Western (2017)

Deze hedendaagse western wist me vanaf de eerste minuut te boeien. De sfeer is meteen dreigend als een groep Duitse bouwvakkers neerstrijkt bij een Bulgaars dorp om een waterkrachtcentrale te bouwen en het thema is herkenbaar en actueel: overal vinden momenteel etnische botsingen plaats door bv. migratie of simpelweg toerisme. Een Duitse bouwvakker observeert na de eerste ontmoeting met de ‘locals’ terecht dat de locals niet bijzonder vijandig overkomen maar dat men wel moet oppassen. Voortdurend dreigt een confrontatie, escalatie of uitbarsting met de hoofdpersoon Meinhard, die zich als een Clint Eastwood afzondert van zijn eigen groep, er in z’n eentje rokend op een paard gezeten op uit gaat en probeert te integreren bij de Bulgaarse locals, in het middelpunt van alle spanning. Maar telkens loopt het met een sisser af: ik weet niet of ik dat erg vind want een escalatie of uitbarsting zou het een ‘echte film’ maken en daarmee iets van zijn realisme verliezen. Het realisme is immers de sterke kracht van de film waarbij alleen het feit dat de Duitse bouwvakkers en de Bulgaarse locals zichzelf spelen kan verklaren dat je er niets van merkt dat zij geen acteurs zijn. De film gaat uiteindelijk dan ook niet pessimistisch over escalatie maar optimistisch over Meinhards volharding om ondanks alle tegenslagen en (dreigende) vijandschappen in het Bulgaarse dorp zijn nieuwe thuis te vinden dus over het beslechten van barrières (in de eerste plaats de taalbarrière hetgeen hem opvallend goed lukt).

Juweel van een film van Valeska Grisebach, over een groep Duitse arbeiders die in Bulgarije werkt aan een waterkrachtcentrale. Dit is op zichzelf niet zo interessant, maar de confrontatie van de Duitse arbeiders met de lokale bevolking en wat dit doet met de onderlinge verhoudingen binnen de groep arbeiders en tussen de arbeiders en de locals is dat beslist wel. Hoofdpersoon in de film is Meinhard, een moeilijk te doorgronden maar sympathieke man, die, anders dan zijn collega's, al snel contact maakt met de dorpelingen uit de buurt. Dit contact levert lachwekkende maar ook ontroerende momenten op, een krachtig element in de film. Dat geldt ook voor het feit dat de cast grotendeels of zelfs volledig bestaat uit niet professionele acteurs; de arbeiders in de film, bijvoorbeeld, zijn in het dagelijks leven ook arbeiders en weten dus waar ze het over hebben, wat de film een zekere mate van authenticiteit meegeeft.

Western is voor mij naast een treffende karakterstudie een meesterlijke, gelaagde film over angst voor de ander, eenzaamheid en het verlangen ergens bij te horen en is tegelijk nog zoveel meer. Prachtig!

An sich zou het geen verrassing moeten zijn dat dit geen western blijkt te zijn, maar toch kom je hier akelig bedrogen uit. Dit heeft namelijk veel elementen van een klassieke western: een ruig landschap, westerlingen die een weg moeten aanleggen in 'vijandig' gebied, een leider die de plaatselijke bevolking tegen het hoofd stoot, een persoon die tussen beide culture klem komt te zitten en een conflict over het gebruik van water. Dat had kunnen leiden tot een spannende, boeiende slotconfrontatie maar Valeska Grisebach besloot blijkbaar dat ze te goed was om een échte western te maken (ook al hebben veel westerns veel psychologische diepgang) en is het een arthouserig, semi-artistiekerig nietszeggend gevalletje geworden dat tussen het wal en het schip valt. Al dat lange wachten op de grote climax blijkt dus helemaal voor niks te zijn en is het meer Dances With Bulgarians dan The Battle At The OK Corral. Lange tijd boeiend, maar uiteindelijk een deceptie.

