Michiel de Ruyter (2015)

Eerste gedeelte van de film viel me een beetje tegen, het tweede deel was goed. Mooie kostuums, goede muziek maar vooral herkenning van de vaderlandse geschiedenis en een aantal verrassende dingen die ik niet wist uit deze geschiedenis. Frank Lammers speelt een rol die op zijn lijf is geschreven. Daarnaast ook genoten van de beelden van Vlissingen, Zierikzee, Middelburg en Veere.

De gebouwen staan er nog steeds, maar je beseft pas goed, als je ze ziet in de setting van de film hoeveel moois we eigenlijk in Nederland hebben. De wijze van filmen was ook goed gedaan, met name in de ruimen van de schepen. Op een gegeven moment gingen me de kapot geschoten houtstukken en splinters die vertraagd gefilmd werden enigszins tegenstaan. Maar een goede film en zeker het kijken waard. 3.5

Om eerlijk te zijn heb ik vaak moeite met de tijd waarin dergelijke verhalen verteld worden; formele outfits, chique omgangsnormen en politieke beslissingen domineren de uitstraling van het algehele concept. Het feit dat Nederland hier achter de productie zit bezorgt mij niet veel meer positiviteit. De inslagen van bommen op de schepen zagen er vrijwel iedere keer hetzelfde uit (je zag wat houtskool rondvliegen en iemand opzij duiken) en er zijn tal van bekende gezichten ingeschakeld. Echt teveel bekende gezichten. Dit is iets wat ik liever nooit zie; het komt vaak op me over als een wanhoopsdaad om het geheel nog enigszins met power naar voren te brengen omdat er verder eigenlijk niet zoveel op touw is gebracht. Nu zijn de familierelaties en bepaalde scènes zeker wel met overtuiging naar voren gehaald maar ik had nimmer het idee echt naar iets authentieks te zitten kijken en ik vraag me af of die 2,5 uur echt noodzakelijk zijn.

Roel Reiné. De man die Hollywood niet meer in komt vanwege gedrochten als Death Race 2 en The Marine 2 gaat met Michiel de Ruyter een wel heel andere richting op. Een bombastisch verhaal als dit verdient eigenlijk veel meer dan een lullige verfilming van onze eigen kneuterige bodem. Reiné toonde echter ambitie en probeerde het toch. Niet geheel onverwacht bleek hij iets teveel hooi op zijn vork te hebben genomen.

Visueel levert hij een prima film af. Nog nooit heeft een Nederlandse productie dit niveau aan getikt lijkt me. Waarschijnlijk ook niet qua sets, locaties en epicness. Al slaat de film door in dit laatste. Vaak verwijten wij nuchtere Hollanders de Amerikanen hun enge patrioittisme, maar zo dik opgelegd als dit hebben ze het zelfs in de VS nog nooit gemaakt. Slowmotionscene's in de regen, verbeten gelaatsuitdrukkingen en dik aangezette strijkorkesten in de soundtrack en natuurlijk een wapperend Nederlandse driekleur. Echter zo epsich als het over wíl komen, komt het bij lange na niet. Des te misplaatster komt het over.

De cast werkt zoals zo vaak in een Nederlandstalige film niet mee. Lammers heeft charisma, maar de laconieke De Ruyter die hij neerzette was niet echt geloofwaardig. Uiteraard komt de Samuel L Jackson van de lage landen, Atsma ook weer voorbij, maar hij weet weer niet te imponeren. Veel bekende koppen in de bijrollen, waarvan de beste acteur de kleinste rol heeft (Hauer).

Zo is er veel niet goed aan de film, echter is hij ondanks de lange speelduur nergens echt saai en dat is zeker een prestatie. Al met al is dit voldoende, maar verre van indrukwekkend.

3,0*

Gewoon een mooi en indrukwekkend epos. De locaties, kleding en sfeer is goed in beeld gebracht.

Frank Lammers vond ik niet echt geweldig spelen, maar hij leek geweldig op de Michiel van schilderijen en zo. Barry Atsma was geweldig als Johan de Wit.

De animaties her en der zijn behoorlijk goed.

Erg genoten van deze film. Al moet ik bekennen dat sommige historische achtergronden wat beter toegelicht zouden kunnen worden tijdens de film om het toegankelijker en begrijpelijker te maken

Ondanks dat ik het geen sterke film vond, ben ik blij dat ik hem heb gezien. Als kind wilde ik graag bij de marine, en las graag over zeehelden als Maarten Tromp en De Ruyter. Omdat ik Zeeuws bloed in de aderen heb, veel in Vlissingen kwam waar De Ruyter geboren is en waar zijn standbeeld staat, heb ik altijd veel affiniteit met De Ruyter gehad.

Als kind heb ik ook altijd veel gelezen over geschiedenis, en met name die van Nederland. Sommige details in de film kloppen niet, sommige zijn letterlijk juist. Dat Johan de Witt bijvoorbeeld eerst met een geweerkolf tegen het hoofd werd geslagen, voordat hij vermoord werd. Sommige zaken kloppen niet, zoals dat De Ruyter hier getuige van was. Raar is ook dat De Ruyter in Amsterdam woonde, maar dat er gefilmd is in Zierikzee. De tocht naar Chatham wordt ook geheel aan De Ruyter toegeschreven, terwijl hij juist hier weinig aan bijgedragen heeft. Willem III wordt hier verwijfd en niet al te krachtig neergezet, wat totaal niet klopt met het beeld dat ik van hem kreeg na het lezen van een essay van Hella S. Haasse, waar hij de grootste en meest voortreffelijke Oranje wordt genoemd (zelfs nog meer dan Willem de Zwijger). Cornelis Tromp wordt weer te positief neergezet, want in werkelijkheid was hij betrokken bij de moord op de gebroeders De Witt, waar in de film hij het een walgelijke gebeurtenis vond, en het beeld van de film dat hij zich uiteindelijk verbroederde met De Ruyter klopt ook niet. Vrede sluiten is iets anders dan verbroederen.

Ook aan het begin wordt het wel erg dik aangezet dat de strijd van Nederland tegen Engeland om idealen als vrijheid gaat, waarbij het woord "vrijheid" een erg politiek correcte lading krijgt. Ik weet niet of men echt zo over vrijheid dacht, en het draaide geloof ik eerder om macht en rijkdom dan om die vrijheid. Niettemin wordt er duidelijk getracht een overzicht van de toenmalige tijd te schetsen, wat er globaal gebeurde en wat de verhoudingen zijn. In dat opzicht is het interessant om te zien voor mensen die geïnteresseerd zijn in een erg bijzonder tijdperk uit de Nederlandse geschiedenis.

