Soldaat van Oranje (1977)

Volgens mij ook weer typisch Nederlands om te stellen dat bloot ‘functioneel’ moet zijn.

Ik vind het juist een verademing dat in Nederlandse films mensen gewoon af en toe bloot zijn. Dat is toch iedereen wel eens.

Juist dat preutse Amerikaanse gedoe, waar ze na het vrijen met al hun kleren aan uit bed stappen, vind ik ergerlijk.

Toch vind ik naakt of seks zelden echt iets toevoegen aan een film en lijkt men in de Nederlandse film er mee te koop te lopen wat men op dat vlak wel niet durft ten opzichte van andere landen. Neem nu Waldemar Kobus met zijn blote pielemuis in Zwartboek. Voeg niets toe, is niets functioneels en is ronduit wanstaltig. Daarmee krijgt de Nederlandse cinema een reputatie die gewoon weg niet nodig is.

Je omschrijft de totale vertrutting van de maatschappij waar we momenteel in leven prima inderdaad.

laten we onze kinderen vooral leren dat bloot vies en pervers is.

Gaan ze douchen met hun onderbroek aan na het voetballen enzo.

Film kan juist een prima signaal geven op dat vlak maar dat doet het helaas al jaren nauwelijks meer.

Die zogenaamde vertrutting van de maatschappij zou ik eerder zoeken in het hele internet gebeuren met platformen als Facebook of Instagram waar de mens prat gaat op het perfecte plaatje en ieder misstap die voor eeuwig op internet staat. Schaamte, afkeuring, online pesten...in mijn tijd bleef het feit dat iemand niet groot geschapen was in de kleedkamer, tegenwoordig worden daar foto's en filmpjes van gemaakt en staat het met naam en toenaam op internet. De 21ste eeuw vermenigvuldigd met de verharding van de maatschappij. En geen tieten van Meuldijk of een voor het raam vrijende Krabbé die daar iets aan verandert als je het mij vraagt.

De kwalijke rol van de sociale media en het huidige tijdsbeeld daar zijn we het heel snel over eens.

Ik denk echter dat bijvoorbeeld de hypocriete reactie van de amerikanen op nipple gate eerder bijdraagt om de naming and shaming te versterken dan dit idiote fenomeen afremt. Dan heb ik toch meer meer met de tieten van Meuldijk. Functioneel of niet kun je in bepaalde gevallen discussieren, zeker ook bij Verhoeven. Maar in zijn algemeenheid blijf ik van mening dat af en toe naakt op tv of in film een beter signaal afgeeft dan de huidige, preutse tendens eerlijk gezegd.

Het zou toch de ultieme stap zijn als jouw dochter zich geen zorgen hoeft te maken of ze wel of niet op internet terecht komt, omdat ze daar simpelweg niet op wordt afgerekend?

Dat eindeloze "typisch Nederlands" als er bloot of seks in een film zit. Nederlandse film liep in de jaren 70 kortstondig voorop om heilige (film)huisjes om te schoppen, maar al vroeg in de jaren tachtig werd de Nederlandse film preutser dan de Amerikaanse film. En op één of andere manier blijven de mensen denken dat in Nederlandse film overdadig veel naakt zit. Het tegendeel is waar. Kijk je nu naar de doorsnee Franse, Spaanse of Scandinavische film dan is er op het punt van "casual naakt" maar juist ook in vrijscènes naar een niveau waarbij iedereen in Nederland uit schaamte zou wegzappen. Maar nee... we blijven volhouden dat naakt en seks typisch Nederlands is.

Dat vadsige naakte lichaam van Waldemar Kobus is inderdaad weerzinwekkend, je zegt het zelf eigenlijk ook al: ronduit wanstaltig, en daarom valt het in mijn optiek wel degelijk onder 'functioneel naakt'. De nazi letterlijk en figuurlijk in zijn hemd gezet door Verhoeven. In Schindler's List zagen we al een halfnaakte Amon Goethe, maar Verhoeven gaat daar natuurlijk nog een stap verder in. Geen glimmend nazipak, maar het kwaad in al zijn glorie, zeg maar.