Na het lezen van de recensies had ik hoge verwachtingen en ik kon niet wachten om deze film te zien. Helaas is hij mij tegengevallen. Ik houd van het rauwe, realistische en de beeldschone natuur, ik kreeg zelfs een beetje een vakantiegevoel, maar het verhaal kon mij niet erg boeien. Ik vond het her en der een beetje saai en ik heb moeten vechten tegen de slaap. Er gebeurde voor mij niet genoeg wat mijn interesse wekte. Meinhard vind ik wel iets sympathieks hebben. Met de andere personages had ik minder. Het paard vind ik het charmantst. Prachtig beest! Het is geen film waar ik veel mee kan. Het is prima om 'm eens gezien te hebben, maar daar blijft het bij. 3*

De western is hét genre bij uitstek om nationalisme en mannelijk heroïsme te bezingen, met de frontier als het romantische grensgebied waar de beschaving ophoudt en de wildernis begint. Waar men terrein op elkaar probeert te winnen met wapengekletter en vuistgevechten, terwijl de weidse vergezichten een ongenaakbare puurheid beloven die nog onaangetast is door beschavingsidealen. En altijd is er een 'wij' tegenover een 'zij' - zoals de cowboys tegenover de indianen - waar mensen uit verschillende groepen elkaar bevechten of samen moeten werken om een nieuwe beschaving op te bouwen. 'Western' (2017) is een subtiele, broeierige film waarin dit soort gemeenplaatsen uit het westerngenre liefdevol worden vertaald naar een sociaal realistisch drama over een Europees grensgebied: Duitse contractarbeiders in Bulgarije. Anders dan in een pure genrefilm steken er dan wel veel conflicten de kop op, maar is er nergens sprake van overwinnaars of verliezers. Zelfs als personages lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, loopt het zelden uit in een 'bevredigende' uitkomst als wraak, bloeddorst of intrige. Valeska Grisebach schetst, met deze gedegen karakterstudie van een buitenstaander, namelijk taal- en cultuurbreuken in processen als assimilatie, integratie, discriminatie en stigmatisering. Al moet ik eerlijk zeggen dat ook míjn honger naar vernieling en geweld onbevredigd bleef. Ik ben toch net iets teveel fan van de klassieke western om een empathische variatie op het genre helemaal te accepteren.

De film is een zogenaamde western nieuwe stijl, als de film geen western had geheten was w.s. niet gauw iemand op het idee gekomen hier een western achter te zoeken want daarvoor is de film toch wat te saai en gebeurt er te weinig.
Een western light nieuwe stijl ?
Op zich geeft dat verder niet zoveel want het is wel een bijzondere film, het zijn gelegenheidsacteurs meen ik, die verassend goed acteren, in elk geval heel naturel alsof het allemaal normaal is en echt is gebeurd wat je ziet.
Wat we zien is een groep Duitse bouwvakkers in Bulgarije die aanrommelen met hun werk, voorbereidend werk oor de aanleg van een waterkrachtcentrale , ze maken al of niet succesvol contact met de plaatselijke bevolking.
Het draait om het contact tussen deze 2 groepen, de Bulgaren en de bouwvakkers en binnen de groep Duitsers Meinhard en Reinhardt.
Spanningen worden subtiel in beeld gebracht, lopen ook steeds op maar het loopt ook altijd steeds weer met een sisser af en dat is wat teleurstellend want daardoor zakt de film wat in.
Meinhard is de fascinerende zwijgzame loner met een vaag verleden die duidelijk opvalt binnen deze film en steeds weer contact zoekt met de bevolking, ondanks dat het op teleurstellingen uitloopt blijft hij doorgaan.
De vraag waarom hij steeds toenadering zoekt en daarin wil volharden lijkt de kern van de film, mysterieus dus…

Fascinerende film over de moeizame communicatie tussen Meinhard, een Duitse bouwvakker, en de wereld om hem heen. Allereerst is daar de taalbarrière met de Bulgaarse dorpelingen, maar ook onder zijn Duitse collega's is hij een buitenbeentje. Als kijker kom je maar mondjesmaat iets te weten over hem: hij heeft een relatie noch kinderen, hij heeft gevochten in Afghanistan, is zijn broer verloren, is een eenling en kan redelijk goed paardrijden, dat is zo'n beetje wat hij prijsgeeft. Wat Meinhard ook precies zoekt- een thuis, liefde, rust- duidelijk is dat hij een last met zich meedraait. Hij laat alleen zijn emoties zien in een dronken gesprek met Adrian, en doet verder erg zijn best op te gaan in de dorpsgemeenschap. In eerste instantie een goed streven, ook wel herkenbaar, maar het wordt tegen het einde ongemakkelijk.