Over hoe de personages neergezet zijn kan hetzelfde gezegd worden. Waarheidsgetrouw is het niet, want het doet wel erg denken aan karakters die van onze eeuw in de 17e eeuw zijn neergezet, maar het werkt wellicht wel beter voor het grote publiek. Evenwel blijft het jammer hoe informeel de mensen tegen elkaar praten. De Ruyter zelf komt ook een beetje als een proleet over, hoewel Zeeland ook in die tijd als provinciaal gold. Verder bezigt hij in de film minstens twee keer het woord "godverdomme", wat vreemd is, want hij was in werkelijkheid een zeer gelovig iemand. En als hij zoiets had gezegd, was het eerder het Zeeuwse "hosternokke" geweest. Aardig om Hauer als Maarten Tromp te zien, daar had ook wel een speelfilm over gemaakt kunnen worden, want in mijn ogen heeft hij minstens zoveel voor Nederland betekend als De Ruyter. Verder sterke rollen voor Langelaar als de vrouw van De Ruyter, en voor Atsma en Fernhout als de gebroeders de Witt. Bij Van Lexmond als de vrouw van Johan de Witt komt het soapie gevoel wel weer erg naar voren.

Visueel aardig, zeker gezien het budget. Af en toe een mooie lichtval, maar heel bijzonder is het niet. De vloten bij de diverse zeeslagen zien er niet slecht uit, de zeeslagen waren wel veel van hetzelfde. Een hoop geschiet, waarna hout en matrozen door de lucht vliegen. De ene zeeslag was inwisselbaar met de andere, dat was wel een beetje jammer. Leuk visueel grapje is dat het dienstmeisje van De Ruyter er eventjes uitziet als het Melkmeisje van Vermeer. De soundtrack is echt erg jammer. Bijzonder vreselijke epische muziek bij de zeeslagen of bij redevoeringen, en verschrikkelijk jammerend tijdens de dramatische momenten met een mevrouw die zonder woorden zingt.

Een aardige poging tot het vertellen van de Nederlandse geschiedenis, in ieder geval veel beter dan Nova Zembla, maar echt goed is het niet. Wel is het vermakelijk, en ook best indrukwekkend als je het erg lage budget in het achterhoofd houdt. De muziek vormt helaas het grootste pijnpunt, wat de film veel kost. 2*.

empirekees dat is natuurlijk totale onzin. Er zijn voldoende Nederlandse films die ik enorm waardeer. Ik heb op om en nabij de 2900 films gestemd om dan mijn mening over de Nederlandse film te bepalen door naar mijn laatste 15 stemmen te kijken geef je blijk van een weinig doortastende research.

Stephan ik vond Michiel de Ruyter helaas een aanfluiting (en ik had echt oprecht zin om de film te kijken). Dat zit hem voor het grootste deel in ongeloofwaardigheid op scene-niveau. Ik heb vrijwel geen enkele van de dramatische scenes geloofd. De manier waarop de mensen hier met elkaar omgingen kan ik totaal niet rijmen de normen en waarden en klassenverschillen in de maatschappij van die tijd. Het is net alsof Roel Reine de normen van onze huidige tijd gekopieerd heeft naar de 17e eeuw. Het gezin onderbreekt vergaderingen, vrouwen hebben notabene iets te zeggen in de gesprekken tussen belangrijke leiders van het land (en nee deze vrouwen zijn niet in functie). Daarbij is er helemaal niets te merken van formaliteiten tussen mannen die op dit niveau het land regeren en vond ik überhaupt de woordkeus en dramatische openheid te belachelijk voor woorden (gaat een onzekere koning continu openlijk herhalen dat hij onzeker is over hoe mensen hem in zijn functie zien? da's belachelijk). Bovendien heeft Roel Reine ook de Nederlandse normen van nu naar toen gekopieerd; Vrouwen zijn dus blijkbaar gelijk aan mannen, het gezin gaat boven alles en van slavernij of homohaat (Willem III loopt hier de hele tijd met z'n blonde toy-boy aan zijn zij door het paleis te huppelen...) is verder helemaal niets te merken.

Eigenlijk is het allemaal een poging tot mooi-filmerij van een man die in Hollywood wordt ingehuurd om oppervlakkige B-actie films te maken. In die functie doet hij zijn vak maar een groots meeslepend drama lukt hem niet. De decoupage van dramatische scenes is ongeloofwaardig en het enige wat hij kan is de camera maar op een onzinnig rijdertje zetten zodat hij de suggestie wekt van meer dynamiek. Ik vond de "prachtige plaatjes" bovendien erg tegenvallen. Het was vaak genoeg plat, ik zag in sommige shots ook een onverklaarbare compressie en er zit veel te veel CGI in die de setting van de 17e eeuw in een keer doet verplaatsen naar een potje Ages of Empires. Bovendien zit de film ook enorm vol slordigheden. Zinnen die ongeloofwaardig zijn doordat ze of slecht worden gespeeld en anderzijds doordat ze gewoon niet lip-sync gedubt zijn ("want in wijde shots zien we dat immers niet...")

Bovendien vergaan er in het echt tientallen jaren in de periode maar worden De Ruyter noch zijn kinderen ook maar een dag ouder. Ik kan eigenlijk nog een half uur doorgaan over de slordigheid van deze film. Ik kon in ieder geval geen seconde meegaan in Michiel de Ruyter

Ik ben blij verrast! Zelden zo'n goede film gezien van Nederlandse makelaardij! Misschien wat langdraadig, maar heel mooi gemaakt.

Michiel de Ruyter

Ik denk dat ik met 'epos van eigen bodem' toch wel dicht bij een accurate beschrijving van dit verhaal kom. Met al heel veel goede zin ging ik vol goede moed de bioscoopzaal in. Gezellig met de hele familie, wat ook niet vaak gebeurt. Michiel de Ruyter is daar uitermate geschikt voor; een mooie, goede film voor jong en oud.

