Ro.Go.Pa.G. (1963)

Godard's werkje is een overpretentieus knip-en-plakwerkje en Gregoretti weinig memorabel. Rosselini's Illibatezza is een geslaagd tamelijk meeslepend en lichtelijk komisch stukje maar de ware fame gaat echt naar Pasolini.

La Ricotta is niets minder dan een meesterwerk met een hoog satirische toon richting de kerk (en ik durf zelfs te zeggen naar Fellini's 8½). Het verhaal van de acteur die constant op zoek naar eten is heeft iets bijzonders en werkt bijtend in de cynische omgeving. Orson Welles geeft een schitterende rol als verveelde regisseur die in een meesterlijk interview als antwoord geeft op de vraag wat hij van Fellini vindt, dat Fellini danst...

Of Ro.Go.Pa.G. als vierluik bijzonder geslaagd is vind ik lastig om te zeggen. Maar La Ricotta maakt als één van de beste werken van Pasolini het geheel meer dan waard.

Ro(ssellini)Go(dard)Pa(solini)G(regoretti)

Afgelopen weekend was ik naar Comizi d'Amore gaan kijken en als extraatje gaven ze ook La Ricotta. Ik heb even moeten opzoeken wat dat eigenlijk juist was, ik dacht eerst dat het een short van Pasolini ging zijn, maar al snel bleek het dus een deel van deze RoGoPaG te zijn. Ik wou sowieso al langer opnieuw eens iets van Godard gaan zien dus meteen maar eens de overige segmenten opgezocht.

De film opent met Illibatezza, het deel van Roberto Rossellini, waarin stewardess Anna Maria het hof wordt gemaakt door een passagier tijdens een vlucht van Sidney naar Bangkok. Niet meteen de meest ideale opener doordat Illibatezza (wat vertaald kan worden naar maagdelijkheid) niet echt vlot oogt. De ongezonde interesse die Joe voor de stewardess heeft zorgt voor een zekere spanning (zeker wanneer hij in haar hotelkamer inbreekt), maar Rossellini verpest dit compleet door ineens te switchen naar de verloofde van Anna Maria waarna het opeens zonder veel boe of bah wordt opgelost. Ik had liever gezien dat Anna Maria bij haar collega's te raden was gegaan of iets dergelijks.

Godard’s Il Nuovo Mondo (The New World) was de volgende in de rij. Een plotje rond de beslommeringen van een Frans koppel na een atoomramp in Parijs, maar wat was dit verdomd saai! Sowieso al het kortste segment van de 4, het klokt af op zo'n dikke 20 minuten, maar dan nog vindt de Fransman het nodig om erg herhalend uit de hoek te komen. Zo zit er een shot in van Alessandra die een sigaret opsteekt en dit wordt gewoon twee keer uit een andere hoek getoond.. Hier en daar worden er nog eens wat straatbeelden van Parijs tussen gemonteerd en het uitgangspunt van een man die als enige geen invloed ondervindt van de atoomramp wordt erg houterig uitgevoerd. Inclusief een grote anti-climax trouwens.

Dan was Pasolini aan de beurt met La Ricotta, oftewel een Italiaanse kaas van koeien- of schapenmelk. Rare titel als je het mij vraagt, maar al gauw wordt duidelijk waarom dit segment zo heet. Pasolini levert in een halfuur een erg vermakelijk filmpje af waarin een acteur (die één van de twee dieven speelt die met Jezus aan het kruis werd genageld) wanhopig op zoek gaat naar eten. Pasolini speelt met kleur, heeft kritiek op alles en iedereen en heeft bovendien Orson Welles kunnen strikken. Een gedubte versie weliswaar, maar de imposante Welles in gesprek met een journalist... Had van mijn part heel wat langer mogen duren.

