Filmkenner gevraagd (voor lezen filmscript)

Wel heel streng, stephan. Genoeg scripts gelezen die niet aan je eisen voldoen...

Ook een aanrader:

Amazon.com: Writing for Emotional Impact (9781595940285): Karl Iglesias: Books

Tuurlijk, maar kwaad kan het niet. Vaak zijn zulke boeken juist insprirerend.

Toch vind ik dat verre van zijn sterkste kant....

...maar de betere boeken onderschrijven dit allemaal, hoor....

Allereerst: het kennen van de regels houdt niet in dat je je daar hersenloos aan conformeert. Juist het breken ervan kan tot creativiteit leiden.

Zoals een regisseur dient te weten waarom hij voor een bepaald shot kiest, dient een scenarist te weten waarom hij een handeling/dialoog op dát moment op die manier schrijft. Indien hij die kennis dus niet bezit, krijg je irrelevante dialogen, handelingen die het verhaal niet voortstuwen etc. En aangezien een scenario één complex geweven verhaal is kan je die zaken niet los van elkaar zien.

Die zaken staan los van elkaar. Stelregels zorgen er juist voor dat je aan de hand daarvan clichés kunt mijden.

Nu link je twee zaken aan elkaar. Ik stelde dat je niet in een staat bent een fatsoenlijk script te schrijven als je niet beschikt over die kennis.

Vervolgens gaf je Tarantino als 'bewijs' dat dat niet klopt waarop ik probeerde aan te geven dat QT weliswaar mooi werk heeft afgeleverd, maar niet direct een toonbeeld is van een groots scenarist (wel filmmaker, dat zonder meer). Hiermee wil ik dus niet zeggen dat Tarantino's scripts niet goed zijn.

Een script is een script en in essentie verschilt het niet veel van elkaar. Komedie wordt zelfs als moeilijker beschouwd om te schrijven dan klassiek drama, maar dat terzijde.

Dat sprak ik ook niet tegen.

Dat is een parafrase van wat je in je vorige post zei.

Ja, er zijn altijd uitzonderingen (en ook QT en PTA zijn vast en zeker geïnspireerd door het werk van andere filmmakers in welke vorm dan ook; zij hebben die kennis dus inderdaad op een wat alternatievere wijze tot zich genomen).

Maar wat is je verklaring voor die andere honderdduizenden mensen werkzaam in de televisie- en filmindustrie?

Mag ik als afsluiter vragen of je ooit een van die boeken hebt bestudeerd? Ik denk dat je geen idee hebt van de wijze waarop zaken uitgelegd worden.

Tuurlijk, daar heb je helemaal gelijk in. Maar je vergeet alleen één ding. Je zal toch eerst die regels moeten kennen, voordat je ze kan verbreken.

En met juiste visie en talent ben je al een heel eind. Maar een bepaalde notie van enkele regels is toch echt wel een pré hoor. Een cameraman leert het ook niet door vooral niet met een cameraman mee te lopen maar het allemaal zelf uit te vinden. Het gaat er juist om dat je de basis conventies leert en deze hierna probeert in te passen in je eigen visie.

Alle niet. Vele wel.

Thanks. Meteen besteld.

Dat is min of meer wat ik bedoelde met talent eigenlijk. Iets heel anders en goeds maken vereist talent (en visie).

Nu even een duidelijk onderscheid tussen vakkennis en de regels toepassen: vakkennis is weten wat je doet, wat je wilt, en hoe het gedaan wordt in andere films. De regels toepassen houdt voor mij in dat je een standaard en cliché slap verhaal schrijft (een jaren 90-romkom o.i.d.). Breken = origineel zijn. MAAR ...

... ik ken de regels niet eens. En toen ...

Daarover zijn we het dus eens? Eigenlijk ook mijn punt. Ik had me alleen nog niet gerealiseerd dat je zo'n boek ook kunt bestellen om je er juist helemaal niet aan te houden. Het lezen van zo'n boek is dus een uitbreiding van je vakkennis (en niet hoofdnoodzakelijk voor iedereen?)

Spreek je nu jezelf tegen? Knappe stelregels anders, dát kan ik me nu juist moeilijk voorstellen. Hoe kan een boek nu omschrijven hoe je iets níet cliché maakt? Zodra het 'in' raakt is het alweer cliché, dus zijn de regels van het boek waardeloos en gaat het toch om het breken van die regels? Of bouwt het boek op naar een moment waarop persoonlijke inbreng moet komen waardoor een cliché omzeilt is? Of geven de regels slechts aan hoe je het beste iets als emotie en spanning kunt oproepen? Maar wordt dát dan ook weer niet cliché? Ik heb naar jouw juiste constatering geen idee wat het boek omschrijft, maar ik wilde gewoon zeggen dat je ook (júist?) films kunt maken zonder de regels en de boekjes. Maar mét vakkennis natuurlijk.