Aan het verhaal valt niet heel veel te sjoemelen. Of Reiné volgt goed te bekende historische feiten, of dwaalt af en faalt faliekant. God zij dank weet hij vaderlands grootste held niet tot een miserabele bootsman te denigreren. Er bevinden zich - helaas - een paar kleine historische foutjes, maar a la. In tegenstelling tot een enkele reactie hierboven vind ik niet dat Reiné anachronistisch te werk gaat en een aardig tijdsbeeld neerzet - zij het iets geromantiseerd. Over het algemeen is het allemaal keurig op orde. De dramatiek is misschien iets van een geforceerd niveau, maar zeker niet slecht. De spanning zit er daarnaast goed in. Alleen op het einde kakt de film wat in en verliest het behoorlijk wat tempo. Wat bij betreft had het bij het eresaluut door de Fransen afgelopen mogen zijn.

Frank Lammers weet mij hier bijzonder goed te verrassen. Op tv probeer ik de toch immer irriterende Jumbo reclames te ontlopen, want och wat zijn die tenenkrommend. Hier weet hij echter de show te stelen. Hij presteert op een zeer goed niveau. Zowel als held als huisvader weet hij te boeien en te overtuigen.
Barry Atsma is vooral zichzelf. Hij giet zijn eigen zelf in elke rol. Ik weet nu niet of ik hier zo blij mee ben. Ik heb het wel een beetje gezien bij hem. Qua niveau dus in orde, maar meer van hetzelfde.
Vooral leuk vind ik de kleinere rollen voor Rutger Hauer, Charles Dance en Tygo Gernandt die gedrieën echt goed spelen en op hun eigen manier wat invloed op de film uitoefenen.
Sanne Langelaar, voor mij een onbekende naam, doet het voor een rol van dit kaliber ook zeker niet slecht. Goed gedaan.

Visueel is het een beetje slordig zo nu en dan. Er zijn enkele scènes waar de overmatige CGI echt niet te harden is. Een paar keer die uitzoom van de slachtvelden is echt heel slecht geanimeerd. Voor de rest is het dik in orde. De sfeer zit er goed in en de authenticiteit van de tijd zelf komt goed op je over. Ik denk dat ik dit wel met het kaliber Pirates of the Caribbean mag vergelijken. Je kan zeker concluderen dat ik erg aangenaam verrast was.

Michiel de Ruyter is een film die mijn verwachtingen wel wat heeft overtroffen. Qua epiek en (gewaagde) grootsheid ben ik zeer onder de indruk. Een enkel foutje weggelaten en ik was op een 9 uitgekomen, maar voor nu een zeer verdiende 8.

4*

"Alle schepen zijn onzinkbaar, tot ze zinken"

Zeer indrukwekkende film van Nederlandse bodem met Frank Lammers aan het roer. Het Nederlandse publiek heeft lang moeten wachten op een film die zo'n geweldige indruk achterlaat als Michiel de Ruyter. Hij is er dan eindelijk, en stelt absoluut niet teleur. Regisseur Roel Reiné weet grootse zeeslagen na te maken en verliest daarbij niet het oog voor detail. De CGI ziet er zeer gelikt uit en zorgt ervoor dat de gevechten nog beter uit de verf komen. De aankleding van de film is ook geweldig, met veel oog voor detail. Sommige kostuums zijn simpelweg prachtig, een lust voor het oog. Het geeft de film een professionele uiterlijk: je weet dat je kijkt naar een film die gewoon af is. De politieke intriges zijn door de hele film geweven en dit levert vele interessante scènes op. Oorlog, politiek, kameraadschap en liefde zijn uitstekend met elkaar vermengd.

Frank Lammers overtreft alle verwachtingen. Ik moet zeggen, waarschijnlijk net als velen, dat ik pessimistisch was over Lammers (hij is bekend van de Jumbo reclames). Het is eigenlijk heel grappig als je er over nadenkt: een man die in reclames speelt, krijgt de hoofdrol aangeboden in een epos. Lammers weet op zeer overtuigende wijze Michiel de Ruyter neer te zetten. Een simpele Zeeuwse man die een strategisch genie is: van kippenvoeren tot het laten zinken van schepen, hij doet het allemaal. Charles Dance speelt wederom uitmuntend als koning Charles II. Hij speelt een meedogenloze man die er alles aan probeert te doen om de Republiek ten val te brengen. Barry Atsma is gewoonweg uitstekend als Johan de Witt. Hij weet de rol zo overtuigend neer te zetten dat het net lijkt alsof je naar Johan de Witt zelf kijkt. Egbert Jan Weeber doet het ook zeker niet slecht als Willem III. Verder prima werk van Sanne Langelaar, Lieke van Lexmond, Derek de Lint en Tygo Gernandt.

Michiel de Ruyter is een film die het hart sneller laat kloppen. Ik voelde toch echt vaderlandse trots tijdens het kijken van de film. Geweldig om de Nederlandse vloot succes na succes te zien boeken tegen de Engelse vloot. De film is groots, heel groots. De zeeslagen zijn briljant en de vele dialogen zijn goed in elkaar gezet. Regisseur Roel Reiné heeft een goede gok genomen door Frank Lammers te laten spelen en heeft top cast bij elkaar weten te krijgen. Ik heb eigenlijk niets meer dan lof voor deze film, heerlijk om weer eens een goede Nederlandse film te zien. Het mag dan niet altijd historisch accuraat zijn (en soms wisselen gebeurtenissen elkaar wel heel snel af), maar ja, een kniesoor die daar op let toch?

4*

Vond dit een prima film, zal vast niet helemaal volgens de geschiedenisboekjes zijn maar was het aankijken meer dan waard. Het enige minpuntje vond ik wel de kinderen van de familie de Ruyter, die bleven even jong terwijl het geheel zich afspeelt over een tijdstrekke van minstens 20 jaar. En ook Anna (overigens al zijn 3e vrouw!) bleef even jong en aantrekkelijk als in het begin van de film, daar hadden ze toch wel een paar vette rimpels kunnen schminken?

In ieder geval een aanrader wat mij betreft.

Een stukje vaderlandse geschiedenis die er al met al gelikt uitziet.

Een beetje veel zeeslagen die op den duur wel erg op elkaar beginnen te lijken. Gaap! Weids shot van de zee en schepen, slowmotion van sneuvelende matrozen, opspattende wrakstukken, terugketsende kanonnen etc. De locaties, voorzover ze niet uit een computer komen zagen er goed uit en ook de kostuums zagen er mooi uit.

Geinig detail: Ook Michiel de Ruyter had in de film net als de Jumbo man een moestuin.

