisseur laat zien. Ik ben in ieder geval benieuwd naar zijn volgende project.