Ik bedoelde eigenlijk of je de schrijfwijze bedoelde (zie Stephans bericht) of de regels. Maar je bedoelt dat je voor alles wat je schrijft een reden moet hebben? Maar dat is logisch; je moet wel een reden hebben om iets op een bepaalde manier in de film te stoppen.

Ik wilde slechts (ja, nogmaals) zeggen dat je de boeken niet per sé hoeft te lezen. Je kunt ook gewoon films kijken of zelf iets verzinnen (iets wat niet geschreven staat, iets nieuws, voor de duidelijkheid).

Ik had het niet over de honderdduizenden anderen, maar over de underdog

Een goed punt.

Overigens kan ik misschien beter stoppen met discussiëren, want ik weet hierover te weinig af. Film is gewoon zó ingewikkeld dat ook een begrip als 'regels' (of basis conventies, of sjablonen) mij érg vaag is. Je gebruikt natuurlijk atlijd wel íets wat al gedaan is, je kunt niet 100% uniek zijn. Ik denk dat je dat bedoelt, gotti? Probeer jouw uniekheid in te passen in bepaalde standaardheid?

Maar ik hoop dat jullie mijn punt een beetje snappen. Ik ben nu ook wel érg benieuwd naar zo'n boek moet ik zeggen. En excuses voor de allicht nodeloze ingewikkeldheid, dit onderwerp fascineert me nu eenmaal.

Het is al een foute gedachte dat een "verhaal volgens de regels" per definitie cliché is. Regels zijn er niet om beginnende schrijvers in het gareel te houden... of monddood te maken. Ze zijn er omdat de regels het fundament zijn voor ELK verhaal. Ik snap dat de magie van verhalen vertellen wellicht wat verloren gaat als je je daar in gaat verdiepen. Hou je daar niet van... geniet dan maar van andermans verhalen. Ignorance is bliss.

Wist je ook dat er maar 36 dramatische handelingen zijn? C' est tout. Alle verhalen zijn daar een variatie op.

Je kunt natuurlijk heel hard proberen om nummer 37 te bedenken. Dan kom ik graag op je Nobelprijs uitreiking.

Niets moet. En mocht je een genie zijn gaat het allemaal vanzelf, hoef je niets te lezen en nergens onderzoek naar te doen.

Als je films wil maken is het echter aan te raden om er voor de zekerheid maar even vanuit te gaan dat het wel eens zo zou kúnnen zijn dat je geen genie bent.....

Ik ga even niet in op de door jou genoemde punten Serpico; ik heb het idee dat we een beetje langs elkaar af discussiëren.

Excuses zijn niet nodig, we zitten hier immers op een discussiesite. Maar als dit onderwerp je echt fascineert, raad ik je toch absoluut aan om met Lievaarts boek te beginnen (of een andere natuurlijk; maar ik heb dat boek als een perfecte inleiding ervaren). Na het lezen ervan zul je, denk ik, heel anders tegen bepaalde zaken aankijken.

Ik vind de gedachte dat films allemaal 'anders' zijn inderdaad geweldig. Dat film geen routinewerk is dat kan worden gemaakt door slechts regels toe te passen. Er zit wel iets van ignorance in ja.

Maar ik ben wel ontzettend benieuwd naar wat de regels nu zijn.

Zoiets bedoelde ik wel, nummer 37 kun je onmogelijk uit een boek halen Maar ik geloof je meteen.

Het kan ook door op een andere manier uit te zoeken hoe het moet, bedoelde ik.

En @ Pure: Ik heb ook niet het gevoel dat er nog veel te discussiëren is, en Lievaarts boek zit al in mijn winkelmandje op bol.com. Je hebt me nu toch wel érg nieuwsgierig naar de regels gemaakt

Regels is niet het juiste woord, vind ik.

Welk woord dan wel?

Ik heb nog wel een voorbeeld.

Het gebruik van Flashbacks.

De "regel" is, dat een flashback niet liegt. Hitchcock week daar eens vanaf en het publiek was not amused.

Dat betekent niet dat het niet mogelijk is, maar je hebt nu eenmaal te maken met een conditionering van het publiek.

Je kunt dus pas vernieuwend zijn als je de "regel" kent. Je weet dan dat je "afwijkend" bent en loopt niet blind in de val.