Een poosje geleden gaf een leraar van mij enkele tips voor het schrijven van een scriptie. Volgens hem is het af te raden de 'Adam en Eva' benadering te hanteren, oftewel: een verhaal helemaal bij het begin oppakken en vervolgens proberen alles te vertellen. Het komt er op neer dat deze aanpak veel te groots is, talloze zijwegen kent en het onderwerp nauwelijks afbakent. Helaas dat Roel Reiné exact deze werkwijze er op na houdt tijdens het maken van dit zee-epos.

Er zit genoeg potentie in Michiel de Ruyter maar er zijn nogal wat zwakke punten. Ten eerste is de muziek veel te bombastisch en vaak meer storend dan ondersteunend. Ten tweede kent de film veel te veel zeeslagen, waarvan wellicht de belangrijkste, de slag bij Kijkduin, er wat bekaaid van af komt. Ten slotte is er weinig ruimte voor dialoog waardoor de meeste 'gesprekken' raadsvergaderingen of paniekerige schreeuwconservaties zijn. Op de schepen horen we niet veel meer dan "Sneller!", "Herladen!" of "Bakboord!"

Het zorgt er allemaal voor dat de dood van De Ruyter, historisch gezien incorrect maar dat terzijde, bij mij persoonlijk totaal niet binnenkomt. Waarschijnlijk was de film een stuk sterker geweest als ze zich geconcentreerd zou hebben rondom maximaal twee zeeslagen. Ook de speelduur van tweeënhalf uur werkt niet bepaald mee. Vreemd genoeg voelt het geheel alsnog erg chaotisch en rommelig aan.

Toch zijn er ook wel positieve punten: de beelden vanuit de lucht maar ook de klederdracht en algehele setting waren prima. Bovendien gebeurt er voldoende om niet verveeld de bioscoop uit te hoeven lopen. Maar het gevoel overheerst dat er zoveel meer in had gezeten. Daarvoor is deze periode van de Nederlandse geschiedenis veel te boeiend.

2,5*

Viel niks tegen. Erg Amerikaans naar Hollandse begrippen. Soms is dat lekker, soms niet. Zo was de montage, zeker naar het einde toe, erg strak. Ook is het overduidelijk dat driekwart van de zeeslagen uit de computer is gestampt, maar dat stoort amper. Iets minder is de overkill aan slow-motion, de lange speelduur en het feit dat de zeeslagen op den duur wel érg veel op elkaar lijken.

Leuke knipoogjes ook naar onder meer de Nachtwacht en het Melkmeisje. Prima geacteerd, behalve door Egbert-Jan Weeber, die ronduit slecht was. De bewondering voor de grootse opzet en het imposante eindresultaat winnen het ruim van die paar minpunten.

"Allons-y!"

Gister middag was het dan zover. Ik ging hem na al dat lange wachten dan eindelijk zien. Eindelijk een veelbelovende Nederlandse film. En de film heeft mijn verwachtingen ruimschoots over troffen.

ACTEURS EN ACTEERWERK

Frank Lammers, de man van de Jumbo-reclames, mag echt niet onderschat worden als acteur. Ik vond hem een hele aardige Michiel De Ruyter, met die plak snor en pruik lijkt hij ook erg op de schilderijen van de onverschrokken zeeheld.

Over het algemeen vielen de acteerprestaties mij enorm mee. Lang niet zo gemaakt en slecht geacteerd als ik meestal in Nederlandse films of serie's zie. Erg leuk dat Rutger Hauer (De beste acteur van Nederlandse afkomst) ook nog een kleine rol heeft in het begin. Ik vind ook dat Derek De Lint sinds De Aanslag een veel betere acteur is geworden, hij is nu een van de beste in deze film ter wel hij 30 jaar terug een erg matige hoofdrol speelde. Verder vond ik ook Barry Atsma en Hayo Bruins (o.a.) best goed.

Ook vond ik het erg goed dat ze ook buitenlandse acteurs hebben laten meespelen. Charles Dance zette een prima Charles II neer (misschien iet wat anglofobisch, maar ja, het is dan ook een Nederlandse film). Verder waren er ook andere Britse en Franse acteurs, geeft toch dat extra beetje realisme. Erg grappig toen een Fransman "Allons-y!" riep, ik moest toen meteen denken aan Doctor Who (de 10th Doctor om precies te zijn). Ook leuk om acteurs als Jules Croiset weer eens te zien/horen, moest meteen denken aan Prins Jan uit Robin Hood.

Over het algemeen viel het acteerwerk helemaal niet tegen, het enige vervelende was dat ik soms de acteurs niet kon verstaan, Nederlanders hebben de gewoonte binnensmonds te praten of slecht te articuleren .

VERHAAL

De film mag dan niet 100% historisch correct zijn, het klopt toch allemaal wel aardig. Bovendien is de film goed geschreven, al hadden er van mij wat meer scènes in mogen zitten waar ze gewoon op zee varen in plaats van de politiek op land.

De film vertelt het verhaal over de zeeman Michiel De Ruyter. Als zijn admiraal Maarten 'Bestevaer' Tromp gewond raakt tijdens de oorlog tegen de Engelsen vertelt hij met zijn laatste woorden dat hij voor het landsbelang moet vechten en niet voor de politiek. Nederland staat namelijk op rand van burgeroorlog, met name de oranje-gezinde lokken voortdurend conflicten uit. De broeders De Wit benoemen de tegenstribbelende De Ruyter als Tromps opvolger, tot ongenoegen van diens zoon. Tijdens de grote zeeslag tegen de Engelsen behaalt De Ruyter tegen alle verwachtingen in de overwinning en hij word beroemd en succesvol. Te succesvol volgens de Oranjegezinden regenten...

AANGEPASTE VERSIE

Omdat ik nog net geen 16 jaar oud ben en Kijkwijzer een no-tolerance beleid voert was ik genoodzaakt om de 12 jaar en ouder-versie te kijken. Ik had begrepen dat ik niet veel gemist heb en ik vind het een beetje onzin. Alsof kinderen niet veel erger gewend zijn dan afgehakte hoofden en uitgescheurde darmen... Tenminste, Ik moet voor mezelf spreken . In ieder geval is de aangepaste versie niet slecht ge-edit want je merk nauwelijks dat je wat mist, als ze in het begin niet hadden vermeld dat dit een andere versie was had ik het niet gemerkt.

