Kongens Nei (2016)

Ik kan me voorstellen dat dit docudrama over de Duitse inval in Noorwegen in het thuisland met de nodige interesse bekeken en navenant gewaardeerd is. Ik vind het echter een matige film, vermoedelijk mede vanwege het feit dat ik van een paar hoofdpersonages hooguit de namen ken, terwijl de ontwikkelingen in het verhaal allesbehalve spectaculair zijn.

Wat een bizar lage waardering voor dit groots opgezette stukje historie. Hier kunnen we met onze eigen "oorlogsfilms" een voorbeeld aan nemen. Ook het vertrek van Wilhelmina naar Londen zou een interessante film kunnen opleveren.

Het dilemma van de koning, de regering, de kroonprins en zelfs de naïeve houding van de Duitse ambassadeur is rete interessant. Ik heb me prima vermaakt, geen seconde verveeld en met een geweldige opening van het zinken van de Blücher en de wonderschone klanken van Söderqvist (Låt den Rätte Komma In) was het smullen.

Op 8 april startte de Duitsers met Operatie Weserübung en in de vroege ochtend van 9 april 1940 kwam er een gecombineerde aanval op Denemarken en Noorwegen. Denemarken viel binnen een dag. Noorwegen was evenmin goed voorbereid op oorlog. Echter koning Haakon VII (de koning van Denenmarken was trouwens zijn broer) weigerde te capituleren. Hij en zijn regering sloegen op de vlucht, mobiliseerden het leger en wisten zo twee maanden lang samen met de geallieerden (vanaf 14 april) hun eigen te verzetten Ook de inmiddels nieuw geïnstalleerde regering weigerde ze te erkennen. Daarna weken hij, zijn familie samen en de Noorse regering alsnog uit naar Groot-Brittannië en leidde de regering in ballingschap.

De film belicht de gebeurtenissen die onmiddellijk voorafgaan aan en volgen op de cruciale beslissing die deze koning Haakon VII van Noorwegen en zijn zoon Olaf V moesten nemen. Door de hele film heen observeert men ook regelmatig die nauwe relatie tussen Haakon en zijn zoon Olav. Verder veel beelden van de koning en zijn familie die worden achtervolgd door de Duitsers, krijgen te maken met oorlogsgeweld of strategische plannen bespreekt met regeringsfunctionarissen of de Duitse diplomaat.

Er zijn verschillende redenen waarom deze film toch lof verdient. Het meest voor de hand liggende is dat het een stukje geschiedenis belicht waar de meeste mensen, behalve Noren, niet al te veel vanaf weten. Verder bezit het een bekwame cast, uitstekende cinematografie en gedetailleerde periodesets en kostuums. Wel moet je zin hebben om een afgemeten, sombere studie van leiderschap te volgen met een flinke looptijd (twee en een kwartier) en iedereen met klein beetje kennis van de 2e wereldoorlog weet natuurlijk ook wat de afloop zal zijn! Maar dit was een goed en aangrijpend personage-gedreven film die een fascinerende inkijk gaf in de 2e wereldoorlogsgeschiedenis van Noorwegen.

Het begin van de tweede wereldoorlog.

Bij ons is in het collectieve geheugen er nauwelijks iets tussen de aanval van Duitsland op Polen en de meidagen van 1940. Maar voordat de moffen bij ons op de koffie kwamen, waren ze ook al in Denemarken en Noorwegen los aan het gaan, en over dat laatste stuk gaat deze film dus. Best interessant. Leuk ook om eens te zien dat er nog andere koningshuizen zijn dan dat van ons en van Groot-Brittannie, en dat de arrogantie die we hier gewoon vinden dat in Noorwegen niet lijkt te zijn. Je zou het haast een charmant ambt gaan vinden.

Leuk om te herkennen waar ik in Oslo ooit geweest ben - al is het al een jaartje of dertig geleden. Het paleis waar een deel van het verhaal speelt staat op een heuvel in een park, en indertijd (vast nu ook nog) kwamen daar bij het wisselen van de wacht de tinnen soldaatjes in rotten van vier naar boven lopen. Met geweer en bajonet vooruit. Ja, dan wil Blurp ook wel aan de kant gaan.

Een leuke aanvulling is een film die ik een tijdje geleden zag: Kampen om Narvik (2022). Daarin wordt een ander deel van deze periode uitgelicht. Ook mooie beelden, net als deze film.