Dat verhaal ken ik, maar heb ik altijd een beetje vreemd gevonden, want tegenwoordig krijgen we geregeld valse flashbacks in thrillers. Vanwege spoilers kan ik ze hier echter niet noemen.

Al die regels... je bent verdorie toch geen bankdirecteur? Als kunstenaar heb je toch keihard schijt aan iets vaags als regels..? Bedenk je eigen regels maar.

Ik zeg niet dat je je eraan moet houden... je moet ze kennen om ze te breken. Jeezz... zo moeilijk is het toch niet?

Helemaal niet waar. Je doet gewoon je eigen ding en kan daarmee onbewust de regels eens niet breken en ze eens wel breken.

Die experimenten zie je op Youtube... niet op het doek. Trust me.

Ach, als regisseur zal je wel weten waar je het over hebt. Essentie van mijn berichten is vooral dat ik niet van zo'n klinische aanpak houdt in de kunstwereld...

Lijkt wel een uitspraak van een professor menswetenschappen ofzo ...

Enkel als je een regel bewust wil verbreken moet je de regel kennen. Da's natuurlijk een arbitraire aanname, waardoor je dus best makkelijk regels kan overtreden zonder de regels te kennen.

En dus ook best vernieuwend bezig kan zijn zonder de regels te kennen.

Wat ik zeg... lang leve YouTube

Dat bioszombies niet op vernieuwing zitten te wachten leek mij ook wel al duidelijk ... als je over een "ik heb meer zitjes dan jou gevuld" mentaliteit films maakt dan zal dat regeltjesboek best belangrijk zijn.

Blijkbaar zat ik er ook niet ver af met m'n menswetenschappen gokje.

Vaak... (niet altijd) heeft het aantal gevulde zitjes ook iets met kwaliteit te maken. En dan heb ik het niet over de Costa's e.d. maar over de allom gerespecteerde kwaliteitsfilms.

Hoewel inmiddels duidelijk is dat jij daar tabak aan hebt.

En als vernieuwing betekent dat de halve zaal halverwege leeg loopt omdat alle regels zonodig gebroken moeten worden.. dan laat IK die boot graag voorbijgaan.

Dan kun je een script op een cliché wijze opbouwen en roepen dat het script in essentie goed is, maar helaas al vaker eerder is gedaan. Dat heet toch gewoon geen verstand van zaken hebben?

De stelling dat je moet weten hoe de meeste films in elkaar zitten om iets echt unieks te maken lijkt me wel waar.

Als je een groep van 10 neemt die nog nooit een film in hun hele leven gezien hebben, en je neemt een groep van 10 doorgewinterde MM fanaten, dan verwacht ik de meest unieke film van de leken eigenlijk.

Dat bedoel ik nu, vernieuwing heeft niet zoveel te maken met het willen breken van regels, maar met hen maken van iets wat voor de maker zelf juist aanvoelt. En daarvoor hoeft hij helemaal niet te weten wat bon ton is en wat niet.

Ik ook. Maar de meest interessante van de tweede groep.

Het klinkt een beetje als: "Mijn zoontje van drie kan dat ook" als men naar een Picasso kijkt.

Wat heeft bon ton te maken met 'geldende regels'?

"Waar gaat de film over?" Dat is nou zo'n regel. 'Tuurlijk kan je zeggen: ik maak een film die nergens over gaat. Fijn. Vooral doen.

Ik heb het hier niet over regels als: op pagina 30 met er iets gebeuren dat het verhaal een anderekant opstuurd. Maar DAT er iets moet gebeuren om een verhaal te wenden is toch wel duidelijk? Dat we ons moeten kunnen identificeren met de personages. Dat men een ONTWIKKELING doormaakt. Dat men EEN DOEL heeft. Dat het verstandig is om OBSTAKELS te verzinnen zodat het doel niet zomaar bereikt kan worden.

DAT zijn regels en zijn essentieel en zo enorm flexibel in HOE je ze invult dat een film geheel binnen die normen kan vallen en toch enorm vernieuwend kan zijn. Anders was het laatste boek toch al 2000 jaar geleden geschreven. Of de laatste film in de dertiger jaren.

Mensen zien die regels als beperking. Ik zie ze als uitdaging.

Dat is een onmogelijk extreem geval, maar OK. De leken kunnen zomaar een hoop cliché wielen opnieuw uitvinden. Waar de MM fanaat weet dat hij dat niet moet doen, afwijkt van die regels en iets unieks maakt.

Het is ook niet zozeer alleen dat unieke, het moet ook kwalitatief wat voorstellen. Anders lijkt het me nog niet zo heel moeilijk om iets unieks te maken.