VISUEEL

Visueel is Michiel De Ruyter een plaatje. De film is mooi opgenomen op mooie locaties. De schepen op zee en de zeeslagen waren ook verrassend goed. Die splinters die in slowmotion over het dek vliegen, geweldig. Het heeft echt wat, al denk ik dat Roel Reiné een beetje is doorgeslagen met al dat zaagsel. De CGI is vele malen beter dan alle effecten die ik tot nog toe in een Nederlandse film heb gezien. Maar in een paar shots zie je dat ze met de computer hebben geknutseld. De close-ups zijn allemaal gemaakt met echte boten en alleen de shots waar je een grote hoeveelheid schepen ziet zijn trucage en dat is erg slim van de filmmakers. Wel jammer dat er niet echt scènes van een nacht op een schip zijn gemaakt of hoe ze ergens heen varen. Nu hebben we alleen de veldslagen en de politiek eromheen. Maar dat is niet zo erg. Goede cinematografie.

MUZIEK

De soundtrack van Trevor Morris was On-Nederlands goed. Morris is dan ook een Canadees die voor een hoop Amerikaanse actiefilms heeft gecomponeerd. Ik denk zelfs dat dit zijn beste werk is. Echt geniaal eigenlijk, avontuurlijke orchestrale muziek, wat Nederlandse deuntjes en typerend voor deze eeuw moderne elektronische muziek met van die harde dreunen. Vond dat hier niet eens zo slecht. De muziek paste goed bij de film en er zaten een aantal erg goede tracks tussen.

OVER DE REGISSEUR

Roel Reiné, een man van wie ik nog nooit heb gehoord, zet hier ineens neer waar Reinout Oerlemans nog niet van had durven dromen: Een historische avonturenfilm die wel goed is. Maar wie is die man eigenlijk?

Zijn filmografie is niet veel soeps, geen hoge beoordelingen. Hij schijnt ooit een gouden kalf te hebben gewonnen voor zijn film The Delivery (opmerkelijk gezien de erg lage beoordelingen van die film op IMDb en Moviemeter) en is daarna verhuist naar Amerika waar hij een handvol matig succesvolle tot zeer onsuccesvolle films heeft gemaakt zoals Pistol Whipped met Steven Seagal, Scorpion King: Battle for Redemption met Ron Perlman en een paar andere low-budget horror en western films. Van al zijn werk maakt alleen Deadwater me een beetje nieuwsgierig, omdat dat de enige is met een mooie poster (Deze film inbegrepen) en het concept me doet denken aan jaren '80 b-films.

We kunnen dus stellen dat Reiné voorheen niet echt een groot succes was. Op zijn website staat dat hij een perfectionist is met oog voor detail en je zou het misschien niet denken door die matige filmografie maar ik geloof dat graag. Als ik naar Michiel De Ruyter kijk zie ik wel degelijk perfectionisme. Ik herken me ook erg in een regisseur die op deze manier een film wil maken en bij ieder shot denk ik "Ooh, wat slim.", "Aah, wat grappig.", "Hmm, dat is wel wat.", "Hmm, jammer bijna.". Moet een jongensdroom zijn die uitkomt voor Reiné.

TOT SLOT

Het is het zeker waard om Michiel De Ruyter te gaan zien. Dit is misschien een once-in-a-life-time ervaring, tenzij er voortaan meer van dit soort Nederlandse films komen (wat ik van harte hoop).

Een paar blunders in de film waren dat ze de Union Jack op de Britse schepen hadden, die bestaat pas sinds 1801. En heel soms zie je op huizen een ANWB-logo of letters die 1939 spellen en ik zag een stijger met schroeven, maar dat is allemaal niet zo heel erg. Het is toch erg knap hoe ze de film zo goed op de 17e eeuw hebben laten lijken. De film zakt soms dan wel een beetje in, gaat wat te lang door of maakt een misser maar al met al is het een zeer prettige kijkervaring

Goed acteerwerk, Mooie opnames, Redelijke effecten en een verhaal vol avontuur en drama. . Mooie zeeslagen en een echt stukje vaderlandsgeschiedenis. Komt dat zien, komt dat zien. Echt een aanrader.

Hoezee voor de admiraal! HOEZEE HOEZEE HOEZEE HOEZEE

Michiel de Ruyter, onwijs goede film!

Ik ging er met gematigde verwachtingen heen, maar volledig onterecht. Dit staat absoluut niet in verhouding met Roel Reine's andere films!

Op een enkele scène na waar de CGI iets te duidelijk was na zat de film bijzonder mooi in elkaar. Soms een subtiel grapje en een paar leuke verwijzingen (het melkmeisje) en zelfs een cameo van Rembrandt.

Zeker de moeite waard om de film te gaan zien als je dat nog niet hebt!

De 16+ versie is zeker niet voor kinderen bestemd, maar ook weer niet zo dat je een horrorliefhebber moet zijn. De slachtpartij op de gebroeders De Wit is heftig, maar niet zo heftig als ik me voorgesteld (gehoopt) had...

Wat mij op valt, is dat weinig mensen in de gaten hebben, dat deze film gaat over een periode, die voor ons land erg belangrijk is geweest. Voor het eerst kreeg ik inzicht wat er zich in die periode allemaal daadwerkelijk heeft afgespeeld. Al dat fanatieke gedoe en achterkamertjes politiek, ik dacht dat dat zich alleen maar in deze tijd af speelde en dat bevolkingsgroepen alleen maar nu slecht werden afgeschilderd. Ik heb mij vergist.

De eerste biopic van deze maand. Het zag er allemaal mooi uit en de acteurs waren overtuigend. Deze film gaat over belangrijke mensen in de vaderlandse geschiedenis. In die tijd zijn er dingen gebeurd. En dat onthouden we: de halve feiten. Dan bouw je er een film omheen en zegt dat het waar gebeurd is allemaal. En dat stoort me.

Laten we aan het einde beginnen: Willem III was helemaal niet bij de begrafenis van de Ruyter in Amsterdam. De weduwe was ook niet aanwezig. Tromp jr. was er ook niet. Het duurde eerder 5 dagen voordat de Ruyter overleed en niet 5 minuten. Bij de Slag bij Agosta waren niet alleen Nederlandse boten betrokken. De geschetst overmacht van Frankrijk is overdreven. De Ruyter was 69 toen hij overleed. Dat zag ik niet aan Frank Lammers af. Anna was tijdens het overlijden van Michiel 63. Sanne Langelaar oogt nog knap fris.