Maar eigenlijk raar dat naakt 'functioneel' MOET zijn. Bij geweld hoor ik dat nooit. Maar naakt moet ergens goed voor zijn, want anders wil je er niet mee geconfronteerd worden? Het is triest gesteld...

Dat is inderdaad heel gek. Maar je ziet het ook op social media. Geweld mag, maar een borst of piemel en ‘iedereen’ raakt in paniek? Waarom zit dat zo diep in onze cultuur (om maar niet te beginnen over de Arabische of Aziatische...)

Geloof dat enkel de Afrikanen daar normaler instaan.

Het enige dat ik heb willen zeggen dat ik het van geen toegevoegde waarde vind in een oorlogsfilm. Daarentegen kan het prima op zijn plaats zijn in een romantisch drama erotische thriller of dergelijke, net zo goed als dat daar buitensporig geweld weer niet op zijn plaats is.

Een oorlogsfilm over studenten. Tuurlijk hoort daar sex bij. Lijkt me ook de voornaamste interesse van Soldaten als ze niet in het veld liggen.

Hoezo studenten en soldaten? In de studententijd valt niets voor, en Krabbe kan ik amper een 'uitgehongerde' soldaat noemen die fysieke aandacht nodig heeft.

Het zijn toch studenten. Ze zitten in Leiden bij de ontgroening als de oorlog uitbreekt. Zijn dus tussen de 18 en 24. Dis tijdens de oorlog zitten ze qua leeftijd gewoon in hun ‘studententijd’. De film eindigt ook weer op de sociëteit. De oorlog was hun studententijd.

Als je het zo stelt, dan zit er véél te weinig in.

Daar ben ik het eigenlijk wel mee eens. Hebben we toch consensus

On Hollands goed is hier wel een terechte uitspraak.

Kijken als je van oorlogsfilm houdt.

Ook voor een volleerd kanonnier blijft het essentieel om zijn vaardigheden middels schietoefeningen te verfijnen en onderhouden, verder dienen deze de ontlading van spanningen door de gevaren van de oorlog enfin onze gezonde jongens van Oranje wilden niet alleen een verzet...maar op zijn tijd ook een verzetje.

Maar even serieus dit is gewoon typisch Verhoeven, een even geniaal als oversekst regisseur.

Zeker niet typisch Nederlands. Blote klabanus lijkt in NL sowieso uit de mode. Ik heb het voor het laatst gezien in Donna Donna!

In Franse films heb ik het recenter gezien.

Maar de meest recente schlong volop in beeld die ik zag was toch in Watchmen, toch een Amerikaanse film. Weliswaar blauw en computergegenereerd. In een eerdere remake van Lolita was er ook eentje te zien. Daarvoor moffelde Buffalo Bill zijn dongel weg in Silence of the Lambs tsja die telde dan niet...

Een verschil blijft dat we hier niet echt aan knippen en censureren doen, dat is in de VS meer gemeengoed. Het idee dat ze daar zo preuts zijn is verder ook een eenzijdige blik, want je ziet er ook de wildste dingen.

Toch is het vooroordeel van oversekste Nederlandse films nog springlevend. Ook bij Duitsers merkte ik. Wij worden gezien als dat schaamteloze, luidruchtige, boerse volk met een grote mond.

En dat is niet helemaal voor niets.

Algemeen is de seksuele revolutie iets geweest van elk westers land en zijn de verschillen niet enorm, ik ken geen enkel westers land dat porno verbiedt bijvoorbeeld.

Ik snap de kwalificatie van oversekst wel. Maar ik ben het daar niet helemaal mee eens. Vind de seks in Verhoeven films altijd heel normaal aanvoelen. Vraag me daarom af of hij oversekst is of wij juist ondersekst zijn. Vind zijn kijk op seks namelijk heel oprecht en eigenlijk gezonder dan de schaamte en preutsheid die het onderwerp doorgaans omgeeft.

Wat hij goed doet: seks wordt niet altijd gepresenteerd als geweldig of het alfa en omega van alles. Maar het komt soms ook knullig over, Soutendijk die over een kroket filosofeert terwijl ze de leuter van die jongen vasthoudt, in Spetters. Dat is dan weer scenarist Soeteman zou je kunnen verdedigen.