Naast de overtuigende hoofdrol van Meinhard Neumann valt het naturelle spel van de Bulgaren op, en de prachtige fotografie van het haast on-Europees aandoende, ongerepte zuiden van Bulgarije. De titel van de film is erg goed gekozen al zet hij de kijker daarmee wellicht op het verkeerde been. De door andere users al genoemde overeenkomsten met de Amerikaanse western zijn legio, uiteraard vanuit een ander perspectief.

Zou trouwens interessant kunnen zijn deze film te zien zonder dat de Bulgaarse dialogen worden vertaald, om zo te delen in Meinhard's ervaring.

Een echte Europese film en ook een film over Europa. Over samenleven, integratie, groepsprocessen, een thuis. De setting is de eerste troef. Western wordt alleen al daardoor het tegenovergestelde van een film die artistiekerig overkomt of een typische arthouse indruk achterlaat. Daarnaast is het verhaal knap verteld, waarbij het fraaie einde er nog eens uitspringt. Geen geweldadige climax of grootse catharsis maar een man die accepteert dat het paradijs niet bestaat en die er desondanks het beste van zal maken. Origineel en waarachtig.

Het conflict sluimert, de geschiedenis leeft nog en de voorwaarden van culturele toetreding worden op gespannen voet verkend. Dit is prachtcinema van een regisseuse die haar nuances kent, maar tegelijkertijd een heldere en niet mis te verstane beeldtaal hanteert. Valeska Grisebach gaat uit van de overtuigingskracht die het ‘spel’ van haar niet-professionele castleden met zich meebrengt; een betere keuze had ze niet kunnen maken.

De totaal onbekende cast bezorgt ons een film die uitblinkt door realiteit en natuurlijkheid en die bovendien ons een positieve boodschap brengt namelijk dat, ondanks vooroordelen, cultuur- en taalbarrières en de daaruit onvermijdelijk ontstane spanningen, integratie en vriendschap mogelijk zijn.

Western heet de film. De titel intrigeert en zou je op tweeërlei manieren kunnen uitleggen. Denk ik.

De titel refereert sterk aan de beginsituatie van het verhaal. Een groep Duitse bouwvakkers werkt in Hongarije aan een waterkrachtcentrale en gedraagt zich tegenover de plaatselijke bevolking zeer zelfingenomen en bijzonder lomp. Het feit dat Hongarije geen deel meer uitmaakt van het Oostblok, doet er in hun ogen blijkbaar niet toe. Het Westerse superioriteitsgevoel leeft nog steeds en de westerse graaicultuur (hier vorm gegeven door ongemanierde en onontwikkelde bouwvakkers) zorgt in deze film voor kromme tenen.

Daarnaast suggereert de titel natuurlijk ook de stilistische nabijheid van het gelijknamige genre. Dat is niet voor niets. Uiteraard zijn de idealisering van het buitenleven en de prachtige beelden van het kale en weidse landschap typische onderdelen die bij het genre horen. Hoofdpersonage Meinhard speelt de eenzame held, die assimileert in het Hongaarse dorp en zich opstelt als beschermer tegen zijn arrogante collega‘s die zich als hebzuchtige veedieven gedragen. Er heerst een wild west sfeer. Men doet niet aan law and order in dit buitengebied in Hongarije. De dorpsbewoner niet. De Duitser niet.

Een belangrijke rol is weggelegd voor de taalbarrière. In elke scène speelt de taal een rol. In eerste instantie is de taal vooral een middel om zich beschermend in te hullen. Een middel om niet het achterste van de tong te laten zien. In de loop van de film als de culturele barrières wat wegvallen en de onderlinge verhoudingen opener worden, is de rol die de taal speelt meteen kleiner. De film laat zien dat oprechte communicatie is gestoeld op vertrouwen en wederzijds begrip. Niet per sé op de uitwisseling van woorden. Slechts een observatie mijnerzijds die misschien een beetje hoogdravend en zalvend klinkt en mogelijk de plank volledig misslaat.