Het begint met de slag bij ter Heijde (Zuid-Holland), waar de echtgenote en een aantal kinderen de dijk op rennen, omdat ze zich zorgen maken op Michiel. Alleen om Michiel, terwijl in die slag ook een zoon van Anna om het leven komt. En hoe komen ze ineens in ter Heijde? Ze woonden toen nog in Vlissingen (Zeeland). Dat soort dingetjes ... . De tijd vloog ondertussen wel snel voorbij in de bioscoop en ik heb me goed vermaakt, maar dat soort dingetjes ... .

Enorme meevaller zeg.

Ik vind de meeste films uit Nederland gewoon rommel. Te weinig budget, te weinig goede acteurs en gewoon totaal oninteressant om te bekijken. Zeker als het om zogenaamde blockbusters gaat. Een paar jaar terug probeerde Nova Zembla (2011) het nog eens, maar dat was echt een afschuwelijk beroerde film. Michiel de Ruyter pakt het gelukkig beter aan en het eindresultaat mag er dan ook zeker wezen.

Als 1 van de duurste Nederlandse films ooit is er overduidelijk meer budget besteed aan zaken als de aankleding en de actiemomenten. Het komt allemaal vrij aardig en overtuigend over. Niet perfect, maar wel goed. Helaas valt wel op dat bepaalde zaken wel erg aanwezig zijn, zoals slowmotion momenten en close-ups tijdens de actie. Ook zie je lang niet altijd de grootschalige impact, doordat veel scenes kleinschalig zijn gehouden. Ik had graag wat meer oorlog op zee willen zien, inclusief schepen die ten onder gaan, maar helaas. Toch was het wel de moeite, ook al komt veel duidelijk uit de computer.

Wat me meestal zwaar irriteert in Nederlandse producties is het afschuwelijke acteerwerk, inclusief totaal niet geloofwaardige dialogen die zo van een papiertje lijken opgelezen. Het valt me dan ook reuze mee dat het hier wel oké is. Wederom zitten er veel bekende acteurs en actrices in de film, maar de meesten storen niet al halen een aantal het niveau wel omlaag. Frank Lammers vind ik nou niet echt een Michiel de Ruyter type, maar heeft het toch nog wel aardig gedaan.

Het verhaal zelf duurde me wel veel te lang. Die 2,5 uur is gewoon een half uur te lang. Tussen de actie door wist het verhaal me lang niet genoeg te boeien. De thuissituaties van De Ruyter waren er teveel en deden me niks. Sowieso kreeg ik nauwelijks binding met 1 van de personages.

De achterkamertjespolitiek vond ik wel weer aardig weergegeven. Ik ben alleen te weinig op de hoogte van alles uit de tijd om te kunnen oordelen of het vrij waarheidsgetrouw is. Het was ieder geval vermakelijk, zoals de hele film dat wel is. Misschien gaan door dit soort films eens de ogen open bij de nationale filmwereld en beseffen ze dat er wat meer nodig is dan wat bekende koppen en flink wat reclame om iets goeds te maken.

3,5*

Voor Nederlandse begrippen is dit een goede film, waarvan de zeeslagen er vooral fraai uitzagen. Maar qua acteerwerk en dialogen is toch weer niet al te best (maar wel veel beter dan in de gemiddelde hedendaagse Nederlandse film). Omdat ik in deze film nauwelijks bloot heb gezien (wat normaal gesproken een typisch kenmerk is voor een Nederlandse film) en er ook niet veel grove scenes inzaten (op de de lynchpartij van de gebroeders de Witt na), vraag ik me af welke versie ik heb gezien (ik vermoed niet de 16+ versie).

Het verhaal omtrent Michiel de Ruyter is zeker interessant qua geschiedenisles, wist ook wel te boeien, en was qua uitvoering ook best aardig en dan doel ik vooral op het visuele gedeelte zoals de locaties, decors, aankleding, effecten en vooral natuurlijk de zeeslagen welke fraai in beeld werden gebracht. Het verhaal is wel behoorlijk langdradig en geregeld ook wat saai (met name bij de dialogen die vaak niet boeiend en overtuigend waren) en de bombastische muziek vond ik maar irritant. Sowieso is de film bijna continue voorzien van muziek (zelfs tijdens dialogen) en dat werkte geregeld storend. Ook had de film van mij gerust met 30 minuten ingekort mogen worden, want het was best een lange en vermoeiende zit om deze film helemaal uit te zitten. Het einde vond ik overigens wel aardig.

Frank Lammers speelde de rol van Michiel de Ruyter aardig, maar ik vond hem er wel wat goedkoop uitzien en dan doel ik voornamelijk op zijn haardracht (zijn echte haar of een goedkope pruik ?) en snor (echt of nep ?). Ook de rol van Barry Atsma als Johan de Witt was verdienstelijk en hetzelfde geldt voor de Engelse acteur Charles Dance in de rol van King Charles II of England. De overige cast kon me niet echt bekoren en het was tevens jammer dat Rutger Hauer (misschien wel Nederlands beste acteur ooit) maar een hele kleine rol heeft als Maarten Tromp en ook heel snel dood gaat (bij de eerste zeeslag, wat tevens de introductie was van het verhaal).

Tegenover andere Nederlandse films die de afgelopen jaren zijn uitgekomen is dit eigenlijk wel een meesterwerk en daarom krijgt deze film zeker een voldoende van mij en ook nog een behoorlijk ruime.

Mooi Nederlands drama. Het tempo is goed. De film bevat aardig wat grootse actiescenes, die echter eenzijdig in beeld worden gebracht. Meer dan alleen inslagen van kanonskogels zie je niet. Dat is echt zonde van de film. Buiten dat ziet de film er fraai uit. De aankleding is prima en je waant je echt in de Nederlandse geschiedenis. Het is even wennen aan Lammers. Hauer daarentegen steekt er met kop en schouders bovenuit. De soundtrack is mooi, zeker de eindscene, een mooi eerbetoon aan onze zeeheld. 3.5/4.0

Leuke en vermakelijke film. Duurt wat te lang door de vele slow motion beelden naar mijn mening

Na de goede recensies ben ik aan deze film begonnen. Moet wel zeggen dat ik geen fan ben van de Nederlandse film. En ook Michiel de Ruyter heb ik niet af kunnen kijken. Ik stoorde me enorm aan het slechte acteren van Frans Lammers. Het leek wel een lange reclamespot. Zat echt op het moment te wachten dat hij "Hallo Jumbo" zou roepen. Jammer dat deze acteur zijn stem aan zoveel slechte reclames heeft verkocht. Wat ook jammer is, dat ik vaak bij Nederlandse films het gevoel heb dat ik naar een toneelstuk zit te kijken.

