De geprezen film Oppenheimer van regisseur Christopher Nolan, die deze zomer in de bioscopen verscheen, is een adaptatie van het biografische boek American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer, van schrijvers Kai Bird en Martin J. Sherwin. Toch wil Nolan niet dat mensen zijn film zien als een zogenaamde 'biopic'. Sterker nog, de filmmaker vindt dat de biopic als genre helemaal geen plaats heeft in de filmwereld.
Met een opbrengst van meer dan 900 miljoen dollar bij de box office, werd Oppenheimer een van de meest winstgevende biopics ooit. Regisseur Christopher Nolan ziet zijn film echter helemaal niet als een biopic en heeft ook benadrukt dat hij eigenlijk een hekel heeft aan de term. Volgens de filmmaker is het namelijk helemaal niet mogelijk om het verhaal van iemands leven in zijn geheel accuraat weer te geven in een film, wat ertoe leidt dat het leven en het bestaan van de persoon in kwestie alleen maar onnodig wordt versimpeld.
Een reductief genre?
"Er is een tendens in de post-Freud biografieën om kenmerken van de persoon over wie je het hebt toe te schrijven aan de genetica van de ouders," zo vertelde Nolan tijdens een panel bij de City University of New York. "Het is een zeer reducerende kijk op een mens. Als je een boek schrijft van 500 of 1.000 pagina's, is er nog een manier om dat in evenwicht te brengen met hun individualiteit en ervaringen. Maar wanneer je het comprimeert en stript naar de noodzakelijke eenvoud van een scenario, is het ongelooflijk reductief." Nolan legde dan ook uit dat hij Oppenheimer dus zelf absoluut niet als een biopic ziet, omdat het slechts een heel select deel van het leven van de beroemde natuurkundige beslaat. Hij ziet de film zelf meer als iets dat vergelijkbaar is met een heist-film of een juridisch drama. "Dit is waar het concept van een biopic je als genre volledig in de steek laat", ging Nolan verder. "Het is geen bruikbaar genre. Ik hou ervan om in nuttige genres te werken. Wat betreft deze film, is het een heist-film zoals die van toepassing is op het Manhattan Project en een juridisch drama zoals dat van toepassing is op veiligheidshoorzittingen. Het is erg nuttig om te kijken naar de conventies van die genres en hoe ze het publiek kunnen trekken en hoe ze mij die communicatie met het publiek kunnen geven."
Volgens Nolan zullen werkelijk geweldige biografische films dan ook altijd het biopic-label overstijgen en door het publiek worden gezien als inzendingen in meer specifieke genres. "Biopic is iets dat van toepassing is op een film die niet echt op een dramatische manier overkomt", legde hij uit. "Je praat niet over Lawrence of Arabia als een biopic. Je praat niet over Citizen Kane als een biopic. Het is een avonturenfilm. Het is een film over iemands leven. 'Biopic' is geen nuttig genre, net zoals drama geen nuttig genre is. Het geeft je niets om je aan vast te houden," aldus Nolan.
Maar wel een momentopname. En iemands interpretatie van het onderwerp. Oliver Hirschbiegel regisseerde Der Untergang. Maar wat nou als die werd gemaakt door een fervent aanhanger van het nationaalsocialisme?
Ik snap wel wat Nolan bedoelt. Want of je hoofdpersoon nu fictief is of echt heeft bestaan, we volgen diegene in de meest cruciale punten in zijn of haar leven. En iedereen maakt andere keuzes of komt voor andere uitdagingen te staan. Michael Mann's Public Enemy (2009) is bijvoorbeeld van een compleet andere categorie dan Taylor Hackford's Ray (2004), omdat de ene protagonist een voortvluchtige bankrover was en de ander een begaafd muzikant met een visuele handicap.
Maar wel een momentopname. En iemands interpretatie van het onderwerp. Oliver Hirschbiegel regisseerde Der Untergang. Maar wat nou als die werd gemaakt door een fervent aanhanger van het nationaalsocialisme?
Ik snap wel wat Nolan bedoelt. Want of je hoofdpersoon nu fictief is of echt heeft bestaan, we volgen diegene in de meest cruciale punten in zijn of haar leven. En iedereen maakt andere keuzes of komt voor andere uitdagingen te staan. Michael Mann's Public Enemy (2009) is bijvoorbeeld van een compleet andere categorie dan Taylor Hackford's Ray (2004), omdat de ene protagonist een voortvluchtige bankrover was en de ander een begaafd muzikant met een visuele handicap.
Maar dat doet toch helemaal niets af aan het feit dat biopic gewoon een genre is. En Oppenheimer is dan weer een film in dat genre.
Nou ja, ik ben ook wel eens niet helemaal helder, dus gun ik Christopher die momenten ook.
Maar dat doet toch helemaal niets af aan het feit dat biopic gewoon een genre is. En Oppenheimer is dan weer een film in dat genre.
Nolan bedoelt denk ik dat biopic eerder een kader dan een genre is. Zoiets als de dominante kleur in een schilderij, het aantal nummers op een plaat of het formaat van een boek. Allemaal leuk en aardig, maar dat zegt allemaal absoluut niks over de inhoud.
Vind ik ook. Maar mensen met een mening houden we niet van. We weten het zelf immers allemaal al beter.
Daar is de reactieruimte toch voor? We mogen toch wel kritiek leveren?
Ik beschouw Oppenheimer ook gewoon als een biografische film en niet als een heist-film of juridisch drama. Lawrence of Arabia is wat mij betreft in de eerste plaats een historische film. Een avonturenfilm of roadmovie geeft toch ook geen enkele houvast? Mij niet in ieder geval.
Reacties (9)