Gregoretti mocht het geheel afsluiten en doet dat met Il Polo Ruspante. Een vermakelijk stukje kritiek op onder andere de consumptiemaatschappij (en hoe deze kan worden beïnvloed door reclame en conditionering) en de symboliek met het verschil tussen het stedelijke en het landelijke leven (net zoals je free range chicken, wat de titel van dit segment is, en battery bred chicken hebt) werkt gewoon goed. Had op zich mijn hoop een beetje opgegeven op een nog goede afsluiter na de redelijke Rossellini en de gewoon slechte Godard, maar dit maakt het uiteindelijk nog wel waard.

Een nogal wisselende omnibusfilm dus waar het segment van Pasolini met kop en schouders bovenuit steekt. Rosselini's deel is nog wel redelijk vermakelijk, maar dat van Godard is wel erg slecht. Gelukkig eindigt de film nog met Gregoretti die ongeveer op hetzelfde niveau als Pasolini terecht komt.

2,5* + 1* + 3,5* + 3,5* ronden we af naar 2,5*

Een van de bekendere omnibusfilms waar met name Italianen een patent op leken te hebben. Het zijn dan ook grote namen die meedoen, met uitzondering van Gregoretti die ik niet kende en die ook maar een bescheiden oeuvre heeft nagelaten (al staan lang niet al zijn films op MM).

Geen enkele film maakt grote indruk, al vond ik ook niks heel slecht. Maar er is geen enkele samenhang tussen de vier kortfilms, het hele "waarom" ontgaat me eigenlijk. Om ze even af te gaan:
Rossellini is een aardige opening, maar net als Metalfist ergerde ik me aan het verschuiven van het perspectief naar de verloofde. Dat deed afbreuk aan de film, waar Rosanna Schiaffino juist zo leuk op dreef was als iets te plichtsgetrouwe stewardess. 3*

Godard viel tegen. Het verhaal is op papier een van de meest interessante maar de uitwerking is nogal slap. Godard heeft altijd zo'n half opgestoken middelvinger naar de kijker, en die houdt hij ook nu weer paraat. 2*

Pasolini heeft zijn kenmerkende stijl in een geslaagd segment waarin hij de kerk maar weer eens aanvalt. Zijn deel werd gecensureerd omdat het kennelijk wat te ver ging (zo had Stracci eigenlijk een orgasme moeten krijgen tijdens de striptease-scène). Pasolini's deel is vrij plat maar toch zeer aardig met een mooi cynisch einde. Alleen vond ik de inbreng van Welles geen onverdeeld succes. 3.5*

Het laatste deel is een weinig subtiele blik op de consumptiemaatschappij, waarbij de robotstem van de professor me op een gegeven moment wel op mijn zenuwen werkte. Tognazzi doet het wel leuk en het onderlinge gekibbel dat de theorieën van genoemde professor moet onderstrepen was vermakelijk. 3*

Ik kom dan op een gemiddelde van een kleine 3 sterren.

Ah, Italianen en hun episodenfilms.

Rossellini zit onder zijn niveau met het minste filmpje van de vier. Een flauwe Freudiaanse zedenkomedie

waarin de jaren '60 vormgeving het leukst is.

Godard is intrigerend en wijst in zijn carriere wat vooruit (al deed het e ook wel een beetje aan L'annee derniere a Mariebad denken. Een film die zogenaamd over het einde van de wereld gaat, maar eigenlijk een filosofische verhandeling is over het verband tussen ervaring en werkelijkheid. Als je iets als veranderd ervaart is het dan veranderd?

Pasolini gedijt wel vaker goed in zo'n film. Zo ook hier weer. Het is een film over het maken van een film en hij beukt weer eens in op de kerk. Maar weer zit het vol leven, is het bij vlagen echt grappig en krijgen we Orson Welles.

Zoals ook wel vaker doet er ook een regisseur mee doen die veel minder bekend is geworden. Dit keer Uro Gregorretti. Met een te lange, maar bij vlagen geslaagde film over kapitalisme en consumptie. Dit deel heeft meer dialoog dan de andere drie delen samen. Gregorretti blijkt meer toneelregisseur en brak nooit echt door in film.

Al met al: Behoorlijk goed. Met Pasolini als beste en Rossellini als tegenvaller.