Vinterbrødre (2017)

Het is zonder meer een goede film: hij ziet er heel mooi uit (de beelden zijn indrukwekkend), de soundtrack is eveneens indrukwekkend, er wordt een bijzondere en beklemmende sfeer geschapen, er wordt goed geacteerd en het verhaal is simpel maar wordt goed verteld (onder meer de scene met de baas is meesterlijk). Ik dacht de film vier sterren te gaan geven, maar in plaats van een heftige climax (waarin het geweer een rol speelt) is er een vaag, onbevredigend einde. Daarom rond ik toch omlaag af naar drie-en-een-halve ster.

'You want more? I call this pathetic', aldus Johnny Rotten, ooit, in antwoord op de gescandeerde smeekbede van het publiek.

En zo lijkt ook Palmason haast demonstratief de camera uit zijn handen te laten kletteren, in die mijnschacht. Nog veel te abrupt voor een dovende nachtkaars. Of een mijnwerkershelmlamp, in dit geval.

Want alles was toch zeer kundig - audiovisueel, en met de opeenvolging van een aantal zeer sterke scènes - in gereedheid gebracht voor een spetterende finale. Maar de ontploffing zit ergens op driekwart.

Je zou het een nadrukkelijk vertoon van superioriteit kunnen noemen, om van zo veel scènes een apart kunststukje te maken, die allemaal bijdragen tot een spanning die steeds meer oploopt, en dan de boel de boel te laten.

Ja, hoe loopt dit nou áf, potverdrie. Maakt niet uit, als je de hele tijd op het puntje van je stoel hebt gezeten. Dan maar eens niet comfortabel terug geblazen tegen de rugleuning.

Winter Brothers is een aparte film. Het is een donker portret van het leven van de, ehm, nogal aparte Emil en zijn broer in een mijnwerkersstadje. Het is niet bepaald plotgedreven, we zien weliswaar wat ontwikkelingen waarin Emil dankzij zijn thuisstookpraktijken, diefstal op werk en jaloezie uiteindelijk zijn baan in de mijn kwijtraakt en lijkt te zinnen op wraak, maar een duidelijk verhaal met kop en staart is het zeker niet. Maar als beeld van het claustrofobische bestaan in en rond de mijnen werkt het uitstekend, en het bevat het ondanks de deprimerendheid toch ook wel wat luchtigere momenten. De beelden zijn verder erg fraai, met ook af en toe wat leuke experimenten, met name in de duisternis van de mijn. Waar we mee beginnen en mee eindigen, en zeker op het einde gecombineerd met het geblaf op de achtergrond, het verhaal van die rossige mijnwerker, en het gevoel dat Emil meer in petto heeft is het een duidelijk statement om juist níet het verhaal een gesloten einde te geven. De noise-soundscapes die de film begeleiden passen er ook prima bij. Wat ik er nu precies mee aan moet, ik weet het niet, maar ik heb genoeg boeiends gezien en gehoord om een leuke score uit te delen.

Deze film liet mij na afloop met een teleurgesteld gevoel achter omdat hetgeen ik zou verwachten uiteindelijk niet te zien kreeg. Vul het zelf maar in lijkt de regisseur te zeggen. En hoe het allemaal zou aflopen, daar was ik natuurlijk wel reuze benieuwd naar want de spanning was af en toe om te snijden. Die werd voortdurend tot het uiterste opgedreven. Zie bij voorbeeld het onderhoud van Emil met zijn baas, de worsteling van Emil met zijn broer. Je ziet Emil in adamkostuum oefenen met zijn geweer. Wat is hij met dat geweer van plan? Wraak nemen op zijn baas door wie hij gedwongen werd een door hem zelf gedestilleerd fles alcoholische drank leeg te drinken. Dit omdat een collega van hem door het drinken van dat spul was overleden. Dat geweer zou op het einde helemaal geen rol spelen bleek achteraf, want daar gebeurde eigenlijk helemaal niks mee maar dat wat er stond te gebeuren, dat kreeg je door het abrupte einde niet te zien. Maar als je goed opgelet hebt, dan moet je toch goed kunnen aanvoelen wat er mogelijk zou gaan gebeuren. Het geblaf van de hond dat je op de achtergrond hoort in de mijnschacht zegt mij genoeg. Geen gemakkelijke film dus, hapklare brokken worden je niet voorgeschoteld door deze regisseur. Je moet bij deze film goed opletten. Sommige scènes lijken belangrijk maar zijn dat achteraf niet. Een verhaaltje over een hond die dagenlang op zijn baas wacht omdat die baas zat opgesloten in de mijn die was ingestort blijkt achteraf wel belangrijk te zijn.

4.0*

Een duistere, onderhoudende film waarin de spanning knap wordt opgebouwd. De gesloten en sociaal onhandige hoofdpersoon Emil draagt daaraan bij, evenals de setting in en rond de kalksteenmijn en de industriële score van Lars Halvarson. Ondanks dat er nauwelijks sprake is van een plot biedt de film toch meer dan voldoende om tot het einde te blijven boeien.

Sluit me aan bij de positieve commentaren. Deze trip naar een noordelijk inferno is met name audiovisueel erg sterk: hallucinante beelden van een kalksteenmijn, de uitvoering van (voor mij althans) onbegrijpelijke industriële werkzaamheden, ondersteund door het geluid van machines en niet te vergeten de opvallende score van Toke Brorson Odin. De setting in een antiek ogend, afbrokkelend fabrieksterrein draagt ook bij aan de sfeer.

Er wordt niet al te veel uitgelegd en dat is ook wel eens prettig, maar dat het niet goed gaat met Emil (goede rol van Elliott Crosset Hove) is een open deur. De grens tussen fantasie en werkelijkheid is niet altijd helder, maar veel scènes lijken aan Emil's fantasie ontsproten. Zijn trucje met die doorzichtige vloeistoffen geeft het geheel een magisch-realistisch randje. Op het eind lijkt hij dan door te draaien als hij met zijn geweer het terrein binnen weet te dringen, maar zijn wraak blijkt te bestaan uit het op inventieve wijze ingooien van een ruit. Tenzij hij tegen het einde toch iets anders heeft geflikt, maar ik heb dat er niet uit kunnen halen.

Vreemde film, niet slecht en met een aantal sterke momenten, maar qua aanpak te arty-farty en visueel en inhoudelijk te onbestendig. Er wordt goed spel geleverd door de hoofdpersonen en Lars Mikkelsen heeft een sterke bijrol, maar personages en plot blijven uiteindelijk nogal vaag en aan de oppervlakte hangen. Ik bleef redelijk geboeid kijken, maar na afloop had ik wel zoiets van... huh?

Erg vreemde film. Daar ben ik niet de enige in zo lees ik hier. Maar mij beviel de film me toch iets minder. Visueel vooral bijzonder met sterke karakteristieke beelden zoals die kalkwitte gezichten of de industriële machines die hun werk deden. Maar tegelijkertijd best bizar met een minutenlange fight tussen twee naakte mannen.

Voor mij was de "huh?" er al vrij snel. Daarvoor moest ik de aftiteling niet afwachten. Waar het precies over ging, weet ik nog steeds niet. Een erg introverte Emil dat wel met ideeën die werkelijkheid en fictie niet echt van elkaar kunnen onderscheiden.

Erg happy is de film allerminst. Wat zwartgallig en troosteloos, zowel de omgeving als het hoofdpersonage. Je zal maar in zo'n situatie zitten. Niet dat de film uitdooft, maar de film eindigt niet, hij loopt gewoon door. En bij de aftiteling blijf je verbouwereerd achter (al ontbrak het wow-gevoel wel bij mij).