We blijven nog even in stichtelijke sferen. Western is ook een film over het paradijs. Althans, over de zoektocht naar het paradijs. Meinhard is de eenzame cowboy. Altijd dolend. Hij is het reizen moe en verlangt ernaar om zich ergens definitief te vestigen. In het Hongaarse dorp denkt hij die plek te hebben gevonden. Een plek van gemeenzaamheid en vertrouwelijkheid. Een plek waar geborgenheid en solidariteit nog lijken te bestaan. In de film noemt iemand het Hongaarse dorp en zijn omgeving op een bepaald moment ‘ein Paradies‘.

Het paradijs bestaat niet. Een vredige plek zonder negativiteit, bestaat niet. In het paradijs worden de breukjes tussen Oost en West al snel zichtbaar. Meinhard zal uiteindelijk ook moeten erkennen dat hij slechts een buitenstaander is en geen Hongaarse dorpsbewoner. Hij is een Duitse bouwvakker die even op bezoek is en vluchtig snuffelt aan een verleidelijke toekomst voordat hij weer verder moet.

Maar Meinhard heeft voor dat bewustzijn nog wat tijd nodig. Tot die tijd danst hij verder met de dorpsbewoners op het dorpsfeest. Hij wil het nog niet weten. Ik gun hem zijn illusie.

Als het beeld op zwart gaat, neem ik afscheid en peins ik nog wat na.

Ik vond het ook wel goed zo.

Regisseur Valeska Grisebach werkte voor deze productie met gelegenheidsacteurs. Dat is te zien en is niet erg. Ze zijn niet gelikt en acteren robuust en natuurgetrouw. Ze ogen authentiek. Perfect gecast dus. Het acteerwerk in combinatie met de realistische setting suggereert een registratie van de werkelijkheid. De film kijkt dan ook als een documentaire.

De registratie van de gebeurtenissen is traag. De beelden passeren in een ultralaag tempo. De film weet met dat trage ritme een aangenaam hypnotiserende werking te ontwikkelen, die er voor zorgde dat ik de gehele speelduur gefascineerd naar het beeld bleef staren.

Wow! Duikt opeens zo maar op op je Amazon Prime. Dit is toch wel één van de beste Europese films van de afgelopen jaren! Groep Duitsers zijn in Bulgarije bezig me het aanleggen van een stuwmeer. Het is ontzettend warm, het water is op en hierdoor komt het werk stil te liggen.

Onze hoofdpersoon zoekt voorzichtig wat contact met de lokale bevolking in een klein Bulgaars dorpje. Zonder kennis van de taal en de meeste Bulgaren spreken ook niets anders dan Bulgaars. Toch ontstaan er vriendschappen, maar ook vijandigheden. Het al zo kleine Europa, zit ook nog eens boordevol taalverschil, cultuurverschil en toch ook soms met kameraadschap en wie weet vind je ook nog wel eens alles wat je in je eigen land nooit gevonden hebt. En uiteindelijk is het allemaal niet meer dan een klein dorp op onze Planeta. Haast niet te geloven dat dit allemaal geacteerd is, zo echt komt het allemaal over.

Goeie film over een paar Duitse werklui die in een dorpje in Bulgarije een bouwproject starten. Op het eerste gezicht komt het geheel wat saai over, maar er is een bijna constante spanning aanwezig. Dit wordt vooral bewerkstelligd door de verhoudingen tussen de personages die goed is uitgewerkt. Zonder enige opsmuk in beeld gebracht, maar toch een aantal mooie beelden van het landschap (zoals het een echte western betaamd).

Degelijke film waarbij vooral de authenticiteit één van de grote sterktes is. De gehele film is erg naturel en kan zo doorgaan voor de realiteit. Sober en met veel gevoel gefilmd. Alleen ... werd ik er niet superwild van. Saai is misschien een heel negatief woord, maar het pakte me onvoldoende om me te laten onderdompelen in de setting en sfeer.

Taal en communicatie staan centraal en vormen een letterlijke barrière tussen beide culturen. Hoe beter men elkaar na verloop van tijd begreep, hoe kleiner het wantrouwen werd. Een boodschap die kan tellen in een wereld waarbij de "andere" als iets pejoratiefs wordt bestempeld.

Verder mooie beelden, prima cinematografie en goede acteerprestaties.