Visueel vond ik het ook slecht. Een film over die tijd moet wat grauwer zijn. Voorts waren de schepen overduidelijk computeranimaties en het decor was alsof je live naar een nagespeelde veldslag zat te kijken. Dacht echt, wanneer komt er een auto voorbij rijden. Ben gek op dit soort films, maar werd op geen enkel moment naar binnen gezogen. Jammer, want het verhaal is natuurlijk fantastisch.

Misschien kunnen ze in Hollywood een remake maken van dit prachtige verhaal.

Trieste boel, als je er even over nadenkt.

Ik zag net na deze een BBC-productie over een stukje Engelse historie. Dan wordt het verschil in klasse toch wel heel pijnlijk duidelijk.

Het meest irritant is dat de film wel met veel moeite decors, aankleding en gebeurtenissen uit de 17e eeuw behandelt, maar daar met een aan een flater naderende stijlfout de huidige normen, waarden en omgangsvormen bij gebruikt. Als de stadhouder-prins een opdracht geeft, dan zegt de dienaar niet 'komt goed' of zoiets stompzinnigs - ik geef maar een willekeurig voorbeeld. En wat ook al opgemerkt was - door Black Math - is het niet zo waarschijnlijk dat een gelovig iemand als Michiel de Ruyter luidkeels 'godverdomme' gaat lopen roepen. Wel het enige woord dat met behoorlijke dictie uit zijn keel komt, overigens.

Waarbij ik moet zeggen dat de cast me nog niet eens zo heel erg tegenviel. Met Frank Lammers had ik niet zo'n moeite bijvoorbeeld, en Sanne Langelaar is ook niet zo slecht. Wel jammer dat er voor de rest weer wat teveel uit het te kleine poeltje BN-ers gevist wordt, met als toppunt de zwak spelende Hauer. En ook wat pijnlijk dat in de scenes met de paar Britse acteurs alle Hollanders zo kansloos weggespeeld worden. Slordige regie vooral, die had daar beter op moeten letten.

Even triest is het bij de beelden op zee. De matrozen gaan als slakken door het want, om maar eens wat te noemen - terwijl de vijand binnen schootsafstand ligt. Niet echt overtuigend, om het heel zacht uit te drukken. Ook veel te veel herhaling van hetzelfde trucje als het op schieten aankomt. De cinematografie is saai en herhaalt ook teveel - alsof de cameraman net een slide gekocht heeft en die aan het uitproberen is, zo kwam het op me over.

Wat het echt afmaakte vond ik wel het gesjoemel met de toch vrij goed bekende historische gebeurtenissen rond Chatham, de moord op de gebroeders De Witt en de bijzetting van De Ruyter. Onnodig, maar wel wat bevestigend.

Om toch nog iets positiefs te zeggen als afsluiter, ik vond de locaties wel mooi - goed gevonden en aan- en opgevuld, en uitgezonderd een paar kleine slordigheidjes - modern gefreesde delen op de steiger - behoorlijk overtuigend. Maar dat maakt het niet tot een goede film.

Het is geen amerikaanse Film zoals eeder al word aangegeven. Maar het geeft een indruk over de nederlandse geschiedenis.

Mooi opgezet

Indrukwekkend verhaal

Echt nederlands

Als je van nederlandse films houd en wat wil weten van de nederlandse geschiedenis zeker de moeite waard om te kijken.

Michiel de Ruyter

Michiel de Ruyter is mij toch tegengevallen. Na het zien dat wij de 16+ versie te pakken hadden waren we wel blij. Ik had toch zo mijn verwachtingen bij de film, maar was het me toch tegengevallen omdat ik de achtergrond van Michiel de Ruyter hem zelf niet goed ken? Ik weet het niet. Het verhaal vond ik gewoon leuk om te volgen niks mis mee, er is genoeg actie in de film om er van te genieten en dat doet het altijd goed bij mij. Maar dan komen we toch bij de slechtere punten aan. Het acteerwerk vond ik beroerd. Hoe de mensen speelden dat ze dood gingen, bijvoorbeeld meneer de wit die neer geschoten werd. Wat viel hij belachelijk neer. Hoe ging Michiel de Ruyter dood? Ik vond het echt wel zo lelijk hoe hij dit geacteerd heeft.. Dus over het acteer werk van de mensen in de film vind ik slecht. Echter, was geluid ook beroerend slecht. Zelfs zo slecht dat we maar de bijgeleverde Nederlandse ondertiteling aan gezet hebben. Niet omdat we doof zijn maar, omdat je, ze niet eens normaal kon horen praten op zo'n schip en, als ze begonnen te schreeuwen was het nog beroerder!. Maar, laat je plezier daar niet al te veel door bederven! Het was toch nog een leuke film om te volgen en wat meer te weten te komen over de geschiedenis! Ook de zee slagen vond ik er erg vet uit zien. Al is het veel op de computer gedaan, het ziet er niet slecht uit. Verhaal, nogmaals, leuk om te volgen en het concept ook zeker niet verkeerd! Daarom ben ik als nog tevreden! En laten we Michiel de Ruyter nooit vergeten wat hij heeft gedaan voor Nederland!

3.0*

Anderhalf uur lang best aardig vermaak, daarna kakt de boel toch behoorlijk in. Het valt te pleiten Reiné hier een soort van ultieme Gouden Eeuw-film van wilde maken, met zowel De Ruyter, zeeslagen, politiek, een behoorlijk aantal bekende schilderijen dat de revue passeert et cetera. Daardoor vliegt de film in het begin voorbij maar wordt het nergens echt diepgravend, terwijl er wel de mogelijkheden toe zijn. Niettemin lukt het Reiné om zeker De Ruyter net genoeg tijd te geven om hem te laten leven, en Lammers doet dat heel behoorlijk. Verder is het production design prima en het budget zie je daar wel aan af. Wel is de CGI vrij slecht en de schminckafdeling had een sabbatical, want de meer dan 20 jaar die de film toont zie je nergens aan de gezichten a; iedereen blijft even oud. Verder is de film als karakterschets best gelukt. We leren De Ruyter (in ieder geval de filmversie) redelijk kennen en Lammers doet zijn best er een wat simpele maar aimabele man van te maken. De overige acteurs doen ook hun best en soms werkt het, soms niet. De overacterende Engelse koning kon ik best hebben, Barry Atsma dan weer wat minder - Atsma acteert altijd Atsma, al irriteerde hij me ditmaal niet, maar een overtuigend acteur heb ik hem nooit gevonden, alsof hij zijn teksten oplepelt vanaf een schrift, iets dat men in Nederlandse films vaker heeft.