Ik denk dat Verhoeven soms onnodig seks in zijn films forceert. Het is ook iets van sinds eind jaren 60. Misschien ben je wel eens naar Nederlands toneel geweest. Het lijkt wel of ze altijd een excuus zoeken om (uiteraard enkel de aantrekkelijke acteurs) in hun poedelnaakte glorie tentoon te stellen.

Het gaat dus meer om de vraag wat zo'n scene in het geheel toevoegt en daar doet en niet of de scene an sich natuurlijk is of goed gedaan.

Je kunt ook elke keer een film maken, of het nu kostuumdrama is of een astronautenfilm, waarin de hoofdrolspeler gaat zitten schijten. Dat is heel natuurlijk en doen we allemaal. Moeten we ook niet moeilijk over doen .

Precies. Echter zou ik basisbehoeften als schijten, eten, slapen niet in dezelfde categorie als seks plaatsen. Natuurlijk zijn er wel films over eet- en slaapstoornissen maar dat zijn grote uitzonderingen binnen de normaliteit. Seks daarentegen is een behoefte die mensen inventief maakt, laat hen risico's nemen, doet bij wijze van spreken de wereld draaien. Vandaar dat seks in hoge mate een plotaandrijvend element is in vele films i.t.t. schijten en aanverwante.

Waarom dan de fuzz rond seks en naaktheid in film? Paul Verhoeven behoort tot de generatie die bewust de seksuele revolutie van eind jaren zestig heeft meegemaakt en het lijkt me dat hij binnen die stroming op zijn manier zijn steentje heeft bijgedragen als filmmaker door daar zo losjes mee om te gaan. Niet dat dat voor hem een doelstelling op zich was, maar hij zat duidelijk in die sfeer.

Die hele westerse seksuele revolutie is toch ook wel een uniek punt in de sociaal-culturele geschiedenis van de mens nadat hij eeuwenlang onophoudelijk onder de knoet lag van een christelijke kerk die taboes propageerde rond seks en naaktheid.

Het gaat over beweging en tegenbeweging. Verhoeven zit duidelijk in het kamp van de tegenbeweging. Maar het blijft een tweesnijdend zwaard. Het valt niet te ontkennen dat er een miljardenindustrie is opgebouwd rond seks en naaktheid waarbij handig wordt ingespeeld op het voyeuristische kantje van de mens. Het is dus een onderwerp dat m.i. moeilijk onbevangen benaderd kan worden.

Mooi gefilmd en ondersteund door een fraaie soundtrack. Het plot rondom vluchten en verraad heeft genoeg in huis voor een goed plot. Toch sluipt er ook platte boersheid in (het is af en toe meer snoldaad van Oranje) en soms wordt het zelfs bijna wanstaltig kluchtig, of ranzig. Er wordt vaker met de puddingbuks geschoten dan met het pistool. En het beeld van die slang in de hol krijg ik helaas niet meer uit mijn hoofd. Hier en daar komt het verhaal ook erg ongeloofwaardig over, zoals een opvallende redding in nood uit het niets.

De acteurs doen het wel goed. Mijn favoriet was eigenlijk Derek de Lint, die aanvankelijk ook de hoofdrol zou krijgen. Hoewel Rutger hem zeker verdiende. En voor een tegenwoordig miezerige 5 miljoen gulden is dit werk een knappe productie geweest. Prachtige oldtimers, vliegtuigen en andere middelen zijn goed benut.

De film vond ik lang niet zo goed als Zwartboek, maar zeker onderhoudend, hoewel ik blij ben het in twee etappes te hebben gedaan, het is een vrij lange zit. Het is een heel moderne oorlogsfilm, niet alleen door de frivole seks tussendoor, maar ook doordat er toch de nodige vraagtekens worden gezet bij heldendom. Het lijkt allemaal meer op een goede dosis geluk. Toch zie je mooie daden van moed, zoals Lanshof die zijn Joodse vriend naar Engeland laat vluchten in plaats van hemzelf.

Lange rij bij Avant-première ‘Soldaat Van Oranje’ in ciné Rex (oktober 1977) (Antwerpen Kinemastad)

De film stond op 2 nu 4.

