If There's a Hell Below (2016)

“You know why people like snowden fucked up?

Because they became the story.”

Ik kijk enorm graag naar niet-traditionele, kunstige en mysterieuze films waarbij er nog ruimte is voor een klein beetje eigen interpretatie. Zo’n film waar je naderhand nog eens over peinst en waarin verschillende lagen zijn verwerkt. Het probleem bij “If there’s a hell below” (en nee het is geen horror) is het feit dat er weinig aangeboden wordt om over te peinzen. Zo onwetend als je de film begint, zo onwetend zal je ook zijn bij het einde van de film. Echt een uitleg over hetgeen er nu effectief aan de hand was, moet je niet echt verwachten. Om eerlijk te zijn eindig je met nog meer onbeantwoordbare vragen. En mijn grootste frustratie is dat ik eigenlijk wel echt wilde weten wat Debra (Carol Roscoe) aan de grote klok wilde hangen.

Debra is een klokkenluider van één of andere Amerikaanse inlichtingendienst (veronderstel ik) die al maanden bezig is om een geheim interview te organiseren met de jonge journalist Abe (Connor Marx). Als “senior information processing engineer” had ze beter wat dieper gegraven in de achtergrondinformatie over Abe, want echt opgewassen was deze knaap niet voor deze taak. Dat ze zijn naam, social security nummer en activiteiten van die welbewuste dag accuraat kan opsommen, wil zeggen dat ze over welingelichte bronnen beschikt. Maar dat het een pedante betweter is die de ernst van de zaak niet wil of kan inschatten, kon ze blijkbaar niet achterhalen. En dit alles om iets te onthullen dat de nationale veiligheid aanbelangt. Wat die informatie juist inhoudt, wat de implicaties zijn door de onthulling en de reden waarom Debra dit initieel wil doen, wordt miniem toegelicht. Iets over een lijst van namen en een hysterisch pleidooi over machthebbers die armoedige mensen manipuleren om mensen zoals Abe te voorzien van hun noodzakelijke hebbedingetjes. Ja, ’t is nogal vaag.

Debra ziet zichzelf als een beter versie van Snowden, Manning en Assange die volgens haar hun eigen persoonlijkheid centraal plaatsten waardoor de publieke aandacht niet meer gericht was op de essentie van datgene wat ze aan het licht brachten. Dat het over gevoelige informatie blijkt te gaan, is wel overduidelijk want voor ze het weten worden ze door een onbekende SUV achtervolgt. De grootste ergernis voor mij (buiten het totale gebrek aan informatie) was vooral het gedrag van Abe. Als je al maanden voorbereidingen treft om in het allergrootste geheim een ontmoeting te hebben met iemand van één of andere inlichtingendienst die zeer gevoelige informatie aan het licht wil brengen met verstrekkende consequenties, dan mag je toch ook aannemen dat dit niet zonder enig risico is. Tja, blijkbaar ziet Abe dit niet zo en beschouwd hij het als een doorsnee fait d'hiver. Waarom zou hij anders eventjes een kijkje gaan nemen bij de SUV waar Debra zo achterdochtig over doet. En weigert hij verder te rijden tijdens een achtervolging, omdat Debra hem geen gedetailleerde uitleg kan of wil geven.

“If there’s a hell below” zal zeker niet door iedereen gesmaakt worden. Het is redelijk minimalistisch en bestaat hoofdzakelijk uit stilistische beelden van een kurkdroog vlak woestijnlandschap en oppervlakkige conversaties terwijl het duo doorheen dit landschap rijdt. Trouwens ook iets wat ik me afvroeg. Waarom in godsnaam afspreken in deze regio waar je je echt nergens kan verschuilen? Het enige afwijkende element zijn de twee verhalen die worden verteld door Abe en één van de achtervolgende onbekenden. Alhoewel de film vreselijk traag is, zijn er toch momenten van intense spanning.

Maar ik kan nu al één ding verklappen. Na de aftiteling zal je vol verbazing naar je scherm kijken, totaal in de war en vol vragen die nooit beantwoord zullen worden. Geen flauw benul waarom het zo moest eindigen. Zaten er verborgen aanwijzingen in de twee verhalen over de rupsen en schildpadden? Was het de intentie van Abe om er foutieve feiten in te stoppen? Wist hij dan niet dat Debra de samenstelling van zijn gezin kende? En hoe kon Schafer bepaalde elementen uit het verhaal weten? Was het verhaal van de schildpadden een soort parabel? Een hint over Debra? Over haar lotsbestemming? En wat was dat apparaat dat Debra gebruikte aan het begin? Teveel vragen en geen antwoorden. Alleen maar gissingen. Voor sommigen zal dit de sterkte van de film zijn. De ruimte voor interpretatie. Tja, stilistisch gezien was dit een pareltje. Qua verhaal is het me te raadselachtig echter.

2*