Maar goed, als actiefilm is de film minder geslaagd. Hier zie je wel de budgetbeperkingen en hoewel Reiné zijn best doet met veel houtsplinters oogt het allemaal wat simpel en goedkoop. Ook is het niet allemaal even duidelijk gefilmd, ondanks de vele helikoptershots, maar ik als leek op het gebied van zeeoorlogvoering kon nooit zien wie er nu aan de winnende hand was, wie er een meesterzet plaatst et cetera. Niet dat ik alles in hapklare brokken wil hebben, maar hier kon ik ook weinig mee. Daarnaast is het allemaal vrij saai en weinig verschillend in elkaar gezet, en na de zoveelste slag op zee geloof je het wel. Dan gaan die 150 minuten tellen. Zeker na de moord op de gebroeders De Witt had de film mogen stoppen - die scène was wel de beste uit de hele film. Duister, hard, met een zowaar goed acterende Atsma en vol boze zeventiende-eeuwse equivalenten van de PVV'er. Het is ook jammer dat niet alles historisch even accuraat is, al is dit al minder erg dan in een Kenau. 2,0*.

Gisteren on demand gezien. Geen zin om een hele recensie te schrijven, maar hier wat korte eerste indrukken:

- Enorme productie. Kostuums en productie design zijn erg goed.

- Zo goed als het ene shot er soms uit ziet, zo knullig het andere. Roel, moest je perse zowel regisseur als DoP zijn? Houd die camera eens stil. Tientallen ongemotiveerde shots langs zien komen. Wel eens van consistentie in camerawerk gehoord? (om nog maar niet over al die slomoshots te beginnen, leek wel alsof ik naar een festival aftermovie keek)

- Acteerwerk was best goed, met als uitschieter (nooit gedacht dat ik dit ooit zou zeggen) Barry Atsma

- Zeeslagen zijn indrukwekkend, maar soms niet helemaal te volgen. Komt omdat er telkens hetzelfde type shots gebruikt wordt. In plaats van 10 shots van vurende kanonnen had ik liever het productiebudget besteed zien worden aan een goed uitgewerkt shot van schip dat wordt vernield door een kanonskogel. En sinds wanneer ontploffen schepen van binnenuit (heb zo'n shot vele keren zien langskomen)? En hoeveel kilo houtsnippers hebben ze wel niet gebruikt? Overall respect hoe Reine CGI durft te gebruiken, maar het was teveel. Ik had liever 50% van de CGI willen zien (als in minder shots) die dan beter uitgewerkt konden worden. Trouwens nog iets waar ik mij meermalen aan ergerde: bij de zeeslagen is de lucht vanaf het schip gezien constant strakblauw, maar wanneer er dan een CGI shot langskomt is de lucht opeens donker of bewolkt?

- Muziek was lekker over de top (kan ik van genieten!) maar de soundmix was soms erg slecht. Gecombineerd met de vele fx's was de spraak slecht te verstaan.

- Film duurt te lang, had best een half uur vanaf gekund. Ik snap dat de machtsstrijd duidelijk in beeld gebracht wilde worden, maar er zitten meerdere stukken in de film van random shots ondersteund door muziek die niks toevoegen.

- Zit duidelijk veel research in de film, na wat googlen respect in hoeverre de film waarheidsgetrouw is.

gezien het budget en de nodige praatjes hier, heb ik een uitermate spannende goed ingevulde en kijkenswaardige film gezien. Voor Nederlandse begrippen een topfilm. Het verhaal is hier en daar wat overdreven, en kloppen er dingen niet helemaal als je het over echte details hebt. Maar mensen, eindelijk een goeie Nederlandse film met een goed verhaal en al met al supergoed acteerwerk. Ook de muziek vond ik echt supermooi, maar dat is natuurlijk een smaak. Nogmaals, voor Nederlandse begrippen een kwaliteitsfilm die ik zeker nog eens zal kijken. Dat gezeik hier over jumbo en moestuintjes en allerlei ander geneuzel doet de film geen goed. Special effects en de battles op zee vond ik echt van een zeer hoog gedetailleerd niveau. Wat mij betreft zeer zeker een aanrader!!!

Sorry voor de slechte stemmers, maar ik ben wel degelijk zeer onder de indruk, of het nu geschiedenis correct is of niet. Zeer mooi vormgegeven gevechten op het water, geweldige sfeer en aankleding, en goed geacteerd door de acteurs. Maar wat ik fijn vond is dat ik nu een stukje Hollandse geschiedenis heb leren kennen die ik nog niet kende, tevens walgde ik wel van Willen III en zijn hulpjes, en is Holland gered van een scheiding en verdeling tussen Engeland en Frankrijk. En dat wist ik niet!!

Bravo Roel Reiné

Wat zonde dat deze film zo'n mislukking is geworden. Een potentieel sterk verhaal met intriges en een stukje van Nederlands meest genadeloze geschiedenis, verandert in een ontzettende cheesy film. Om mee te beginnen is het acteerwerk verschrikkelijk slecht. Waarom steeds kiezen voor de bekende Nederlandse acteurs? En dan de keuze voor die verschrikkelijke hollywoodyaanse dramatische muziek? Dit is echt een van de dieptepunten uit de Nederlandse cinema en ik ben blij dat we nog regisseurs als van Warmerdam en Terstall hebben. Ook de connecties naar Braveheart zijn veels te opzichtig. Wat ook opvalt is dat deze film ontzettend rommelig is elkaar zit en bevat het veels te veel scènes achter elkaar. Het blijft zonde, want deze geschiedenis verdient wel een veel sterkere film zonder die eindeloze cliché's. Een Frans/Engelse remake zou ik niet erg vinden, al is het niet in het nederlands gesproken. Klein pluspuntje was de moord op de gebroeders de Witt, wat precies in de sfeer ging, zoals het merendeel van de film had moeten zijn. Zoete meuk