Goede film alleen jammer van de twee en een half uur lengte. Eveneens jammer van de soms onduidelijk gesproken gedeelten. De beeldkwaliteit van de dvd is goed. Helaas geen ondertitels. Jammer van dat bloot en wat vulgaire gedeelten. De actie is goed. Begint grappig wordt steeds meer een tragische film. Prachtig beeld van Nederlands donkere jaren waarin je niemand meer vertrouwen kan. Indrukwekkend maar toch ook wel wat wisselvallig.

Altijd mooi dat je op MovieMeter kan zien wanneer je een film voor het laatst gezien hebt. Soldaat van Oranje was zo te zien meer dan 10 jaar geleden. Buiten het iconische thema stond me er nog bijzonder weinig van bij, dus een herziening was wel op zijn plaats.

Wordt wel eens de beste Nederlandse film genoemd en ik snap ergens wel waarom. Soldaat van Oranje is een waar epos. Je volgt een groep studenten gedurende de gehele oorlogsperiode, waarin allen verschillende keuzes maken en niet iedereen een even gunstig lot te wachten staat. Over het algemeen lukt het Paul Verhoeven goed om de aandacht vast te houden. Dat hangt er vooral mee samen dat Lanshof stukje bij beetje meer bij het verzet betrokken raakt. Eerst lijkt vooral ontsnappen het doel, maar eenmaal in Engeland kiest hij definitief voor het verzet. Doordat je die ontwikkeling volledig te zien krijgt, voelt de film erg 'vol': er gebeurt een hoop. Het ene gedeelte vind ik wat boeiender dan het andere, maar over het algemeen blijft het interessant. Als ik al een minder stuk moet aanwijzen, dan kom ik uit bij het begin. Wel belangrijk om de personages in beeld te brengen natuurlijk, maar die studentenontgroeningen vind ik dusdanig belachelijk dat ik het waarschijnlijk nooit serieus zal kunnen nemen.

Ook buiten het beklijvende verhaal steekt dit vernuftig in elkaar. Qua sfeer zit het helemaal goed. Alles voelt authentiek en er is voor de kijker ruimte voor een breed scala aan emoties. Het ene moment zit je vol ontzet naar het scherm te kijken, terwijl je even later aan het lachen gemaakt wordt. Op andere momenten is er toch wel zeker sprake van spanning, zoals tijdens de climax. De personages zijn gedetailleerd uitgewerkt en worden goed vertolkt. Met name Rutger Hauer en Jeroen Krabbé doen het uitstekend en hebben onderling chemie. Ook Derek de Lint, Huib Rooymans, Eddy Habbema, Peter Faber, Andrea Domburg en Belinda Meuldijk zetten hun personages allen gedenkwaardig neer. Net als in Zwartboek zijn de Nazi-soldaten en officieren ook hier weer eveneens overtuigend.

Het voelt goed dat ik deze film nog eens voorbij heb zien komen. Soldaat van Oranje is gewoon een zeer kundig gemaakte film en daarmee ook een terechte klassieker. Verhoeven heeft met deze en Zwartboek wel twee heel belangrijke films afgeleverd over de bezetting in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Beide films zijn, vanwege de gebeurtenissen, bij vlagen pijnlijk om naar te kijken, maar ze zijn zondermeer indrukwekkend.

4*

Vanavond voor het eerst in 9 jaar weer op tv. Wel ontzettend zonde dat het op SBS6 is, onderbroken door reclames.

Ben ook wel benieuwd of er een betere transfer is, al verwacht ik van niet. Misschien zet ikzelf de dvd wel op een dezer dagen. Het blijft een geweldige film. Hopelijk volgt nu toch een keer die blu ray.

Dat gaat niet gebeuren.

2027 50 jaar….

dat waren nog eens tijden,in Nederland idd bij sommige bioscopen,toch wel even 45jr geleden weer dit.

De uitzending gisteren was zelfs van een (niet al te beste) Engelse transfer. Jammer dat producent Houwer geen mooie HD-transfer laat maken. Dat verdiend deze Nederlandse filmklassieker wel (evenals Turks Fruit e.v.a.). Nu krijg je juist dat dit soort klassiekers in de vergetelheid gaan raken. In het buitenland gaan ze toch een heel stuk beter om met filmklassiekers.